IV SA/Po 475/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość wydzielona pod drogę postanawia odmówić prawa pomocy J.R. wniósł skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z którego wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką, żoną i dwójką dzieci, a źródłem ich utrzymania jest dochód z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy ([...] zł.), dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę ([...] zł.) i emerytura matki ([...] zł.) Z dodatkowych informacji wynika, że skarżący posiada dom o pow. [...] m 2 , nieruchomość rolną o pow. [...] ha oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Mając na celu wyjaśnienie sytuacji finansowej wnioskodawcy Sąd pismem z dnia 8 lipca 2010r. (odebranym w dniu 13.07.2010r. k. 25 akt) wezwał skarżącego do przedłożenia wyciągów z kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do skarżącego i jego żony za okres ostatnich 6 miesięcy, kopii zeznań podatkowych za lata 2008 – 2009, określenia kwoty stałych wydatków miesięcznych, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym, określenia przedmiotu działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę i przedłożenie kopii dokumentacji finansowej za 2010r., wyjaśnienia, czy z posiadanej nieruchomości rolnej uzyskuje dochód, jeżeli tak to należy podać jego źródło i wysokość, w przypadku gdyby, nieruchomość rolna była wykorzystywana na cele produkcji rolnej, podać należy jej skalę (ilości zwierząt, powierzchni upraw w tym na nieruchomościach dzierżawionych), wskazać należy również czy wnioskodawca korzysta z dopłat do produkcji rolnej (jeżeli tak to należy podać wysokość dofinansowania). W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca przedłożył kserokopie zeznań podatkowych za 2008 i 2009r. Skarżący przedłożył również wyciągi z konta bankowego żony oraz należącej do niej firmy, faktury za energię elektr. (429,68 zł.), telefon (117,00 zł.) ścieki (153,92 zł.), decyzję w sprawie podatku rolnego za 2010r., zaświadczenie o dokonaniu zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, kopie dowodów rejestracyjnych samochodu volkswagen golf 1.9td z 1995r. i ciągnika URSUS, zestawienie z księgi przychodów i rozchodów za 2010r. dotyczący firmy prowadzonej prze żonę wnioskodawcy oświadczenie, iż z posiadanej nieruchomości rolnej poza dopłatami nie uzyskuje dochodu W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Trzeba również zaznaczyć, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Strona winna poczynić starania celem zabezpieczenia środków finansowych z dochodów uzyskiwanych w dłuższym okresie, niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów sądowych. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że sytuacja finansowa skarżącego nie uniemożliwia mu uiszczenia aktualnie wymaganych kosztów sądowych wynoszących 200 zł. (§ 2 ust. 3 pkt 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Z wyciągów bankowych dotyczących kont posiadanych przez żonę wnioskodawcy wynika, iż saldo końcowe na dzień 30.06.2010r. na koncie firmy prowadzonej przez żonę wynosiło [...] zł. a na jej koncie osobistym [...] zł. Analiza tych wydruków wskazuje, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym wniesienie skargi i tuż po jej wniesieniu wypłacono z lokat 30000 zł. Powyższa kwota przy uwzględnieniu właściwego planowania wydatków z całą pewnością wystarczyłaby na pokrycie kosztów sądowych, podobnie jak deklarowana kwota oszczędności ([...] zł). W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.