IV SA/Po 474/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego uchyla zaskarżone postanowienie /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/P. Miładowski /-/E. Makosz-Frymus Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz [...] przyznał M.B. zasiłek rodzinny na dzieci: A., P. i D. na okres od [...] r. do [...] r., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci: A., P. i D. jednorazowo oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na D. na okres od [...] r. do [...] r. w kwocie 50 zł. W pkt 2 decyzji orzeczono o odmowie przyznania wnioskodawcy dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na A., P. i D.. Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] r. odwołanie wniósł M. B. składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu [...] r., a odwołanie zostało nadane za pośrednictwem Urzędu Pocztowego w dniu [...] r., czyli z uchybieniem 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; ze zm. –dalej "kpa"). Ustosunkowując się do wniosku skarżącego o przywrócenie terminu organ wskazał, iż wniosek ten nie zawiera uprawdopodobnienia, że opóźnienie nastąpiło bez winy strony, a całość wywodów sprowadza się do zarzutów wobec zaskarżonej decyzji I instancji. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M.B.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, iż skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze nie podniósł żadnych argumentów przemawiających za przywróceniem terminu, nie podał też okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej wskazane kryteria, uznał zasadność skargi, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza prawo. Przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności określa art. 58 § 1 i 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem termin do dokonania czynności, w tym wniesienia odwołania należy przywrócić jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie odwołania); 4) strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Należy zgodzić się z organem, iż w odwołaniu zawierającym wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. We wniosku tym nie wskazano również żadnych okoliczności, które pozwoliłyby organowi na ustalenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia. Brak powyższych wyjaśnień w ocenie Sądu nie uzasadniały jednakże automatycznego przyjęcia, iż wniosek skarżącego należy załatwić odmownie. Nie ulega wątpliwości, iż ciężar uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki niezawinienia w uchybieniu terminu spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, to jednak z art. 58 kpa nie wynika, aby podstawą do oceny, czy uprawdopodobnienie to nastąpiło, mogły być wyłącznie te wyjaśnienia wnioskodawcy, które zawarł on we wniosku o przywrócenie terminu. Organ mając na uwadze ogólne zasady postępowania administracyjnego zawarte w przepisach art. 7, 8 i 9 kpa winien, w sytuacji, kiedy strona dopełni podstawowych wymogów niezbędnych do przywrócenia terminu, nie wykazując jednak w dostateczny sposób przesłanek umożliwiających uwzględnienie wniosku, poinformować wnioskodawcę jakie są wymogi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz wezwać go do złożenia stosownych, szczegółowych wyjaśnień. Ponadto organ rozpoznając prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien podjąć czynności zmierzające do jednoznacznego ustalenia, jaka była przyczyna uchybienia terminu i kiedy przyczyna ta ustała. Ustalenie daty ustania przyczyny uchybienia terminu ma istotne znaczenie, ponieważ zgodnie z art. 58 § 2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Cytowany wyżej przepis stanowi, iż musi to być dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. Ustalenie przez organ tej okoliczności w pierwszej kolejności jest konieczne dla oceny czy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia odwołania) został złożony w terminie 7 dni. Ocena, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, a w szczególności, czy przeszkoda ustała w dniu, w którym w mniemaniu zainteresowanego ustała przyczyna uchybienia, należy do organu administracji publicznej, który może odmówić przywrócenia terminu z powodu spóźnienia wniosku (por. Wróbel A., Zakamycze 2005, Komentarz do art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.). Zdaniem Sądu, brak analizy tej przesłanki przez organ czyni zaskarżone orzeczenie wadliwym, powodując konieczność jego uchylenia. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, jaką datę organ przyjął jako początek biegu terminu do złożenia przez skarżącego prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Organ rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu ograniczył się do stwierdzenia, iż wniosek nie zawiera uprawdopodobnienia, że opóźnienie nastąpiło bez winy strony. Biorąc powyższe pod uwagę jeszcze raz należy zauważyć, iż przed rozpoznaniem wniosku organ winien wezwać skarżącego, aby uprawdopodobnił okoliczności, które miały uzasadnić przywrócenie terminu. Bez tych ustaleń nie było możliwe stwierdzenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, stosownie do przepisu art. 58 § 2 kpa. Organ powinien również działając na podstawie art. 64 § 2 kpa, wezwać skarżącego do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu pouczając w tym wezwaniu o przesłankach przywrócenia terminu określonych w art. 58 § 1 i 2 kpa. Takie zaniechanie organu odwoławczego narusza art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Zdaniem Sądu dopiero po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności, dotyczących przyczyny uchybienia terminu i okresu jej trwania, należało dokonać oceny, czy w ogóle istniała przyczyna usprawiedliwiająca uchybienie terminu, kiedy przyczyna ta ustała oraz czy prośba o przywrócenie terminu wniesiona została w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny, która spowodowała opóźnienie. W konkluzji należy stwierdzić, iż orzekanie przez organ odnośnie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności, które przy orzekaniu należało wziąć pod uwagę. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stąd zaskarżone postanowienie należało wyeliminować z obrotu prawnego. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska mb