IV SA/Po 477/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-11-03
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Karol Pawlicki, Donata Starosta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej, w której wydano ostateczną decyzję nakazującą rozbiórkę, jest bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej, w której zapadła już ostateczna i prawomocna decyzja nakazująca rozbiórkę, jest bezprzedmiotowe. Organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć takie postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Nie można udzielić pozwolenia na użytkowanie obiektu, który ma zostać rozebrany.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zalegalizowanie samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu ogrodzenia w 1996 r. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ wcześniej wydano prawomocny nakaz rozbiórki tego ogrodzenia. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Karol Pawlicki WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) kwietnia (...) r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej oddala skargę
UZASASDNIENIE
Pismem z dnia (...) grudnia (...) r. S. P. złożył wniosek do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. o zalegalizowanie samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu ogrodzenia frontowego od strony drogi publicznej o numerach geodezyjnych (...) w miejscowości K. gmina K.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, ze jego żądanie znajduje uzasadnienie w obowiązującej regulacji prawnej, to jest ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm., zwaną w dalszej części Prawem budowlanym). Zgodnie ze wskazaną ustawą, inwestycje wzniesione pomiędzy 1 stycznia 1995 r., a 11 lipca 1998 r. podlegają zalegalizowaniu bez opłaty legalizacyjnej. Z uwagi na fakt, że ogrodzenie zostało wzniesione w 1996 r. bez wymaganego prawem zgłoszenia, co potwierdza nakazanie wykonania rozbiórki wybudowanego ogrodzenia, tym samym zachodzą ustawowe przesłanki do zalegalizowania samowoli budowlanej (k. 1 akt administracyjnych).
Decyzją nr (...) z dnia (...) lutego (...) r. [(...)] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) działając na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwaną dalej kpa) umorzył postępowanie administracyjne z wniosku S. P.
W uzasadnieniu PINB wskazał, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007 r., nr 99, poz. 665), tryb w oparciu o który wnioskodawca złożył podanie stanowi, że do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu (...) grudnia (...) r. a przed dniem (...) lipca (...) r. i przed dniem (...) lipca (...) r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008r. przepisów art. 48-49b ustawy Prawo budowlane. W pierwszej kolejności, żeby można było zastosować powyższą ustawę i jednocześnie można było stwierdzić, że na właścicielu spoczywa obowiązek uzyskania stosowanego pozwolenia na użytkowanie, inwestor zobowiązany jest do złożenia stosownego wniosku we właściwym terminie, to jest do dnia 1 stycznia 2008 r., czyli do dnia, do którego nie stosuje się art. 48 - 49b ustawy Prawo budowlane, określającego "legalizację za opłatą".
Zatem, w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności, należało przeanalizować, czy stosowny wniosek "o zalegalizowanie samowoli bez opłaty legalizacyjnej" został złożony w terminie, co z kolei po spełnieniu przesłanek określonych w art. 3 ust. 1 w/w ustawy, umożliwiałoby zastosowanie ustawy z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.
Przedmiotowy wniosek S. P. wpłynął do siedziby organu w dniu (...) grudnia (...) r. Zatem, wnioskodawca nie dochował terminu - do dnia 1 stycznia 2008r. Tym samym brak jest podstaw prawnych do zastosowania w/w ustawy, z uwagi na fakt, że wymagany wniosek nie został złożony do dnia 1 stycznia 2008r., czyli do dnia obowiązywania zakazu stosowania art. 48 - 49b ustawy Prawo budowlane w brzmieniu przewidującym wniesienie opłaty legalizacyjnej.
Organ I instancji podkreślił, że w odniesieniu do samowoli budowlanej w postaci ogrodzenia od strony drogi publicznej o nr ged. (...) w m. K., gm. K. PINB wydał w drodze decyzji nr (...) z dnia (...) listopada (...) r. nakaz rozbiórki. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) decyzją z dnia (...) stycznia (...) r., [(...)] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Natomiast, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. (dalej WSA) wyrokiem z dnia (...) czerwca (...) r., [(...)] oddalił skargę Państwa M. i S. P. na decyzję organu II instancji. Powyższy wyrok od dnia (...) lipca (...) r. jest prawomocny. Zatem, nakaz rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia wynika z ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej. Tym samym, niniejsze postępowanie wszczęte z wniosku S. P. z dnia (...) grudnia (...) r., dotyczące legalizacji inwestycji objętej wydanym wcześniej nakazem rozbiórki, jest bezprzedmiotowe.
Zatem zdaniem organu administracji I instancji, brak jest przepisu, podstawy prawnej (nie można zastosować ustawy z dnia 10 maja 2007r.) do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy, czyli "o zalegalizowanie samowoli bez opłaty legalizacyjnej". Tym samym organ zastosował na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
S. P. w dniu (...) lutego (...) r. złożył odwołanie od powyższej decyzji do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (zwanego dalej WWINB), wnosząc o jej uchylenie.
Odwołujący wskazał, że jego wniosek o zalegalizowanie samowoli budowlanej polegającej na budowie ogrodzenia frontowego od strony drogi publicznej w m. Krzyżówki dotyczył także działki o nr geodezyjnym 66. Natomiast nakaz rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia wynikający z ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej obejmuje ogrodzenie od strony drogi publicznej o numerach geodezyjnych (...) i (...) w m. K. W istocie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera jednak rozważeń w tej kwestii, [działka nr (...)]. Organ jako strona postępowania ma obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bowiem na tym skupia istota wydawania decyzji.
Dalej odwołujący zauważył, że organ I instancji w ogóle nie podjął kroków do zalegalizowania samowoli budowlanej w oparciu o nowelizację ustawy Prawo Budowlane. Zdaniem odwołującego w dniu 23 kwietnia 2009 roku sejm przyjął ustawę o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Zmianie uległ przepis art. 33 cyt. ustawy, który jednoznacznie reguluje kwestię starych samowoli budowlanych, powstałych przed dniem 1 stycznia 1995 r. Zgodnie bowiem z ww. przepisem obiekty budowlane lub ich części, wybudowane z naruszeniem prawa, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. i przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stają się legalne z mocy prawa, jeżeli do dnia 31 grudnia 2010 r. zostanie złożony wniosek o potwierdzenie legalności obiektu budowlanego w organie nadzoru budowlanego a organ nadzoru budowlanego wydaje zaświadczenie o legalności obiektu budowlanego. Według odwołującego przyjęta przez sejm nowelizacja ustawy - Prawo budowlane przewiduje, że obiekty budowlane wybudowane do 1 stycznia 1995 r. bez wymaganych pozwoleń lub z innym naruszeniem prawa zostaną zalegalizowane z mocy prawa. Organ będąc w posiadaniu stosownej dokumentacji tj. oświadczenia skarżącego w protokole przesłuchania strony z dnia (...) lipca (...) roku oraz notatki służbowej z dnia (...) listopada (...) roku, że pierwszej wymiany płotu drewnianego na ogrodzenie betonowe dokonał w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku miał zatem podstawy do rozstrzygnięcia sprawy w kontekście istniejącego stanu faktycznego. Odwołujący podkreślił, że elementy trwałe ogrodzenia związane z gruntem czyli fundamenty pod gruntem zostały posadowione w latach osiemdziesiątych. Natomiast lata 1996 - 1998 to okres, kiedy została dokonana wymiana przęseł ogrodzenia czyli nastąpiło jego wypełnienie - a nie jego budowa. S. P. zaznaczył, że w decyzji nr (...) z dnia (...) listopada (...) roku nakazującej rozbiórkę przedmiotowej inwestycji organ popada w sprzeczności. Najpierw bowiem stwierdza, że ogrodzenie skarżący wybudował w latach (...), a następnie stwierdza, że skarżący dokonał odbudowy ogrodzenia w latach (...). Powyższe prowadzi do wniosku, iż organ nie wyjaśnił wnikliwie stanu faktycznego w niniejszej sprawie.
Nadto odwołujący wskazał, że w wyroku z 18.10.2006 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznający sprawę WSA powziął wątpliwość co do zgodności z Konstytucją przepisów przejściowych Prawa budowlanego (art. 7 ust. 2 nowelizacji z 27.03.2003 r. oraz art. 2 ust. 1 nowelizacji z 16.04.2004 r.). Zdaniem WSA prawo budowlane różnicuje obywateli na tych, wobec których nadzór rozpoczął postępowanie z urzędu przed 11.7.2003 r., i tych, wobec których zrobił to po tej dacie. Trybunał Konstytucyjny podzielił argumentację WSA dotyczącą bezpodstawnego różnicowania sytuacji obywateli, którzy nie dopełnili formalności związanych z inwestycją. Zdaniem TK jest to naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Wyrok oznacza, że osoby, które dopuściły się samowoli budowlanej przed 11.7.2003 r., a teraz chcą ją zalegalizować, nie będą zobowiązane do uiszczenia opłaty legalizacyjnej .
Decyzją z dnia (...) kwietnia (...) r. [nr (...)] WWINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
WWINB podzielił argumenty faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji, że postępowanie w sprawie samowolnej budowy ogrodzenia frontowego od strony dróg publicznych o nr. geod. (...) w m. K. gm. K., zostało już zakończone decyzją ostateczną i prawomocną (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24.06.2009r., II SA/Po 161/09), zatem wskazać, iż organ I instancji prawidłowo w niniejszej sprawie zastosował art. 105 § 1 k.p.a, zgodnie z którym ,gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania".
Zdaniem organu II instancji bez znaczenia pozostaje, że prowadzone postępowanie dotyczyło samowolnie wybudowanego ogrodzenia frontowego od strony dróg publicznych o nr geod. (...), a wniosek strony z dnia (...) grudnia (...) r. dotyczy "samowolnie wybudowanego ogrodzenia frontowego od strony dróg publicznych o nr geod. (...)", ponieważ dot. to tego samego przedmiotu postępowania.
WWINB podkreślił, że przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665) zawierał zakaz stosowania do samowoli budowlanej popełnionej w okresie 1 stycznia 1995 r. - 10 lipca 1998 r. przepisów art. 48-49b ustawy Prawo budowlane, który obowiązywał do dnia 1 stycznia 2008r. Tego przepisu dotyczy również wskazany przez odwołującego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006r. (sygn. P 27/05), który orzekł, że art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji. Zakwestionowany przepis utracił więc moc, wskutek orzeczenia o jego niekonstytucyjności, z dniem ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Oznacza to, że samowolę budowlaną popełnioną po dniu 1 stycznia 1995 r., w stosunku do której do dnia 10 lipca 2003 r. upłynął już okres 5 lat od zakończenia budowy można zalegalizować na podstawie art. 49 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. Niemniej jednak, żeby skorzystać z tej możliwości, należało złożyć odpowiedni wniosek do dnia 31 grudnia 2007 r. Wnioski złożone w dniu 1 stycznia 2008 r. oraz później są rozpatrywane w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy art. 48-49 ustawy Prawo budowlane (k. 12 akt administracyjnych).
Skargę na powyższą decyzję do WSA złożył w dniu 27 maja 2010 r. S. P. zarzucając jej:
1. naruszenie prawa procesowego i materialnego a mianowicie obrazę: treści art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, co wyraziło się merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy w formie utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy i umorzeniem postępowania przed organem I instancji w sytuacji występowania przesłanek do dalszego kontynuowania sprawy, celem ustalenia faktów i okoliczności niezbędnych do właściwej oceny przedmiotowego zagadnienia oraz z uwagi na wynikający z powyższego, brak cechy bezprzedmiotowości postępowania przed organem I instancji, co jest warunkiem zastosowania instytucji jego umorzenia na zasadach przewidzianych w art. 105 § 1 kpa,
2. obrazę art. 7 kpa konstytuującego zasadę dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej w toku prowadzenia postępowania administracyjnego w tym również odwoławczego, co przejawiać się powinno działaniem każdego organu zmierzającym do dokładnego wyjaśnienia stanu, co w ocenie skarżącego zostało uniemożliwione przez wydanie zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, oraz obrazę art. 77 kpa i art. 11 kpa.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący zauważył, że sprawa nie została ostatecznie rozstrzygnięta w zakresie złożonego wniosku, który obejmował działkę ( nr 66), a która nie podlegała rozstrzygnięciu jako samowola budowlana ogrodzenia w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA, w związku z tym organ odwoławczy powinien był sprawę przekazać PINB celem ponownego rozpoznania. Zatem nie można przyjąć za organem I instancji, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe bowiem jak już wyżej wskazano wniosek skarżącego dotyczył także działki nr (...).
Skarżący ponadto powołując się na poglądy utrwalone w piśmiennictwie oraz orzecznictwie wskazał, ze zastosowanie art. 138 §1 pkt 1 kpa jest zasadne wyłącznie w przypadku, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana w postępowaniu, które należało uznać za bezprzedmiotowe, na podstawie przepisu prawa materialnego, który utracił moc obowiązującą bądź dotyczy sprawy rozstrzygniętej już inną decyzją administracyjną, a także w przypadku, gdy nie istnieje już podmiot, który wszczął postępowanie. W sytuacji, gdy nie wystąpią przesłanki bezprzedmiotowości wspomnianego postępowania organ odwoławczy obowiązany jest sprawę rozstrzygnąć merytorycznie, a w przypadku, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Wspomniany art. 138 § 1 pkt 1 kpa nie określa przesłanek umorzenia postępowania, wobec powyższego należy ich poszukiwać w treści art. 105 kpa. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że bezprzedmiotowość postępowania wystąpi, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
W ocenie skarżącego WWINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał na brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy w zakresie zalegalizowania samowolnie wybudowanego ogrodzenia frontowego dotyczące działki nr 66, a jedynie podniósł, że bez znaczenia pozostaje, że prowadzone postępowanie dotyczyło samowolnie wybudowanego ogrodzenia frontowego od strony dróg publicznych o nr geod. (...), a wniosek skarżącego z dnia (...) grudnia (...) roku dotyczy działek o nr geoid. (...) ponieważ dotyczący to tego samego przedmiotu postępowania tym samym w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, nie wykazał istnienia okoliczności uzasadniających odmowę wydania decyzji w zakresie zalegalizowania samowolnie wybudowanego ogrodzenia co do działki nr (...). W związku z powyższym należy uznać, że rozstrzygnięcie zamieszczone w sentencji zaskarżonej decyzji nie pokrywa się z jej uzasadnieniem.
Decyzja administracyjna jest aktem, na który składa się osnowa i uzasadnienie. W myśl postanowień art. 107 §1 i §3 kpa decyzja powinna zawierać min. uzasadnienie faktyczne i prawne. Z uzasadnienia ma, więc wynikać ocena faktów, prawa i subsumcji oraz celów rozstrzygnięcia. Niepowiązanie uzasadnienia z rozstrzygnięciem decyzji, tak jak w omawianej sprawie, należy uznać za wadliwość jej uzasadnienia, a w konsekwencji za wadliwość samego aktu dające podstawy do jego uchylenia.
Podejmując rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji organy administracji publicznej zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w myśl art. 7 kpa, zgromadzenia dowodów oraz wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego ( art. 77 kpa). Wykonanie tychże obowiązków powinno zostać zreferowane w uzasadnieniu decyzji poprzez wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, oraz przyczyn z powodów, których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej. Powyższe obowiązki także ciążą na organie rozpoznającym sprawę w postępowaniu odwoławczym.
Nadto Skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie organ II instancji wyczerpująco nie rozpatrzył materiału dowodowego co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przy czym organ II instancji dopuścił się naruszenia wyrażonej w art. 11 kpa zasady przekonywania o słuszności wydanego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę z dnia (...) czerwca (...) r. WWINB podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia (...) kwietnia (...) r., wnosząc o oddalenie skargi jako bezzasadnej .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Stosownie do dyspozycji art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie należało przede wszystkim rozstrzygnąć, czy słusznie umorzono postępowanie administracyjne w przedmiocie zalegalizowania samowoli budowlanej na podstawie art.105§1 Kodeksu postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowe.
W zaskarżonym rozstrzygnięciu odniesiono się do przepisu art. 3 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych innych ustaw.
Zgodnie z art. 3 ww. ustawy do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy Prawo budowlane.
W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt czasowego ograniczenia możliwości uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowoli budowlanej do dnia 1 stycznia 2008 r., gdyż do tego dnia nie stosuje się przepisów art. 48 - 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że po dniu 1 stycznia 2008 roku przepisy art.48-49b ustawy Prawo budowlane mają już zastosowanie. W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma fakt, że S. P. wniosek o zalegalizowanie samowoli budowlanej bez opłaty polegającej na wybudowaniu ogrodzenia frontowego od strony drogi publicznej o numerach geodezyjnych (...) złożył dopiero w dniu (...) grudnia (...) roku uznając ,że skoro ogrodzenie zostało wzniesione w 1996 roku bez wymaganego prawem zgłoszenia, to stan taki stwarza przesłanki do zalegalizowania przedmiotowego obiektu bez opłaty. W przedmiotowej sprawie postępowanie w przedmiocie zalegalizowania nie zostało wszczęte do dnia 1 stycznia 2008 roku, tak jak wskazują przepisy art.3 ust.1 wyżej powołanej ustawy.
Zdaniem Sądu, w świetle powyższej argumentacji wypełnienie przesłanek określonych w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r., a więc ukończenia budowy po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r. oraz brak wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji budynku przed dniem 11 lipca 2003 r., tylko w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 3 powyższego artykułu, w okresie pomiędzy 20 czerwca 2007 r. a 31 grudnia 2007 r., skutkować musi prowadzeniem postępowania administracyjnego z wyłączeniem art. 48 - 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Podkreślić należy, że w odniesieniu do samowoli budowlanej w postaci ogrodzenia od strony drogi publicznej o nr ged. (...) w m. K., gm. K. PINB wydał w drodze decyzji nr (...) w dniu (...) listopada (...) r. nakaz rozbiórki. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) decyzją z dnia (...) stycznia (...) r., [(...)] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Natomiast, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. (dalej WSA) wyrokiem z dnia (...) czerwca (...) r., [(...)] oddalił skargę M. i S. P. na decyzję organu II instancji. Powyższy wyrok od dnia (...) lipca (...) r. jest prawomocny. Zatem, nakaz rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia od strony drogi publicznej o nr geoid. (...) wynika z ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej. W efekcie w obrocie prawnym w stosunku do przedmiotowego budynku funkcjonuje ostateczna ale i po wyroku sądowym prawomocna decyzja nakazująca rozbiórkę.
Z uwagi na powyższe Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany ustaleniami dokonanymi we wcześniejszym postępowaniu, zakończonym orzeczeniem sądu administracyjnego. Tym samym słusznie organ administracyjny nie rozpatrywał po raz wtóry zarzutów odwołującego dotyczących decyzji z dnia (...) listopada (...) roku nakazującej rozbiórkę. Tym samym, niniejsze postępowanie wszczęte z wniosku S. P. z dnia (...) grudnia (...) r., dotyczące legalizacji inwestycji objętej wydanym wcześniej nakazem rozbiórki, jest bezprzedmiotowe
Art. 3 ustawy z 10 maja 2007 r. stanowiący samoistną przejściową podstawę do legalizacji samowoli budowlanej, nie może więc dotyczyć sytuacji gdy samowola ta została już rozstrzygnięta ostatecznymi decyzjami organów administracyjnych. Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, iż w stosunku do obiektu, do którego zapadła decyzja o jego rozbiórce, udzielone by zostało pozwolenie na użytkowanie.
Nietrafny też jest zarzut skarżącego niepodjęcia przez organ administracyjny działań w kierunku zalegalizowania samowoli budowlanej polegającej na budowie ogrodzenia frontowego od strony drogi publicznej w miejscowości Krzyżówki o nr geodezyjnym nr (...) w oparciu o nowelizację ustawy Prawo Budowlane. Należy zauważyć, że ww. ustawa o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw została skierowana w dniu 16 maja 2009 r. przez prezydenta RP, przed podpisaniem, do Trybunału Konstytucyjnego celem zbadania zgodności niektórych jej przepisów z Konstytucją RP. Sprawa w Trybunale Konstytucyjnym została zarejestrowana pod sygnaturą (...) i dotychczas nie została rozpoznana. Oznacza to, że ustawa na którą powołał się skarżący nie obowiązuje. W przypadku uznania przez Trybunał Konstytucyjny, że ustawa z 23 kwietnia 2009 r. jest zgodna z Konstytucją, Prezydent RP będzie zobowiązany ją podpisać i wejdzie ona w życie.
Natomiast w sytuacji, jeżeli Trybunał Konstytucyjny uzna, że ustawa z 23 kwietnia 2009 r. jest niezgodna z Konstytucją, to zastosowanie będzie miał art. 122 ust. 4 ustawy zasadniczej, którego treść jest następująca:
,,4. Prezydent Rzeczypospolitej odmawia podpisania ustawy, którą Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodną z Konstytucją. Jeżeli jednak niezgodność z Konstytucją dotyczy poszczególnych przepisów ustawy, a Trybunał Konstytucyjny nie orzeknie, że są one nierozerwalnie związane z całą ustawą, Prezydent Rzeczypospolitej, po zasięgnięciu opinii Marszałka Sejmu, podpisuje ustawę z pominięciem przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją albo zwraca ustawę Sejmowi w celu usunięcia niezgodności".
Skoro więc S. P. domagał się przeprowadzenia postępowania w sprawie legalizacji obiektu budowlanego bez opłaty w oparciu o nieistniejące przepisy organ administracji słusznie na podstawie art.105 kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło