IV SA/Po 481/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu im. A. M. w P. z dnia [...] listopada 2017 r. , nr [...] w przedmiocie stypendium postanawia 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z [...] kwietnia 2018 r. M. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję nr [...] Rektora Uniwersytetu im. A. M. w P. z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów III stopnia w miesięcznej wysokości [...] złotych, wnosząc o uchylenie jej w całości oraz o wydanie wyroku nakazującego wydanie decyzji korzystnej dla Skarżącej i wypłatę kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy stypendium III i II stopnia. Ponadto Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu im. A. M. w P. (dalej także jako "Rektor" lub "organ"), reprezentowany przez radcę prawnego G. W., wniósł o odrzucenie skargi, powołując się na okoliczność, że Skarżąca, zgodnie z prawidłowym pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji, przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła do Rektora wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten wpłynął do organu w dniu [...] marca 2018 r., został zaopiniowany przez Wydziałową Komisję Ekonomiczną i jest w trakcie rozpatrywania przez organ II instancji. Nadto autor odpowiedzi na skargę ubocznie podniósł, że skarga podlega odrzuceniu jako wniesiona po terminie, została bowiem złożona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w ostatnim dniu terminu, tj. [...] kwietnia 2018 r., a w takim wypadku o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd do właściwego organu administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi. Rozpatrywana skarga dotyczy decyzji Rektora dotyczącej przyznania stypendium naukowego. W decyzji tej zawarto prawidłowe pouczenie o alternatywnych możliwościach zaskarżenia przedmiotowego rozstrzygnięcia, tj. albo poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo poprzez złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Jak wynika z treści art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a."), jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Z powyższego wynika zatem, że ustawodawca dał stronie możliwość wyboru sposobu zaskarżenia decyzji: albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Uprawnienie to zatem przysługuje alternatywnie. Jednakże wybór ten nie może oznaczać możliwości skutecznego wystąpienia przez tę samą stronę z obu środkami zaskarżenia jednocześnie, ponieważ prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego równolegle do trwającego postępowania administracyjnego doprowadziłoby do sytuacji, w której dwa organy władzy publicznej, niezależnie od siebie, rozpoznawałyby różne środki zaskarżenia na ten sam akt administracyjny. Należy wskazać, iż ustawodawca dopuścił sytuację złożenia obu środków zaskarżenia, ale wyłącznie w przypadku postępowania, w którym uczestniczy więcej niż jedna strona - jedna z nich może wówczas zaskarżyć decyzję do sądu administracyjnego, a druga złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarazem ustawodawca określił sposób postępowania w takiej sytuacji - w art. 54a p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, Skarżąca skorzystała w terminie z przysługującego jej środka zaskarżenia i w dniu [...] marca 2018 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, którego rozpatrywanie, zgodnie z twierdzeniem organu, jest w toku. W obecnym stanie sprawy dopiero decyzja wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie podlegała zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Mając na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Podstawę orzeczenia w punkcie 2. stanowi art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak podkreśla się w orzecznictwie, art. 247 p.p.s.a. wprowadza samodzielną, negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie przez sąd, że w sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II OZ 998/14, publ. LEX nr 1530922). Ocena w tym przedmiocie dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. W przedmiotowej sprawie skarga jest oczywiście bezzasadna, ponieważ - jak wykazano powyżej - droga sądowa była niedopuszczalna. Wobec powyższego, na podstawie art. 247 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2. sentencji. W świetle art. 53 ust. 4 p.p.s.a., dodanego z dniem [...] czerwca 2017 r., brak było natomiast podstaw do twierdzenia - sformułowanego w odpowiedzi na skargę - jakoby skarga została wniesiona po terminie.