IV SA/Po 480/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Gminy Przemęt z dnia 24 sierpnia 2023 r. nr 515/2023 w sprawie rozpatrzenia skargi oddala skargę w całości. Wojewoda Wielkopolski, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę nr 515//2023 Rady Gminy Przemęt z dnia 24 sierpnia 2023 r. w sprawie rozpatrzenia skargi, domagając się stwierdzenia jej nieważności (w całości) z uwagi na istotne naruszenie prawa i zasądzenia kosztów postępowania. Wojewoda stwierdził, że uchwała ta dotyczy skargi z dnia 30 czerwca 2023 r. osoby określonej inicjałami M.S., zarzucającej Wójtowi Gminy Przemęt nieudzielenie odpowiedzi na informację publiczną dotyczącą wniosku z dnia 11 stycznia 2023 r. Organ nadzoru zarzucił Radzie Gminy, że uzasadnienie uchwały z dnia 24 sierpnia 2023 r., stanowiącej zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, o którym mowa w art. 238 § 1 k.p.a., nie spełnia wymogów określonych w art. 238 § 1 k.p.a., co kwalifikować należy, jako istotne naruszenie prawa. Ponadto zauważył, że uchwała ta nie zawiera pouczenia o treści art. 239 k.p.a. Wyjaśnił również, że ze względu na upływ terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności przedmiotowej uchwały, stąd też wnosi skargę do Sądu na podstawie art. 93 ust. 1 tej ustawy. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Przemęt, reprezentowana przez Wójta Gminy Przemęt, wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu Rada Gminy podniosła, że wbrew twierdzeniom skarżącego uchwała zawiera pouczenie o treści art. 239 k.p.a., jak również zawiera wymagane uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym wskazuje podstawę prawną - art. 229 pkt 3 k.p.a. Rada stwierdziła, że żaden przepis prawa nie określa obszerności uzasadnienia uchwały. Rozpatrzenie skargi nie jest decyzją administracyjną i brak podstaw do kształtowania uzasadnienia uchwały z oparciem się na art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Rady zaskarżona uchwała zawiera wszystkie elementy określone art. 238 k.p.a., który dotyczy jednoinstancyjnego postępowania o charakterze uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 824/23, odrzucił skargę Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Gminy Przemęt z dnia 24 sierpnia 2023 r., nr 515/2023 w przedmiocie rozpatrzenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 1287/24 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. NSA wskazał, że przedmiotowa skarga podlega kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest uchwała nr 515//2023 Rady Gminy Przemęt z dnia 24 sierpnia 2023 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na Wójta Gminy Przemęt – wydana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.) - dalej: u.s.g. oraz art. 229 pkt 3, art. 237 i art. 238 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775) - dalej również: k.p.a.; Kodeks – uznająca za bezzasadną skargę z dnia 30 czerwca 2023 r. (z uzasadnieniem stanowiącym załącznik do tej uchwały). Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei art. 3 § 2 p.p.s.a. wskazuje zakres spraw podlegających kontroli sądu administracyjnego, zaś art. 3 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Według art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), a także akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Należy wskazać, że niniejsza sprawa była uprzednio przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 1287/24 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd jest związany ww. postanowieniem na podstawie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Komentowany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym, zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesienie przez wojewodę skargi do sądu jest wykonywaniem uprawnień nadzorczych, natomiast zakres przedmiotowy uchwał, których zaskarżenie do sądu administracyjnego jest dopuszczalne, nie został zawężony do spraw z zakresu administracji publicznej. Wypływa z tego wniosek, że nie można odmówić organowi nadzoru prawa zaskarżenia do sądu uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego bez względu na jej przedmiot. Przepisy rozdziału 10 ustawy o samorządzie gminnym nie wprowadzają bowiem ograniczeń w nadzorze ze względu na przedmiot uchwały ani jej charakter prawny. Organ nadzoru może więc zaskarżyć do sądu każdą uchwałę lub zarządzenie organu gminy. Również więc uchwały rozstrzygające skargi na działania (art. 229 pkt 3 k.p.a.) podlegają wskazanej zasadzie. Rozstrzygnięcie takiej skargi następuje, zgodnie z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 18b ust. 1 u.s.g. i w zw. z art. 229 pkt 3 k.p.a., przez podjęcie uchwały, gdyż tak jest wyrażona wola organu kolegialnego. W niniejszej sprawie, bez wątpienia organem nadzoru nad Radą Gminy Przemęt jest Wojewoda Wielkopolski. Wobec tego, że Wojewoda nie podjął w terminie określonym w art. 91 ust. 1 u.s.g. stosownego rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność zaskarżonej uchwały, to jedynym sposobem ewentualnego wyeliminowania uchwały z obrotu prawnego była skarga do sądu administracyjnego. Przechodząc więc do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd wskazuje, że jej przedmiotem jest uchwała Rady Gminy Przemęt nr 515/2023 z 24.08.2023 r. w sprawie rozpatrzenia skargi z dnia 30 czerwca 2023 roku. W treści uchwały w § 1 uznano skargę za bezzasadną. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że do Urzędu Gminy Przemęt wpłynęła skarga Pana M.S. z dnia 30 czerwca 2023 roku na Wójta Gminy Przemęt na nieudzielenie odpowiedzi na informacje publiczną w zakresie wniosku z dnia 11.01.2023 r. Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy Przemęt został zobowiązany przez WSA w Poznaniu wyrokiem z 7.06.2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 47/23 do załatwienia wniosku skarżącego z 11 stycznia 2023 r. w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia wyroku. Należy jednak podkreślić, że wyrok ten nie jest prawomocny, ponieważ został zaskarżony kasacyjnie do NSA. W niniejszej sprawie należy więc dokonać oceny, czy wydając zaskarżoną uchwałę organ dopuścił się istotnego naruszenia prawa, które powinno skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały. W ocenie Sądu nie doszło do takich naruszeń. Stan faktyczny sprawy jest w między stronami bezsporny. Do organu wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, organ był bezczynny w ocenie WSA. Następnie organ zaskarżył przedmiotowy wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym wyrok WSA w Poznaniu z 7.06.2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 47/23 zobowiązujący Wójta Gminy Przemęt do załatwienia wniosku skarżącego z 11 stycznia 2023 r. jest nieprawomocny, a co za tym idzie organ nie ma obowiązku załatwienia wniosku skarżącego. Wynika to zresztą wprost z sentencji wyroku, gdzie zobowiązano do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia wyroku. W niniejszej sprawie do momentu rozstrzygnięcia skargi uprawomocnienie nie nastąpiło. Dopiero po rozstrzygnięciu przez NSA organ będzie zobowiązany (lub nie) do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z tego powodu organ uznał skargę na nieudzielenie odpowiedzi na informację publiczną za bezzasadną, co jest w ocenie Sądu procesowo prawidłowe. Ponadto zaskarżona uchwała wbrew twierdzeniom Wojewody Wielkopolskiego zawiera uzasadnienie uznania skargi za bezzasadną. Brak jest wskazania sygnatury wyroku WSA, jednak podano jego datę, a sam wyrok znajduje się w aktach sprawy i jego treść jest Wojewodzie Wielkopolskiemu znana. Ponadto uchwała zawiera zarówno podstawę prawną jak i (wbrew twierdzeniom Wojewody Wlkp.) pouczenie z art. 239 k.p.a. W ocenie Sądu brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Organ wskazał prawidłową podstawę prawną, zawarł pouczenie, opisał stan faktyczny sprawy, który w logiczny sposób uzasadnia uznanie skargi za bezzasadną. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.