IV SA/Po 48/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-04-24

Skład orzekający: Józef Maleszewski, Maciej Busz, Katarzyna Witkowicz – Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wymierzył administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew bez zgody posiadacza nieruchomości, uwzględniając prawidłowo ustalony stan faktyczny, w tym posiadacza nieruchomości oraz datę i miejsce usunięcia drzew, a także czy opinia biegłego została sporządzona zgodnie z przepisami proceduralnymi?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy wadliwie ustaliły stan faktyczny, w szczególności nie wykazały jednoznacznie, kto był posiadaczem nieruchomości w momencie wycinki drzew i czy wyraził na nią zgodę. Ponadto, Sąd uznał za zasadny zarzut dotyczący naruszenia przepisów proceduralnych w zakresie powołania biegłego, którego opinia była podstawą rozstrzygnięć, a który wcześniej współuczestniczył w sporządzeniu wadliwej opinii w innej sprawie dotyczącej tego samego podmiotu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia M. S. administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zgody posiadacza nieruchomości. Organ I instancji (Burmistrz P.) nałożył karę, a następnie utrzymał ją w mocy po ponownym postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ II instancji) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. M. S. zaskarżył decyzję SKO do WSA w Poznaniu, podnosząc liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym wadliwości opinii biegłego oraz błędnego ustalenia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza P. z dnia 4 lutego 2021 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. S. kwotę 1.722 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz – Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zgody posiadacza nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza P. z dnia 4 lutego 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. S. kwotę 1.722 (tysiąc siedemset dwadzieścia dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postepowania. Burmistrz P. (dalej również jako organ I instancji) decyzją z 4 lutego 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 55 ze zm. – dalej u.o.p.) oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2020 r. poz.256 ze zm. – dalej k.p.a.) wymierzył M. S. administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew bez zgody posiadacza nieruchomości w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że 15 maja 2018 r. do organu I instancji wpłynęła informacja o prowadzonym przez Komendę Powiatową Policji we W. Posterunek Policji w P. dochodzeniu w sprawie wycinki drzew, w związku z czym wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie dokonania bez wymaganego zezwolenia wycinki drzew. Drzewa zostały usunięte przez M. S.. Po wszczęciu postępowania w dniu 13 czerwca 2018 r. wpłynęło zawiadomienie o podejrzeniu nielegalnej wycinki drzew z gatunku olsza i dąb w obrębie geodezyjnym R. . W toku prowadzonego postępowania przeprowadzono dowody z opinii biegłych, zeznań świadków i wyjaśnień stron. W dniu 8 kwietnia 2019 r. wydano decyzję nr [...] wymierzającą M. S. administracyjną karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł za usunięcie drzew bez zezwolenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako Kolegium, organ II instancji) w wyniku odwołania wniesionego przez M. S. decyzją z 29 maja 2019 r. nr [...] orzekło o uchyleniu decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, uzasadniając konieczność uchylenia decyzji w całości, zarzutem iż organ nie ustalił czy M. S. był w ogóle uprawniony do uzyskania zezwolenia bądź dokonania zgłoszenia usunięcia drzew. Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji wymierzył karę na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p., nie dokonując ustaleń czy M. S. był posiadaczem tej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało również, że opinia biegłych została sporządzona wadliwie, gdyż w charakterze biegłego wystąpił również mgr. inż. M. N., a zlecenie zostało skierowane do Z. M.. Kolegium uznało, że współautorstwo opinii biegłych stanowi naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. Wykonując zalecenia organu drugiej instancji Burmistrz P. uzupełnił postępowanie dowodowe we wskazanym zakresie. W dniu 2 października 2019 r. Burmistrz P. wydał postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonej w miejscowości R. , gm. P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] o pow. 0,6000 ha, z działką [...] o pow. 0,4900 ha. Postępowanie rozgraniczeniowe zostało zakończone ostateczną decyzją Burmistrza P. wydaną w dniu 5 lutego 2020 r. Ustalono, że drzewa wycięte przez M. S. rosły na działce oznaczonej nr geodezyjnym [...] stanowiącej własność M. P. poza jednym dębem oznaczonym w tabeli na 1 str. jako 19. Konsekwencją tego faktu jest ustalenie, że M. S. nie jest posiadaczem działki, z której usunął drzewa. Burmistrz P. zlecił wykonanie opinii mającej być podstawą ewentualnego wymierzenia kary za usunięcie drzew przez osobę niebędącą posiadaczem nieruchomości i działającą bez zgody właściciela. Ponowne opracowanie opinii zostało zlecone biegłemu mgr. inż. M. N. rzeczoznawcy ds. wyceny drzew, drzewostanów i ochrony przyrody. Biegły sporządził dokumentację fotograficzną oraz opis gatunku, wieku, okresu ścięcia i obwodu drzew ściętych przez M. S.. Biegły ustalił, że poza 1 okazem (dąb oznaczony nr [...] w tabeli ze str. 1) ściętym w 2017 r. wszystkie pozostałe drzewa "z dużym prawdopodobieństwem" zostały ścięte w roku 2018. Zważywszy na ustalenia stanu faktycznego przyjęto iż osobą, która dokonała wycinki drzew jest M. S.. Dowodami potwierdzającymi ten fakt są zeznania świadków w osobie A. J. oraz M. P. i wyjaśnienia M. S.. Ustalenia postępowania rozgraniczeniowego prowadzą do wniosku, iż M. S. dokonał wycinki drzew na gruncie, którego nie był posiadaczem. W ocenie organu I instancji w podanym wyżej stanie faktycznym znajduje zastosowanie art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. Dalej wskazano, że z uwagi na fakt, iż nie zachowały się kłody drzew koniecznym było, dla dokonania wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przyjęcie obwodu pnia wyliczonego dla najmniejszej średnicy i pomniejszonego o 10%. Wyliczenie zostało dokonane na podstawie wykonanego przez biegłego pomiaru najmniejszej średnicy. Wymierzając karę, organ uznał za udowodniony fakt, iż M. S. dokonał ścięcia drzew w 2018 r. Fakt ścięcia drzew w 2018 r. został ustalony na podstawie opinii biegłych oraz zeznań świadka M. P.. Świadek A. J. podał, że widział z dala jak M. S. w styczniu 2017 r. usuwał z tych działek krzaki nadające się do wycięcia. W tej części zeznań organ nie dał wiary zeznaniom świadka, gdyż pozostają one w sprzeczności z ustaleniami nie budzącymi wątpliwości, iż na działkach tych rosły drzewa i wycinka tych drzew nastąpiła w roku 2018. W tej kwestii zgadza się ustalenia biegłych i zeznanie świadka M. P.. M. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając organowi I instancji 1) naruszenie art. 84 § 2 k.p.a. w zw. z art. 24 § pkt 4 i 5 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na podstawie opinii biegłego, który powinien zostać wyłączony ze sprawy, 2) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. poprzez przyjęcie, że usunięcie przedmiotowych drzew zostało dokonane przez osobę nie będącą posiadaczem nieruchomości i działającą bez zgody właściciela, 3) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 83f ust. 1 pkt 3a i art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. poprzez jego niezastosowanie, tłumaczenie przesłanek na niekorzyść odwołującego, 4) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 83-90 u.o.p., 5) naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez działanie wbrew przepisom prawa, 6) naruszenie art. 7a k.p.a., wobec tego, że mimo, iż przedmiotem postępowania administracyjnego było nałożenie na stronę obowiązku, a w sprawie pozostawały wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te zostały rozstrzygnięte na niekorzyść strony, 7) naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego a w szczególności przez brak dbałości, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, 8) naruszenie art. 10 k.p.a., 9) naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, 10) naruszenie art. 80 i 81a k.p.a., w ten sposób, że mimo pozostawania w sprawie niedających się rozstrzygnąć wątpliwości co do stanu faktycznego organ nie rozstrzygnął ich na korzyść strony, 11) naruszenie art. 86 k.p.a. poprzez nieprzesłuchanie strony mimo zaistnienia okoliczności przewidzianych w tym przepisie, 12) art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niejasne i w ocenie skarżącego się niedostateczne wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ pierwszej i drugiej instancji przy wydaniu decyzji, 13) naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nie wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania po uchyleniu decyzji z dnia 8 kwietnia 2019 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako Kolegium, organ II instancji lub organ odwoławczy) decyzją z 15 listopada 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości. Kara jest nakładana na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (art. 88 ust. 2 u.o.p.). Dalej organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji uzupełnił postępowanie dowodowe, zgodnie z wytycznymi Samorządowego Kolegium. Odwoławczego w P.. Decyzją z 5 lutego 2020 r. nr [...] Burmistrz P. bowiem orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie R. , gm. P. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] z działką [...]. Na skutek rozgraniczenia możliwe było ustalenie, że drzewa zostały usunięte z działki o nr [...], stanowiącej własność M. P.. Następnie organ pierwszej instancji przeprowadził dowód z opinii biegłego mgr inż. M. N. w zakresie pomiarów pni usuniętych drzew, określenia ich gatunków oraz okresu usunięcia drzew (luty 2018 r.). Kolegium zaznaczyło, że organ I instancji wskazał, że wyliczenia kary dokonał w oparciu o art. 89 ust. 4 u.o.p. Ponieważ nie zachowały się kłody drzew, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustalono przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%. W ocenie Kolegium zarzuty podniesione w odwołaniu należy uznać za niezasadne. Przede wszystkim stwierdzono, że biegły nie podlegał wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ponieważ poprzednia decyzja Burmistrza P. nie została uchylona z powodu wad opinii biegłego, a z uwagi na fakt że biegły M. N. nie został wówczas prawidłowo ustanowiony. Tym samym M. N. mógł być biegłym w postępowaniu, po prawidłowym ustanowieniu. W ocenie organu odwoławczego niezrozumiałe jest stanowisko odwołującego, który zaprzecza że dokonał wycinki drzewa, gdyż wcześniej nie kwestionował okoliczności, że to on dokonał usunięcia drzew i przyznał że drzewa ściął "w celu przywrócenia gruntów do użytkowania rolniczego". W ocenie Kolegium nie ma też podstaw do kwestionowania zeznań świadka M. P.. Kolegium zaznaczyło, że, co prawda odwołujący wskazuje, że świadek jest z nim skonfliktowany, ale trudno wskazać jaki interes faktyczny miałby świadek podając że odwołujący dokonał usunięcia drzew w 2018 r. W ocenie organu odwoławczego niezasadny jest również zarzut, że Burmistrz P. nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i nie dokonał jego rozpatrzenia. Organ prawidłowo ustalił, że to M. S. dokonał usunięcia drzew, które rosły działce [...] należącej do M. P.. Bezspornie odwołujący dokonał usunięcia drzew bez zgody posiadacza nieruchomości, za co powinna być wymierzona administracyjna kara pieniężna. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 89 ust. 4 u.o.p., dokonując wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej. M. S. kwestionując powyższą decyzję w całości wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu. Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie art. 89 ust. 10 u.o.p. oraz art. 189g § 1 i art. art. 189d k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. W związku z tym skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza P. z dnia 4 lutego 2021 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zgody posiadacza nieruchomości w kwocie [...]zł w całości, ewentualnie stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2-3 i pkt 7, ewentualnie umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że z osnowy decyzji wynika, że przedmiotem postępowania organu II instancji był nieistniejąca decyzja. W 2019 r. została wydana decyzja z 8 kwietnia tego roku (RL 6131.1.3.2019). W dniu 4 lutego 2019 r. nie została wydana wobec skarżącego żadna inna decyzja. SKO orzekło więc w sprawie decyzji, której nie ma. Zdaniem Skarżącego być może Kolegium po raz kolejny rozpatrywało odwołanie od decyzji Burmistrza P. z 8 kwietnia 2019 r. na co wskazywałoby przytoczenie w osnowie artykułu 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p., który dotyczy wycinki drzew bez wymaganego pozwolenia. Natomiast w decyzji burmistrza P. z dnia 4 lutego 2021 r. jako jej podstawę wskazano art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. Decyzja Kolegium z dnia 15 listopada 2023 r. została więc wydana z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, ewentualnie zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Dalej skarżący zaznaczył, że decyzja Burmistrza P. z 4 lutego 2021 r. została wydana po uchyleniu przez Kolegium decyzji Burmistrza P. z dnia 8 kwietnia 2019 r. Powyższe ma o tyle istotne znaczenie, iż według skarżącego doszło do przedawnienia możliwości nałożenia kary administracyjnej ze względu na upływ terminu do jej nałożenia na podstawie art. 89 ust. 10 u.o.p. Według skarżącego do wycinki drzew doszło w pierwszej połowie 2017 r. w okresie obowiązywania przepisów dopuszczających taką wycinkę bez ponoszenia opłat czy kar. Od końca tego roku minęło więc ponad pięć lat, w związku z czym postępowanie powinno zostać umorzone. Według skarżącego w niniejszym postępowaniu powinien mieć zastosowanie art. 189g § 1 k.p.a. a okres pięcioletni powinien być liczony od dnia dokonania wycinki, gdyż art. 89 ust. 10 u.o.p. odnosi się do wszczęcia postępowania a nie do zakończenia postępowania w drugiej instancji. W ocenie skarżącego osnowa decyzji i uzasadnienie są niechlujne i nie spełniają wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący podniósł, że w niniejszym postępowaniu doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a szczególnie art. 84 § 2 k.p.a. w zw. z art. 24 § pkt 4 i 5 k.p.a. poprzez oparcie decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza P. na podstawie opinii biegłego, który powinien zostać wyłączony ze sprawy. Podstawą do wydania decyzji przez burmistrza P. w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 8 kwietnia 2019 r. była "opinia szacunkowa" z dnia 24 sierpnia 2018 r. Opinia ta została sporządzona przez Z. M. i M. N.. Istotne jest to, że M. N. współuczestniczył w sporządzeniu tej zdyskwalifikowanej formalnie i merytorycznie opinii i to, że na niej oparł się burmistrz wydając uchyloną decyzję a dnia 8 kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając decyzję Burmistrza P. zakwestionowało tę opinię w całości, co przyczyniło się do uchylenia tej decyzji. W ocenie skarżącego organ prowadzący postępowanie winien wyłączyć biegłego M. N. w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji i powołać w sprawie nowego biegłego. Mimo, że M. N. wydał opinię stanowiącą podstawę dla decyzji z dnia 8 kwietnia 2019 r. Burmistrz P. powołał go ponownie jako biegłego do wydania opinii w niniejszym postępowaniu. Jest to naruszenie 84 § 2 kpa w zw. z art. 24 § pkt 4 i 5 k.p.a. Jak zauważył skarżący, opinia M. N. jest całkowicie nieprzydatna, gdyż określając czas jej sporządzenia biegły jako datę sporządzenia opinii szacunkowej i dzień na którą określono wartości wskazał 24 sierpnia 2018 r. zaś jako datę oględzin wskazał 31 lipca 2018 r. Powyższe w ocenie skarżącego dyskwalifikuje opinię, gdyż biegły przyznaje, że sporządził tę opinię zanim został powołany na biegłego na co wskazują te same zdjęcia i brak ponownych prawidłowych oględzin. Dyskwalifikujące tę opinię jest także określenie wartości na dzień, kiedy biegły nie zabrał się jeszcze do sporządzania opinii. Skarżący zarzucił również kopiowanie ustaleń z poprzednio wydanej opinii, której M. N. był współautorem, lecz formalnie został powołany na biegłego na podstawie umowy o dzieło w dniu 14 lipca 2020 r. i dopiero od tego momentu mógł dokonywać w sposób prawnie skuteczny czynności związanych z przygotowaniem opinii. Skarżący w związku z tym twierdzi, że biegły nie może powoływać się na jakiekolwiek swoje czynności sprzed tej daty, czyli wtedy, gdy nie był powołany na biegłego w sprawie. Skarżący w całości podważył również dane, na podstawie których została sporządzona druga opinia. W szczególności stwierdził, że żaden pomiar średnic pni, obliczeń obwodów czasu dokonania ścięcia drzew nie odpowiada rzeczywistości. Biegły nie dokonał żadnych pomiarów, które mogłyby być podstawą do przedstawiania jakichkolwiek wyliczeń. Skarżący zakwestionował również sposób dokonania obliczeń przez biegłego w drugiej opinii. Skarżący zarzucił również organowi I instancji, że wydał ją w ramach postępowania wszczętego w 2018 r. Postępowanie to było prowadzone i zakończone decyzją z 8 kwietnia 2019 r. w związku z usunięciem drzew przez posiadacza nieruchomości. Postępowanie zakończone decyzją z dnia 4 lutego 2021 r. było natomiast prowadzone w sprawie usunięcia drzew bez zgody posiadacza nieruchomości. W ocenie skarżącego w sprawie doszło również do naruszenia u.o.p. poprzez błędne przyjęcie, że do wycinki doszło na nieruchomości, której skarżący nie był posiadaczem. Jak wskazał skarżący Oprócz działki nr [...] jest on wraz żoną właścicielem pasa gruntu przylegającego do tej działki z działki nr [...]. Nabycie własności tego gruntu nastąpiło na podstawie zasiedzenia, choć dotychczas nie zostało przeprowadzone postępowanie o zasiedzenie. W opinii zostało zaś wyraźnie zostało stwierdzone, że "drzewa znajdowały się w pasie o szerokości 2 metrów pomiędzy działkami oznaczonymi numerami [...] oraz [...]". Organ więc dokonał dowolnego ustalenia i błędnie przyjął, że wycinka nastąpiła, poza jednym drzewem, na działce nr [...]. W ocenie skarżącego organ nie ustalił w sposób wiarygodny, że to on dokonał wycinki jak i nie ustalił daty jej dokonania. W uzasadnieniu decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza P. brak jest wskazania motywów i przesłanek na jakich organ oparł swe rozstrzygnięcie; nie zostały w sposób wyraźny i niebudzący wątpliwości wskazane dowody, na których to rozstrzygnięcie zostało oparte, nie wyjaśniono także kwestii, którym dowodom odmówiono wiarygodności. Zresztą organ I instancji, pomimo, że w postępowaniu odwoławczym pierwsza opinia (Z.. M. i M.. N.) została zakwestionowana, najwyraźniej powołuje się na nią określając czas wycinki drzew ("na podstawie opinii biegłych", "w tej kwestii zgadza się ustalenia biegłych..." - s. 3 decyzji). Skarżący zakwestionował orzeczenie wobec niego pieniężnej kary administracyjnej, tak co do zasady, jak i co do wysokości. Skarżący zakwestionował wysokość nałożonej na niego kary pieniężnej jak i zarzucił brak wskazania podstawy naliczenia oraz określenia sposobu jej wyliczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022, poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 P.p.s.a. Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Na wstępie wskazać należy, że sprawa zgodnie z wnioskiem organu oraz przy braku sprzeciwu strony skarżącej została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie mogą się ostać. Wskazać należy, że zgodnie z art. 83 ust. 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek: 1) posiadacza nieruchomości – za zgodą właściciela tej nieruchomości; 2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. Dz.U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm. - dalej k.c.) – jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. W przypadku zaś usunięcia drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną (art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p.). Kara, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p. jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (art. 88 ust. 2 u.o.p.). Administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nic było (art. 89 ust. 1 u.o.p.). Jeżeli ustalenie obwodu usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10% (art. 89 ust. 4 u.o.p.). Wysokość stawek opłat za usunięcie drzew określona jest w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330). Zgodnie z załącznikiem nr 1 do ww. rozporządzenia stawka opłaty w zł za 1 cm obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm uzależniona jest od gatunku drzewa oraz obwodu pnia drzewa w cm mierzonego na wysokości 130 cm wynoszącego do 100 cm i od 101 cm. Czynności, o których mowa w art. 83-89, w zakresie, w jakim są one wykonywane przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy - z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu - wykonuje starosta (art. 90 ust. 1 u.o.p.). Podkreślić należy, że administracyjna odpowiedzialność za bezprawne zniszczenie drzew i krzewów jest zobiektywizowana, co oznacza, że wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew i krzewów. Tym samym, nieistotnym jest, czy dokonano wycięcia osobiście, czy też został wynajęty w tym celu inny podmiot, jak również nieistotna jest - z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności - świadomość czy też brak świadomości konieczności uzyskania stosownego zezwolenia. Bez znaczenia dla zaistnienia odpowiedzialności pozostają także motywy jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 798/21, dostępne na stronie internetowej – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Podstawą do obciążenia odpowiedzialnością z art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. określonego podmiotu jest wykazanie, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy działaniem tego podmiotu a zniszczeniem drzew. Jeżeli drzewa usunęła osoba trzecia bez wiedzy właściciela (posiadacza) i w sposób, któremu właściciel (posiadacz) nie mógł zapobiec, wtedy właściciel (posiadacz) nieruchomości nie ponosi odpowiedzialności z art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p., co nie oznacza, że nie można wymierzyć kary tej osobie, która drzewa te bez zgody i wiedzy właściciela (posiadacza) usunęła (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 677/16; wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 1043/18, dostępne w CBOSA). Zauważyć należy, że przepisy u.o.p. nie zawierają odrębnych uregulowań odnośnie pojęcia strony w postępowaniu dotyczącym wymierzania administracyjnych kar pieniężnych w trybie art. 88 ww. ustawy. W tej sytuacji zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Zgodnie zaś z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zastosowanie kary za usunięcie drzew musi być poprzedzone ustaleniem, kto usunął lub zniszczył drzewa i krzewy, a skoro tak, to okoliczności związane z ustaleniami dokonanymi w tej materii będą miały miejsce w ramach prowadzonego postępowania dowodowego, a więc interes prawny w takim postępowaniu, w znaczeniu, jakie jest mu nadawane na gruncie art. 28 k.p.a., będzie ustalany na podstawie przepisów stanowiących podstawę ochrony drzew i krzewów. Dlatego też stronami postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej powinny być wszystkie te podmioty, które uczestniczyłyby w postępowaniu o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów na podstawie art. 83 ust. 1 u.o.p. Przy czym, zaznaczyć należy, że celem prowadzonego na podstawie art. 88 i nast. u.o.p. jest wyłącznie wymierzenie kary sprawcy nielegalnego czynu, a nie zadośćuczynienie właścicielowi drzew. Zatem stroną postępowania prowadzonego na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. będzie zawsze posiadacz nieruchomości, z której drzewa lub krzewy wycięto. Zauważyć należy, że treść art. 88 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 88 ust. 2 u.o.p. jednoznacznie wskazuje, że administracyjna kara pieniężna będzie mogła być wymierzona innemu podmiotowi niż posiadacz nieruchomości lub właściciel urządzeń przesyłowych, jeżeli działał on bez zgody posiadacza nieruchomości. W związku z tym, podstawową okolicznością, jaką musi ustalić organ przed wymierzeniem kary pieniężnej na tej podstawie, będzie brak wyrażenia na to zgody przez posiadacza nieruchomości. W tym miejscu zaznaczyć należy, że przepisy u.o.p. nie definiują pojęcia "posiadacza nieruchomości", zasadne jest więc odniesienie się do regulacji zawartej z art. 336 k.c. Zgodnie ze ww. przepisem posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Wyjaśnić przy tym należy, że tak, jak prawo własności, względnie ograniczone prawo rzeczowe do danej nieruchomości, jest kategorią obiektywną i zupełnie oderwaną od realnego wykonywania tych praw, tak posiadanie, zarówno samoistne, jak i zależne, to określony stan faktyczny wynikający tylko i wyłącznie z zachowania posiadacza. W tym miejscu wskazać należy, iż jak wynika z opinii M. N. będącej podstawą do wydania przedmiotowej decyzji organu I instancji skarżący dokonał wycinki w pasie 2 metrów pomiędzy działkami nr [...] i [...]. W opinii biegłego ani w decyzji organu I instancji nie ustalono jednak jednoznacznie, kto był posiadaczem nieruchomości na której dokonano wycinki drzew. Organ nie przeprowadził bowiem żadnego postepowania dowodowego w tym zakresie. W opinii nie określono również dokładnej lokalizacji wyciętych drzew lecz w sposób ogólny wskazano (nie potwierdzając tego żadnymi ustalaniami), iż drzewa znajdowały się na działce oznaczonej nr [...] będącej własnością M. P. poza jednym dębem oznaczonym w tabeli nr [...]. Z akt wynika jednak, że M. P. nie brał udziału w niniejszym postepowaniu jako strona postępowania. W tym miejscu wskazać należy, że organ I instancji wywodząc, kto był posiadaczem nieruchomości, z której wycięto drzewa w uzasadnieniu decyzji powołał się na własną decyzję z 5 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie R. gm. P. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (będącej własnością skarżącego i jego żony) z działką nr [...] (będącej własnością M. P.). Podkreślić należy jednak, iż decyzja rozgraniczająca ma charakter konstytutywny i powoduje, że od daty jej ostateczności można z ustalonego stanu wywodzić skutki prawne. Istota rozgraniczenia polega na wyodrębnieniu nieruchomości z innych otaczających ją gruntów poprzez ustalenie zasięgu prawa własności w stosunku do gruntów sąsiadujących. Tezę tę sformułował Sąd Najwyższy, stwierdzając, że przedmiotem roszczenia o rozgraniczenie są granice w terenie, tj. na gruncie, a nie na planie (mapie), mapa zaś jest tylko wtórnym wyrazem granic na gruncie. Ponadto, w sprawie o rozgraniczenie chodzi nawet nie o same granice na gruncie, lecz o to, do jakiej granicy na gruncie sięga prawo własności nieruchomości sąsiadujących. W pełni też zasadnie zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 marca 2002 r. , sygn. akt IV CKN 809/00, że "Niezależnie od tego, w jakim trybie nastąpiło rozgraniczenie - w drodze decyzji administracyjnej (art. 33 ust. 1 Pr. geod. i kart.), jak i w sądowym postępowaniu nieprocesowym (art. 34 ust. 3 Pr. geod. i kart.) oraz procesowym (art. 36 Pr. geod. i kart.) - podlega ono ujawnieniu w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów i budynków (art. 37 ust. 2 Pr. geod. i kart.). W każdym z tych przypadków powstaje nowy stan prawny granicy dzielącej sąsiednie nieruchomości i od tej pory stanowi on jedno z kryteriów rozgraniczenia - pierwsze w kolejności - w myśl art. 153 k.c." Z powyższego wynika, że nie było uprawnione twierdzenie organu I instancji, że w czasie kiedy dokonywano wycinki drzew M. P. i skarżący byli właścicielami działek nr [...] i [...] w obecnych ich granicach ustalonych decyzją rozgraniczająca, ponieważ stan granic był w tym czasie sporny. W ocenie Sądu, niezbędne i nadal aktualne jest więc ustalenie, kto faktycznie był posiadaczem pasa szerokości 2 metrów pomiędzy działkami nr [...] i [...] w momencie wycinki drzew, a następnie czy właściciel (posiadacz) udzielił zgody na usunięcie tych drzew. Zgromadzony dotychczas materiał dowodowy nie pozwala bowiem na dokonanie jednoznacznych ustaleń w tym zakresie, zaś okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i właściwego wskazania podstawy prawnej. Wyjaśnienia powyższej kwestii zabrakło w uzasadnieniu decyzji organów I i II instancji, zaś z akt sprawy wynika, że nie przeprowadzono w tym zakresie wyczerpującego postępowania dowodowego. Zaznaczyć należy, że usunięcie drzew bez zgody posiadacza nieruchomości stanowi delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony, ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie, a odpowiedzialność za niego ponosi osoba, która tego deliktu dopuściła się. Zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p., oznacza, że wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew. Organ ma zatem obowiązek nałożenia kary pieniężnej za wycinkę drzewa. Tym samym, decyzja ta jest decyzją związaną, a nie opartą na uznaniu administracyjnym. Organ nie może więc odstąpić od wymierzenia kary, odwołując się do takich okoliczności jak niezamierzone działanie, czy naprawienie szkody. W związku z nieodwracalnymi skutkami deliktu w postaci wycinki drzew, nie ma możliwości odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na następcze usunięcie naruszenia prawa. Organ nie dysponuje również uznaniem administracyjnym w zakresie ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej. Ustawodawca posłużył się tu bowiem obiektywnymi kryteriami związanymi z obwodem pnia wyciętego drzewa i stawki opłaty za wycinkę. Odpowiedzialność nie jest zatem w tej sytuacji uzależniona od innych przesłanek niż wskazane ustawą i ma charakter sankcji. W tym miejscu wskazać należy, że podstawą do wydania decyzji organu I instancji była opinia biegłego M. N., który był również współautorem opinii wydanej w ramach postępowania zakończonego decyzją Burmistrza P. z 8 kwietnia 2019 r. nr [...] wymierzającą M. S. administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew bez zezwolenia. Powyższa decyzja została uchylona decyzją Kolegium z 29 maja 2019 r. nr [...] Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że konieczność wyłączenia biegłego będzie miała miejsce w sytuacji, gdy przyczyną wcześniejszej decyzji kasacyjnej organu II instancji były uchybienia w postępowaniu dowodowym związane (merytorycznie) z treścią opinii rzeczoznawcy (biegłego). Wówczas biegły ten nie powinien ani wydawać nowej opinii w sprawie w ponownie prowadzonym postępowaniu ani uzupełniać w nim swojej wcześniejszej opinii, lecz podlegać wyłączeniu, stosownie do art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. Zauważyć przyjdzie, że ponownie sporządzona opinia stanowiła dowód w sprawie sporządzony przez współautora poprzedniej opinii, który formalnie został wyznaczonym biegłym w postępowaniu prowadzonym bezpośrednio przed wydaniem decyzji z 4 lutego 2021 r. nr [...] Biegły M. N. wydając własną (samodzielną) opinię w zasadniczych kwestiach bazował jednak na własnych ustalaniach poczynionych jako współautor poprzednio wydanej opinii (kiedy to formalnie nie miał statusu biegłego). Powyższe dotyczyło całego postępowania dowodowego poprzedzającego wydanie opinii w tym protokołu oględzin, którego ustalania zostały zakwestionowane przez Kolegium przy wydawaniu decyzji kasacyjnej. W tych okolicznościach należało uznać za zasadny zarzut w skardze, że biegły nie mógł ponowić czynności dowodowych i przedstawić nowej opinii, wobec dostrzeżonych niespójności i rozbieżności pierwotnej opinii w której występował jako nieformalny współautor. Sam fakt opracowania przez biegłego w toku obecnego postępowania kolejnej opinii, w związku z zakwestionowaniem przez organ odwoławczy pewnych istotnych aspektów i nieścisłości oraz przyjętych przez rzeczoznawcę założeń oraz ustaleń będących podstawą wydania poprzedniej opinii, której był współautorem, wbrew stanowisku organu odwoławczego może być kwalifikowany jako przesłanka jego wyłączenia od udziału w sprawie wymierzenia M. S. administracyjnej karę pieniężnej za usunięcie drzew. Formalnie nie jest to wprawdzie sytuacja wyłączenia biegłego (jako, że wcześniej współautor opinii takiego statusu nie miał), nie można jednak zaakceptować sytuacji, w której ustalenia na potrzeby opinii będącej podstawą wydania zaskarżonej decyzji dokonane zostały przez nieuprawnioną (w czasie dokonywania tych ustaleń) osobę. Mając powyższe na uwadze z uwagi na dostrzeżone uchybienia zasadnym jest uchylenie decyzji organu I i II instancji. Końcowo odnosząc się do zarzutów skarżącego kierowanych do organu odwoławczego wskazać należy, iż są one w części uzasadnione. Odnosząc się do zarzutów skargi w tym zakresie zaznaczyć należy, iż faktem jest, że Kolegium wydając zaskarżoną decyzję w sposób błędny wskazało datę wydania decyzji przez organ pierwszej instancji tj. 4 lutego 2019 r. a nie z 4 lutego 2021r. Należy jednak przyjąć, że była to oczywista omyłka, gdyż znak decyzji organu I instancji i jej przedmiot podano prawidłowo. Nie można jednak zanegować faktu, iż organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania. Organ odwoławczy zignorował bowiem podnoszone w odwołaniu okoliczności w tym istotne dla sprawy kwestie związane z naruszeniem przez organ I instancji art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. Skarżący w odwołaniu zarzucił bowiem decyzji w/w przepisu poprzez błędne przyjęcie, że do wycinki doszło na nieruchomości, której nie był posiadaczem. Skarżący wskazał bowiem, że wraz z żoną są właścicielami nieruchomości, na której doszło do wycinki drzew, gdyż oprócz działki nr [...] są też właścicielami pasa gruntu przylegającego do tej działki z działki nr [...] ([...]). Nabycie własności tego gruntu nastąpiło na podstawie zasiedzenia, choć dotychczas nie zostało przeprowadzone postępowanie o zasiedzenie. Organ pominął powyższą kwestię poprzestając na ustaleniach wynikających z konstytutywnej decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości. Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się również do zarzutów odwołania kwestionujących sposób dokonania obliczeń przez biegłego. W tym miejscu zaznaczyć należy, że zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej powinien podjąć wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powyższa zasada znajduje swoje uszczegółowienie w treści art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. Przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Z kolei ustanowiona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Nadto, o ile organ drugiej instancji nie ma prawa poprzestać na kontroli orzeczenia i nie ma prawa ograniczyć się do zbadania zasadności odwołania (przedmiotem postępowania dla niego jest bowiem dana sprawa, a nie środek zaskarżenia), to nie może on zarzutów strony pominąć milczeniem. Dwuinstancyjność oznacza bowiem, że organ odwoławczy ma obowiązek odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym art. 107 § 3 k.p.a. wymaga od organu wyższego stopnia odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, które faktycznie mogą mieć wpływ na ocenę sprawy. Uzasadnienie decyzji wydanej na skutek odwołania przez organ drugiej instancji winno przekonywać, że realizując obowiązek powtórnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy wzięto pod uwagę argumentację wyrażoną w odwołaniu. Zasada przekonywania wyrażona w art. 11 k.p.a. nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia strony. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Organ odwoławczy wadliwie wskazał również w sentencji wydanej decyzji art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. pomimo, że w treści uzasadnienia przywołał treść art. 88 ust. 1 pkt u.o.p. Końcowo odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie wydania decyzji organu I instancji w ramach postępowania wszczętego w 2018 r. prowadzonego i zakończonego decyzją z 8 kwietnia 2019 r. w związku z usunięciem drzew przez posiadacza nieruchomości. Jak wskazał skarżący postępowanie zakończone decyzją z dnia 4 lutego 2021 r. było prowadzone w sprawie usunięcia drzew bez zgody posiadacza nieruchomości. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego – co do zasady – nie formalizują sposobu wszczęcia postępowania z urzędu, a zatem nie przewidują orzekania o tym, że postępowanie zostaje wszczęte. W orzecznictwie przyjęto, że za datę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu należy uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem że o czynności tej powiadomiono stronę (wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011 r., II OSK 1679/10, LEX nr 1151992; wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1999 r., I SA/Lu 1262/98, LEX nr 40366; wyrok NSA z dnia 26 października 1999 r., III SA 7955/98, LEX nr 43944; postanowienie NSA z dnia 4 marca 1981 r., SA 654/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 15). Zwykle taką pierwszą czynnością urzędową, którą podejmują organy administracji publicznej, gdy zamierzają wszcząć postępowanie z urzędu, jest zawiadomienie strony lub znanych już wówczas stron o wszczęciu postępowania. Powszechnie w literaturze przyjmuje się, że wszczęcie postępowania z urzędu następuje z chwilą podjęcia pierwszej czynności procesowej w sprawie. Pozytywnie należy ocenić te poglądy doktryny, w których przyjmuje się, że taką czynnością będzie przede wszystkim dzień zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a w braku takiego zawiadomienia – dzień pierwszego wezwania w sprawie. W aktach administracyjnych zgromadzonych po wydaniu przez Kolegium decyzji kasacyjnej jest zawiadomienie o ponownym rozpoznaniu sprawy i wskazanie podstawy prawnej art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. (k. 60 kat adm.). Zarzuty w tym zakresie uznać należy za nieuzasadnione. Podkreślić jednakże należy w tym miejscu – odnośnie do treści tegoż dokumentu, że (pomijając już poruszoną wyżej kwestię powstania na skutek rozgraniczenia nowego stanu prawnego) stwierdzenie Burmistrza: "Z protokołu granicznego i wydanej na tej podstawie decyzji wynika, iż dokonał Pan ścięcia drzew na terenie nieruchomości sąsiedniej, której nie był Pan posiadaczem" jest niemożliwe do zweryfikowania w oparciu o materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych: brak w tym materiale zobrazowania usytuowania drzew względem przebiegu granic nieruchomości zgodnie z decyzją o rozgraniczeniu. Dostrzeżone przez Sąd uchybienia w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji uzasadniały jednak uchylenie decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie w pierwszej kolejności oceni zasadność dalszego prowadzenia postępowania uwzględniając treść art. 89 ust. 10 u.o.p. Z uwagi na powyższe, Sąd stwierdził, że zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia 15 listopada 2023 r., jak i poprzedzającą ją decyzja Burmistrza P. z dnia 4 lutego 2021 wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a także z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. Sąd orzekł o ich uchyleniu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na postawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącego kwotę 1.722 zł, na którą składa się wpis sądowy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło