IV SA/Po 476/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 01 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę /-/M. Dybowski /-/E. Makosz-Frymus /-/E. Kręcichwost-Durchowska Rozkazem personalnym z dnia (...) nr (...) Komendant Miejskiej Policji w P., działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity z 2007r. Dz. U. Nr 43, poz.277 ze zm.) zwolnił ze służby w Policji z dniem (...) policjanta w służbie stałej, sierż. szt. F. M. W uzasadnieniu rozkazu wskazano, iż prawomocnym orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w P. z dnia (...) nr (...) w/w uznana została za całkowicie niezdolną do służby w Policji. Badaną zaliczono do trzeciej grupy inwalidów i podkreślono, ze inwalidztwo to nie pozostaje w związku ze służbą. Podano również, że policjantka nie pełni służby z powodu choroby od dnia (...). W odwołaniu F. M. podniosła, iż zaskarżony rozkaz wydany został z naruszeniem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto wskazała, że naruszenie przepisów art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji w związku z art. 20 ust. 1 pkt 3 i art. 21 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, ABW, AW, SKW, SWW, CBA, Straży Granicznej, BOR, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.) w związku z załącznikiem nr 2 - wykazu chorób i ułomności - § 44 pkt. 6, § 49 pkt. 9 i § 57 pkt. 3 rozporządzenia MSW z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania Komisji Lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.) w związku z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, spowodowało niemożność weryfikacji wydanych orzeczeń lekarskich przed niezawisłym sądem. Argumentację skargi poparła wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002r. sygn. akt k 36/00, w którym wskazano, iż orzeczenie komisji lekarskiej MSWiA jest zagadnieniem wstępnym przed wydaniem decyzji o zwolnieniu z Policji i powinno być weryfikowane w ramach decyzji o zwolnieniu z Policji przed Sądem Administracyjnym. Decyzją z dnia (...) nr (...) Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w P., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa) uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia z Policji oraz wysokości nagrody rocznej za (...) rok i ustalił datę zwolnienia z Policji na dzień (...) roku oraz wysokość nagrody rocznej za (...) rok - 7 miesięcy i 29 dni. W pozostałej części Komendant utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż odwołująca błędnie podała, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt k 36/00, iż wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej winno być weryfikowane przed Sądem Administracyjnym. Należało jednak, zdaniem organu II instancji, powtórzyć za Trybunałem Konstytucyjnym, iż art. 77 ust. 2 Konstytucji zawiera w swej treści zakaz zamykania drogi sądowej dla dochodzenia naruszonych wolności lub praw i jest elementem konstytucyjnego prawa do sądu, którego zasadnicza część normatywna zawarta jest w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Organ odwoławczy powtarzając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zwarte w w/w wyrok podał ponadto, iż zdolność fizyczna i psychiczna do służby w formacjach uzbrojonych jest jednym z warunków przyjęcia do służby (art. 25 ust. 1), a w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisje lekarską, policjanta zwalnia się ze służby (art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ). Orzeczenie komisji rzutuje zatem na prawo dostępu do służby publicznej. Wskazano też, na rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z 9 lipca 1991 r., które w sposób wyczerpujący określa warunki oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby, a także tryb orzekania o tej zdolności oraz właściwość i tryb postępowania komisji lekarskich. Charakter służby uzasadnia pozostawienie ministrowi daleko idącej swobody w kształtowaniu treści aktu wykonawczego, regulującego tryb i zasady działania komisji lekarskich, skoro kandydaci muszą wykazać się szczególnymi predyspozycjami do służby w formacji uzbrojonej. Określenie kryteriów oraz dokonywanie oceny warunków psychofizycznych niezbędnych do pełnienia służby w Policji, nie stanowi materii prawnej lecz jest przedmiotem wiedzy specjalistycznej. Organ II instancji podkreślił także, iż zgodnie z art. 130 § 2 kpa wniesienie niniejszego odwołania wstrzymało wykonanie decyzji o zwolnieniu F. M., albowiem rozstrzygnięciu temu nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 kpa. Rozstrzygnięcie to nie podlegało również natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy i w związku z tym należało ustalić datę zwolnienia z policji na dzień (...) roku. W skardze na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia (...) nr (...) F. M. wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej podnosząc zarzuty podobne jak te w odwołaniu. Ponadto wskazała, iż organy naruszyły przepisy art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 80 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie rozpatrzyły wszechstronnie sprawy mając na względzie słuszny interes policjanta i interes społeczny oraz bezzasadnie stwierdziły, iż zdaniem skarżącej wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie orzeczenia Komisji Lekarskiej powinno być weryfikowane przed Sądem Administracyjnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm. dalej u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, kontrola, o której mowa w art. 1 § 2 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafności wykładni tych przepisów. Zagadnienia dotyczące służby w Policji zostały uregulowane w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2007 r. nr 43 poz. 277 ze zm., dalej ustawa o Policji). Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji zwalania się policjanta ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Natomiast art. 40 ustawy o Policji stanowi, że policjant może być skierowany z urzędu lub na jego prośbę do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu w sprawach wewnętrznych w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych schorzeń ze służbą. Tryb postępowania przed komisjami lekarskimi podległymi Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 1991 r. nr 79 poz. 349 ze zm., dalej rozporządzenie z 1991 r.). F. M. wniosła odwołanie od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w P. nr (...) z dnia (...), a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. nr (...) z dnia (...), by w tym trybie zakwestionować orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w P. z dnia (...) nr (...). Sąd administracyjny władny jest tylko dokonywać kontroli czy w sprawie zachowane zostały przepisy regulujące tryb wydawania orzeczenia przez komisję lekarską oraz czy orzeczenie spełnia wymogi formalne pozwalające uznać, że faktycznie doszło do wyjaśnienia kwestii zdolności policjanta do służby. Natomiast sąd administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania kontroli orzeczenia w zakresie czysto medycznym. Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich (Dz. U. z 1991 r. nr 79 poz. 349 ze zm.). Po przeprowadzeniu badań profilaktycznych lekarz Zakładu Opieki Zdrowotnej MSWiA w Poznaniu w dniu (...) wystawił zaświadczenie o przeciwwskazaniach zdrowotnych skarżącej do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku (niezdolna do wykonywania pracy). W związku z treścią tego zaświadczenia Komendant Miejski Policji w P. zwrócił się do Poradni Medycyny Pracy ZOZ MSWiA w P. o wydanie opinii czy skarżąca może wykonywać obowiązki służbowe na dotychczasowym stanowisku. W odpowiedzi lekarz med. Specjalista chorób wewnętrznych, specjalista medycyny pracy poinformowała, że F. M. nie może wykonywać obowiązków służbowych na stanowisku detektywa Sekcji Dochodzeniowo - Śledczej Komisariatu Policji KMP w P. W związku z zaistniałą sytuacją skarżąca skierowana została na komisję lekarską podległą Ministrowi Spraw Wewnętrznych (art. 40 ustawy o Policji (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 1991 r.). Komisje lekarskie orzekają w dwóch instancjach, tj. wojewódzkie komisje lekarskie działające jako pierwsza instancja i okręgowe komisje lekarskie działające jako druga instancja (§ 2 ust. 1 rozporządzenia z 1991 r.). Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w P. w orzeczeniu nr (...) z dnia (...), po rozpoznaniu schorzeń, uznała skarżącą za całkowicie niezdolną do służby w Policji i zakwalifikowała do III grupy inwalidów stwierdzając, że wymienione schorzenia nie pozostają w związku ze służbą, a inwalidztwo jest czasowe i istnieje od dnia (...) Orzeczenie to zawierało także pouczenie o możliwości i sposobie wniesienia odwołania. Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w P., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, wydała orzeczenie nr (...) z dnia (...), w którym podtrzymała orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w P. nr (...), stwierdzając, że F. M. jest całkowicie niezdolna do służby w Policji, a wymienione schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą. Wydanie tego orzeczenia poprzedzone zostało uzupełnieniem dotychczasowej dokumentacji orzeczniczo - leczniczej o biopsję wątroby i opinię lekarza nefrologa. W orzeczeniu tym Okręgowa Komisja stwierdziła, że w chwili orzekania nie było przeciwwskazań do pracy z przyczyn nefrologicznych. Orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej stało się ostateczne. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie został zachowany tryb postępowania przed komisjami lekarskimi, a wydane przez te komisje orzeczenia o stanie zdrowia skarżącej nie naruszają przepisów rozporządzenia z 1991 r. Jak wynika z powyższego orzeczenia Komisji Lekarskich obu instancji zawierały jednoznaczną opinię o całkowitej niezdolności skarżącej do służby w policji i stanowiły podstawę do jej zwolnienia. Sąd w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 14 lutego 2007r. sygn. I OSK 691/06, że orzeczenie komicji lekarskiej, które przeszło cały tok instancyjny przewidziany przepisami rozporządzenia z 1991r. i podlegało ocenie merytorycznej, jest wiążące dla organu wydającego decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. Sąd zwraca uwagę na treść art. 25 ustawy o Policji, z którego wynika, że służbę w Policji może pełnić tylko osoba posiadająca, między innymi, zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotowa jest się podporządkować. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski KB