IV SA/Po 468/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO, organ II instancji) po rozpoznaniu odwołania A. W. (dalej: skarżąca) od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta [...] (dalej: Prezydent, organ I instancji) z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego - działając na podstawie art. 17 pkt. 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy W uzasadnieniu SKO wskazało, że decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Prezydent uchylił w całości decyzję z dnia [...].10.2018 r. znak: [...] przyznającą skarżącej świadczenie wychowawcze na syna W. W.. Organ I instancji wskazał, że skarżąca w dniu [...] lutego 2019 r. zgłosiła fakt, iż w grudniu 2018 r. uzyskała prawo do zasiłku chorobowego po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W związku z powyższym organ dokonał ponownego przeliczenia dochodu rodziny odwołującej w ten sposób, że stosownie do art. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci do dochodu rodziny odwołującej za rok 2017 r., który wyniósł [...] zł organ doliczył dochód uzyskany w miesiącu styczniu 2019 r. przez odwołującą z tytułu zasiłku chorobowego w kwocie [...]zł, co dało łącznie kwotę w przeliczeniu na osobę [...] zł i tym samym spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego [...] zł na osobę w rodzinie. Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca podnosząc, że nie zgadza się ze sposobem liczenia jej dochodu przez Urząd. Odwołująca wskazała, iż jej dochód został zawyżony, gdyż uwzględniono tylko dwa przelewy za okres od [...].12.2018 r. do dnia [...].1.2019 r., podczas gdy w kolejnych miesiącach te przelewy były niższe. SKO stwierdziło, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 z późn. zm.), organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł. Dochód ustalany jest z uwzględnieniem instytucji uzyskania i utraty dochodu (art. 7 ustawy). Rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę do przyznania świadczenia wychowawczego na rok 2018/2019 jest rok 2017. Na podstawie akt sprawy SKO ustaliło, że dochód rodziny skarżącej w 2017 r. wyniósł łącznie [...] zł : 12 miesięcy = [...] zł. Do tego dochodu stosowne do treści art. 7 ust. 3 ww. ustawy organ prawidłowo doliczył dochód uzyskany przez skarżącą w miesiącu styczniu 2019 r. w kwocie [...]zł, co dało kwotę [...]zł czyli w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...]zł, co przekracza kryterium dochodowe ([...] zł). SKO wskazało, że jak wynika z akt sprawy skarżąca uzyskała prawo do zasiłku chorobowego w grudniu 2018 r., a więc stosownie do art. 7 ust. 3 ww. ustawy dochód uzyskany z tego tytułu zatrudnienia należało uznać jako dochód uzyskany i uwzględnić go w ustalaniu dochodu rodziny skarżącej wg reguły wskazanej w art. 7 ust. 3 ww. ustawy. Uzyskanie prawa do zasiłku nastąpiło w dniu [...] grudnia 2018 r., a więc miesiącem następującym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu jest styczeń 2019 r. i stąd też dochód tylko i wyłącznie za ten miesiąc jest istotny dla ustalania dochodu rodziny. Jak wynika z akt sprawy w styczniu 2019 r. skarżąca osiągnęła z tytułu zasiłku chorobowego dochód w wysokości łącznej [...] zł ([...] zł + [...] zł). Bez znaczenia jest przy tym fakt, że w następnym miesiącu nastąpiło obniżenie tego dochodu,. Argumenty podniesione w odwołaniu są zatem bezzasadne, bowiem organ I instancji prawidłowo ustalił dochód rodziny uprawniający do otrzymywania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Decyzja SKO zaskarżona została przez A. W. do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca podniosła – podobnie jak w odwołaniu od decyzji Prezydenta – że jej dochód miesięczny za styczeń 2019 r. został zawyżony, gdyż uwzględniono dwa przelewy, którymi przekazano jej zasiłek za 44 dni. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. Nr 2107 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018, po. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. W ocenie Sądu organy obu instancji błędnie wyłożyły przepis art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Przepis ten (obowiązujący do dnia [...] czerwca 2019 r. i mający zastosowanie w sprawie) stanowił, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Istotne znaczenie ma więc kwota dochodu uzyskanego przez skarżącą "za miesiąc" styczeń 2019 r. , a nie "w miesiącu" styczniu 2019 r. W znajdującym się w aktach administracyjnych zaświadczeniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2019 r. wskazano, że zasiłek chorobowy za okres od 1 do [...] stycznia 2019 r. wynosi netto [...] zł oraz że wypłata w kwocie [...]zł dotyczyła okresu od [...] grudnia 2018 r. do [...] stycznia 2019 r., zaś w kwocie [...]zł – od [...] do [...] stycznia 2019 r. Dysponując takimi danymi organy błędnie przyjęły dochód skarżącej "za miesiąc" styczeń 2019 r. jako sumę kwot [...]i [...] zł, skoro kwota [...]to zasiłek za 21 dni grudnia 2018 r. i jedynie za 2 dni stycznia 2019 r. Nota bene zauważyć należy, że z zaświadczenia ZUS z dnia [...] maja 2019 r. dołączonego przez skarżąca do skargi wynika, że otrzymywała ona zasiłek chorobowy także po [...] stycznia 2019 r., zatem organy obu instancji wydały swe decyzje, nie dysponując dokumentami, z których wynikałby dochód skarżącej za cały styczeń 2019 r. Na marginesie zauważyć trzeba, że niezrozumiałe i zbędne są rozważania SKO dotyczące obniżenia dochodu w kolejnych miesiącach. Wynikają one zapewne ze zniekształcenia przez organ II instancji argumentacji odwołania. Skarżąca nie podnosiła w nim, że "uwzględniono tylko dwa przelewy za okres od [...].12.2018 r. do dnia [...].1.2019 r., podczas gdy w kolejnych miesiącach te przelewy były niższe", ale, że uwzględniono jej dochód nie za miesiąc (31 dni), lecz za 44 dni. Mając powyższe na względzie przyjąć należało, że w sprawie organy zarówno I jak i II instancji dopuściły się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, które wprost wynikają z przedstawionych powyżej rozważań.