IV SA/Po 470/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost -Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus NSA Paweł Miładowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów kontroli sanitarnej oddala skargę /-/ P. Miładowski -/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus Decyzją nr [...]z dnia [...]roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 roku o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2006 roku, nr 171 poz. 1225 z późn. zm., zwana dalej ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z dnia 11 lutego 2004 r., nr 20, poz. 193 zwane dalej rozporządzeniem w sprawie opłat za czynności P.I.S.) obciążył skarżącą - [...]Sp. z o.o. kosztami kontroli sprawdzającej, przeprowadzonej w dniu [...]roku w kwocie [...] zł, zakreślając termin wykonania decyzji na 14 dni od daty jej doręczenia. W uzasadnieniu organ wskazał, iż powyższa kontrola została przeprowadzona w celu sprawdzenia czy zostały usunięte niezgodności ujęte w decyzji z dnia [...]roku (nr [...]) i na mocy wskazanych wyżej przepisów obciążenie skarżącej rzeczonymi kosztami stało się konieczne i uprawnione. Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca w dniu [...]roku wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...]roku. Zarzucono, iż toczy się postępowanie sądowe przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w P. mające za cel skontrolowanie zgodności z prawem decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego P. wydanej na skutek odwołania się skarżącej od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...]roku wydanej w konsekwencji przeprowadzenia kontroli sanitarnej w magazynie napojów [...]Sp. z o.o.. W tej zaś decyzji wskazane zostały uchybienia sanitarne, których usunięcie sprawdzano w toku kontroli sprawdzającej w dniu [...]roku, na skutek której wydano decyzję - będącą przedmiotem niniejszej sprawy - o obciążeniu skarżącej kosztami tej kontroli sprawdzającej. Skarżąca wskazała ponadto, iż jej zdaniem powtórna kontrola skarżącej, przeprowadzona w dniu [...]roku, będąca podstawą wydania skarżonej decyzji była niczym nie uzasadniona. Organ odwoławczy - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. dnia [...] roku orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji mocy. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż w związku z brzmieniem art. 75 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 36 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 roku nr 122, poz. 851 z późn. zm., zwana dalej ustawą o Inspekcji Sanitarnej) oraz rozporządzenia w sprawie opłat za czynności P.I.S. wydana przez organ I instancji decyzja jest w pełni zasadna. Na decyzję drugoinstancyjną skarżąca w dniu [...]roku wniosła skargę żądając uchylenia decyzji organu II instancji z dnia [...] roku oraz "zawieszenia zaskarżonej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...]r." "do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. skargi" skarżącej w sprawie toczącej się pod sygnaturą [...]. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał w całości stanowisko zawarte w swojej decyzji wraz z przytoczoną argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia) - podmioty działające na rynku spożywczym podlegające urzędowym kontrolom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej są obowiązane do pokrywania opłat uwzględniających koszty związane z czynnościami wykonywanymi w ramach urzędowych kontroli żywności, związanych z przeprowadzeniem ponownych czynności kontrolnych w celu sprawdzenia, czy stwierdzone niezgodności z przepisami prawa żywnościowego zostały usunięte. Art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 roku nr 122, poz. 851 z późn. zm., zwana dalej ustawą o Inspekcji Sanitarnej) stanowią zaś, iż za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie pobiera się opłat za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Kwestię sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z dnia 11 lutego 2004 r., nr 20, poz. 193 zwane dalej rozporządzeniem w sprawie opłat za czynności P.I.S.). Na wstępie należy wskazać, na tle przytoczonych wyżej przepisów, iż skarżąca jest objęta ich podmiotowym zakresem zastosowania, albowiem należy do kategorii podmiotów określonych jako "podmioty działające na rynku spożywczym podlegające urzędowym kontrolom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej" a także "osoby oraz jednostki organizacyjne obowiązane do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych". Z tego względu objęta jest dyspozycjami obu przepisów i w konsekwencji podlegania bieżącemu i zapobiegawczemu nadzorowi sanitarnemu Państwowej Inspekcji Sanitarnej, na skutek przeprowadzanych przez Inspekcję kontroli, obciążana jest opłatami za czynności Inspektorów wykonywane w toku nadzoru. W szczególności zaś na skarżącej spoczywa obowiązek pokrycia opłat związanych z przeprowadzeniem ponownych czynności kontrolnych celem sprawdzenia, czy stwierdzone wcześniej, a dotyczące skarżącej, niezgodności z przepisami prawa żywnościowego zostały usunięte. Wyjątek od powyższej zasady, iż opłaty za czynności kontrolne ponosi jednostka kontrolowana, mógłby mieć miejsce jedynie wówczas, gdyby w wyniku przeprowadzonych badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Pierwotna kontrola skarżącej w zakresie oceny stanu sanitarno-higienicznego została przeprowadzona w dniu [...]roku. W protokole kontroli sanitarnej wskazano istniejące uchybienia - w szczególności pylącą posadzkę magazynu częściowo betonową, a w części magazynowej wyłożoną płytkami betonowymi-chodnikowymi z ubytkami oraz na ściany i sufity pomieszczenia z zawilgoceniami i łuszczącą się malaturą, jak również na brak bieżącej wody przy umywalce w WC i brak opracowanej instrukcji dobrej praktyki higienicznej. Do protokołu kontroli nie wniesiono uwag, wyjaśniono jedynie, iż do umywalki, o której mowa powyżej jest doprowadzona bieżąca woda, jednak nastąpiła awarii baterii. Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (z dnia [...]roku, nr [...]) na skarżącą nałożono w związku z powyższym obowiązek "doprowadzenia do właściwego stanu sanitarnego" ścian, sufitów pomieszczeń hurtowni, posadzek magazynu, zapewnienia prawidłowych warunków mycia rąk, opracowania, wdrożenia i przestrzegania instrukcji dobrej praktyki higienicznej, zakreślając termin wykonania powyższego na [...]roku odnośnie ścian, sufitów oraz posadzek w pozostałym zaś zakresie nakazując natychmiastowe wykonanie decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż "stwierdzony stan faktyczny stanowi naruszenie przepisów sanitarnych cytowanych na wstępnie" tj. art. 27 ust. 1 i art. 37 ustawy o Inspekcji Sanitarnej, art. 73 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz "Rozdział I pkt 1,2,4, Rozdział II pkt 1, Rozdział IX pkt 4". Od powyższej decyzji skarżąca odwołała się pismem z dnia [...]roku wnosząc o uchylenie punktu pierwszego i drugiego decyzji (tj. w zakresie "doprowadzenia do właściwego stanu sanitarnego" ścian, sufitów pomieszczeń hurtowni, posadzek magazynu) oraz o przeprowadzenie przez organ ponownej kontroli. W dniu [...]roku organ - w odpowiedzi na żądania skarżącej zawarte w odwołaniu od decyzji - przeprowadził ponownie kontrolę obiektu (protokół [...]). Następnie zaś Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. po rozpatrzeniu odwołania dnia [...] roku uchylił wskazaną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. w zakresie terminu wykonania p. 1 i 2 ww. decyzji (tj. dot. "doprowadzenia do właściwego stanu sanitarnego" ścian, sufitów pomieszczeń hurtowni i posadzek magazynu) zakreślając nowy termin wykonania p. 1 i 2 do dnia [...]roku. Organ w uzasadnieniu decyzji odniósł się do protokołu z przeprowadzonej ponownie w dniu [...]roku kontroli obiektu, do którego jednostka kontrolowana nie wniosła żadnych uwag. Od decyzji organu drugoinstancyjnego skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wnosząc o uchylenie i zmianę decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. kwestionując zarówno rozmiar i przedmiot nałożonego obowiązku, jak i termin jego wykonania. Po rozP. sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej ppsa) uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. zarzucając decyzji naruszenie art. 6, 7, 8, 11, 77, 80 oraz 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U.2000 rok nr 98 poz. 1071 z późn. zm. - zwany dalej kpa), nie podzielając w całości zarzutów skarżącej, którymi na mocy art. 134 § 1 ppsa nie jest związany. Sąd stwierdza, iż w niniejszej sprawie nie ma podstaw do uchylenia decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] roku ([...]). Należy bowiem stwierdzić, iż niewątpliwym jest fakt zaistnienia w kontrolowanym obiekcie niezgodności z przepisami prawa żywnościowego, wymaganiami higienicznymi i zdrowotnymi. Wynika on bowiem jednoznacznie z protokołów kontroli sanitarnej z [...]roku oraz [...]roku, do których przedstawiciel skarżącej nie wniósł zastrzeżeń ani uwag. Wręcz przeciwnie w pierwszym z protokołów przyznał fakt braku bieżącej wody w umywalce. Bezsprzecznym jest zatem wystąpienie zagrożeń sanitarnych. Sam zaś fakt naruszenia wymagań higieniczno-zdrowotnych powoduje - zgodnie z brzmieniem art. 36 ustawy o Inspekcji Sanitarnej - konieczność obciążenia kosztami kontroli sanitarnej jednostki kontrolowanej. Jedynie bowiem w przypadku - o czym była mowa wcześniej - gdyby przeprowadzona kontrola nie wykazała naruszenia rzeczonych wymagań, opłat takich nie pobiera się. To zaś nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z przytoczonych protokołów kontroli z [...] roku i [...] roku - uchybienia takie wystąpiły. W konsekwencji koniecznym stało się - po wydaniu przez odpowiednie organy decyzji, zawierających nakaz usunięcia naruszeń dostrzeżonych w czasie kontroli sanitarnej - przeprowadzenie czynności kontrolnych w celu sprawdzenia, czy niezgodności z przepisami prawa żywnościowego zostały usunięte (art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia). Kontrola taka w niniejszej sprawie została przeprowadzona w dniu [...]roku. Następnie zgodnie z przywołanym art. 75 ust. 1 pkt 2 - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. wydał w dniu [...]roku decyzję o obciążeniu skarżącej kosztami rzeczonej kontroli sprawdzającej. Od decyzji tej skarżąca odwołała się, zaś organ odwoławczy słusznie utrzymał ją w mocy. Należy dodać, iż fakt uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] roku w postępowaniu toczącym się pod sygnaturą [...] pozostaje bez wpływu na ważność i prawidłowość decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Decyzja z [...] roku miała bowiem za przedmiot jedynie nakazanie usunięcia naruszeń stwierdzonych w toku postępowania kontrolnego przez organy Inspekcji Sanitarnej, wskazanych w protokołach kontroli i nie kwestionowanych przez skarżącą, których zaistnienie spowodowało konieczność wydania tej decyzji a jednocześnie konieczność obciążenia skarżącej kosztami przeprowadzonej, kontroli. Przesłanką tego obciążenia nie jest bowiem fakt wydania decyzji nakazującej usunięcie naruszeń, ale samo wystąpienie naruszeń. Ubocznie należy dodać, iż w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchylającym decyzję drugoinstancyjną w mocy pozostała decyzja pierwszoinstancyjna - z dnia [...]roku nakazująca usunięcie stwierdzonych naruszeń. Należy również zważyć, iż wbrew twierdzeniu skarżącej w niniejszej sprawie - kontrola sprawdzająca nie była "niczym nie uzasadniona". Skarżąca błędnie przyjęła po pierwsze, iż kontrola przeprowadzona przez organ w dniu [...]roku miała charakter kontroli sprawdzającej sensu stricto. Nie wynika to tak z nazwy protokołu (który w odróżnieniu od protokołu z dnia [...]roku, noszącego nazwę "Protokół kontroli sprawdzającej" nosi nazwę "Protokół kontroli sanitarnej") ani z jego treści (wyraźnie wskazano, iż jest przeprowadzany w związku z odwołaniem się skarżącej od decyzji). Po drugie - wbrew jak się wydaje rozumowaniu strony - "protokół kontroli sprawdzającej" nie powstaje w wyniku przeprowadzenia kontroli, mającej za cel sprawdzenie prawidłowości przeprowadzenia przez organ uprzedniej kontroli, ale kontrola sprawdzająca ma na celu skontrolowanie czy nastąpiło usunięcie stwierdzonych w toku uprzedniej kontroli niezgodności z przepisami prawa żywnościowego i sanitarnymi występujących po stronie podmiotu kontrolowanego. A zatem, w świetle powyższego, postępowanie kontrolne sprawdzające przeprowadzone dnia [...]roku nie jest w istocie drugą kontrolą sprawdzającą, a pierwszą. Nie jest zatem uzasadniony zarzut nieuzasadnionego mnożenia przez organy Inspekcji sanitarnej postępowań sprawdzających, niesłusznie w konsekwencji obciążających finansowo skarżącą. Należy nadto ponownie zauważyć, że w wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu [...]roku nadal stwierdzono występowanie zagrożeń sanitarnych. Konieczność przeprowadzania kontroli sprawdzających tak w niniejszej sprawie, jak i co do zasady wydaje się być oczywista. Koniecznym jest bowiem zweryfikowanie rzeczywistego wykonania decyzji administracyjnych nakazujących usunięcie stwierdzonych w toku postępowania kontrolnego uchybień sanitarnych. W przeciwnym wypadku decyzje takie mogłyby pozostawać niewykonane, albowiem brak byłoby mechanizmów kontrolnych w tej mierze. Należy również wyjaśnić, iż w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 36 ust. 2 ustawy o Inspekcji Sanitarnej zwalniający od obciążenia opłatami za czynności kontrolne podmioty poddane tej kontroli z powodu braku stwierdzenia naruszeń, mimo tego, iż w protokole kontroli sprawdzającej z dnia [...]roku naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych nie stwierdzono. Należy bowiem stwierdzić, iż po pierwsze - będący lex specialis wobec ogólnej reguły art. 36 ust. 1 - art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia - w sposób klarowny nakazuje obciążenie kosztami przeprowadzenia "ponownych czynności kontrolnych w celu sprawdzenia, czy niezgodności (...) zostały usunięte" podmiotów podlegających urzędowym kontrolom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do których należy skarżąca. Po drugie zaś przepis art. 36 ust. 2 dotyczy przypadków, gdy naruszeń nie stwierdzono w wyniku badań prowadzonych w związku z bieżącym nadzorem sanitarnym. Czynności kontrolne sprawdzające wykonanie decyzji podjętych w oparciu o protokoły kontroli sanitarnej - pierwotnej (których to właśnie wskazany przepis dotyczy) nie mają charakteru bieżącego nadzoru w rozumieniu art. 36 ust. 2 ustawy o Inspekcji Sanitarnej. W zaistniałych okolicznościach Sąd nie znalazł uzasadnienia dla uchylenia decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] roku i na mocy art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji. /-/ Paweł Miładowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus AT