IV SA/Po 480/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant ref.staż. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M.L. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z [...] nr [...] /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/P.Miładowski /-/M. Dybowski MB Decyzją Starosty z dnia [...], nr [...], M.L. uznana została z dniem 22 czerwca 2004 r. za osobę bezrobotną. Tą samą decyzją odmówiono Zainteresowanej prawa do zasiłku. Decyzją Starosty z dnia [...], nr [...], Zainteresowanej przyznano prawo do stypendium w wysokości 201,70 zł miesięcznie w okresie odbywania szkolenia, od dnia 29 października 2004 r. Decyzją z dnia [...], [...], Starosta orzekł o utracie przez M.L. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 listopada 2004 r., wskazując, że z posiadanych dokumentów wynika, że podjęła ona zatrudnienie. Decyzją z dnia [...], [...], Starosta orzekł o obowiązku zwrotu przez M.L. nienależnie pobranego świadczenia w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji w kwocie brutto 403,40 zł. Pismem z dnia 7 lutego 2005 r. Zainteresowana odwołała się od decyzji organu I instancji, żądając uchylenia decyzji nakazującej zwrot stypendium i wskazując na swoją ciężką sytuację materialną. Decyzją z dnia [...], [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda wskazał, że w świetle brzmienia art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm., dalej: upz), przedmiotowe stypendium stanowi świadczenie nienależnie pobrane. Organ podkreślił, że dnia 28 czerwca 2004 r. Zainteresowana pouczona została o obowiązkach osoby bezrobotnej związanych z koniecznością poinformowania Powiatowego Urzędu Pracy o podjęciu zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej. Pismem z dnia 19 kwietnia 2005 r. M.L. złożyła skargę do sądu administracyjnego. Podkreśliła, że nie wiedziała, że będzie musiała zwrócić pobrane stypendium. Sądziła, że jest to forma wynagrodzenia za 40 godzin pracy w Novotelu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie strony z dnia 21 września 2005 r. Skarżąca ponownie podniosła, że była nieświadoma konieczności zwrotu stypendium, gdyż nie była o tym pouczona ani w decyzji z dnia 29 października 2004 r., ani w skierowaniu na szkolenie z dnia 28 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Art. 76 ust. 2 pkt 1 upz stanowi, że za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. W związku z tym stwierdzić należy, że tylko i wyłącznie wówczas, gdy osoba pobierająca świadczenie została prawidłowo pouczona, możliwe jest zakwalifikowanie świadczenia pobranego po ustaniu przesłanek jako nienależne. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 1998 r., II SA 1606/98, LEX nr 41902, "Konieczność pouczenia o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania świadczenia stanowi warunek sine qua non uznania pobranego zasiłku za nienależne świadczenie i w konsekwencji orzeczenia obowiązku jego zwrotu." Skoro więc w przypadku stwierdzenia pobrania nienależnych świadczeń osoba zainteresowana jest zobowiązana do ich zwrotu, to waga tych konsekwencji zobowiązuje organy administracji publicznej do szczegółowego informowania o obowiązkach związanych z każdym konkretnym świadczeniem. W przedmiotowej sprawie, jak słusznie wskazują organy, dnia [...] Skarżąca została pouczona m.in. o konieczności zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oraz o obowiązku poinformowania Urzędu w ciągu 5 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub prowadzenia pozarolniczej działalności. Jednakże, podkreślenia wymaga, że Skarżąca dnia [...] uznana została za osobę bezrobotną, jednakże bez prawa do zasiłku. Natomiast w skierowaniu na szkolenie z dnia [...] zawarte zostało oświadczenie Skarżącej, w którym wskazała ona, że została pouczona o obowiązku uczęszczania na szkolenie, usprawiedliwiania nieobecności, przedłożenia w PUP świadectwa ukończenia kursu, a także zobowiązała się do zwrotu kosztów szkolenia w przypadku nieukończenia go z własnej winy. W decyzji o skierowaniu na szkolenie z dnia [...] również nie pouczono o konieczności zwrotu stypendium w razie podjęcia zatrudnienia. Skarżąca podnosi, że nie miała świadomości konieczności zwrotu stypendium. W ocenie Sądu, takie przeświadczenie Skarżącej może być uzasadnione. Potraktowanie stypendium jako świadczenia związanego z uczestnictwem w szkoleniu, w sytuacji, gdy brak jest pouczenia skonkretyzowanego do tego właśnie, szczególnego świadczenia, powoduje, że decyzja o żądaniu zwrotu nie odpowiada standardom prawa. W takim stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/P. Miładowski /-/M. Dybowski MB