IV SA/Po 483/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...].03.2011r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu postanawia odmówić przyznania prawo pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 17 listopada 2011r. wydał wyrok oddalający skargę A.S. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...].03.2011r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu. Skarżący w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz żoną i córką a jego dochód stanowi wynagrodzenie z tytułu pracy na UAM w kwocie [...] zł. netto oraz dochód z tytułu wynajmu mieszkania w kwocie [...] zł. Zgodnie z wyjaśnieniami wnioskodawcy żona nie ma pracuje zawodowo, nie prowadzi działalności, nie pobiera renty i razem z córką pozostaje na jego utrzymaniu. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego cały dochód przeznaczany jest na bieżące utrzymanie. Z informacji zawartych w formularzu wniosku skarżący posiada dom o pow. 110 m2 oraz mieszkanie o pow. [...] m2. A.S. wyjaśnił, iż obiekt handlowo – usługowy przy ul. D. [...] przynosi straty. Sąd celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 10 stycznia 2012r. (odebranym w dniu 13 stycznia 2012r.) wezwał go do wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., wodę, telefon, dokumentów potwierdzających wysokość: podatku od nieruchomości, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w przypadku występowania jakichkolwiek zaległości z tytułu powyższych opłat należy tę okoliczność wyjaśnić za pomocą zaświadczeń właściwych podmiotów, przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 3 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i jego żonę oraz dokumentów dotyczących lokat i kont (zestawienie powinno uwzględniać wszystkie rachunki i karty w tym dotyczące prowadzonej działalności gospodarczej), nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009-2010 (w przypadku dokonania rozliczenia za 2011r. należało przesłać również zeznanie podatkowe za ten rok podatkowy), przedłożenia zaświadczenia o zarobkach z UAM, przedłożenia kopii dokumentacji finansowej prowadzonej działalności gospodarczej za 2011r. sporządzanej dla celów podatkowych oraz informacji z Urzędu Skarbowego o wysokości wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy i podatek VAT, przedłożenia informacji dotyczących prowadzonej działalności (jej przedmiot) oraz podanie wszystkich danych dotyczących innych źródeł utrzymania poza prowadzoną działalnością gospodarczą i dochodem z tytułu pracy na UAM, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przesłał kopię zeznania podatkowego za 2010r. informując, iż w 2011 r. przychody były mniejsze o ok. 20 – 30%. Wnioskodawca wyjaśnił również, iż wydatki na utrzymanie domu i rodziny wynoszą ok. [...] zł. Do powyższego pisma skarżący załączył kopię faktury za gaz z dnia 08.11.2011r. i kopię odcinków wynagrodzenia za okres styczeń – kwiecień 2011r., czerwiec – lipiec 2011r. oraz wrzesień – październik 2011r. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie wykonał powyższego obowiązku. A.S. wbrew wezwaniu nie przedłożył bowiem wyciągów z posiadanych kont bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy. Skarżący nie przedłożył również żadnej dokumentacji finansowej dotyczącej prowadzonej działalności za 2011r i nie przedstawił zestawienia wydatków. Brak powyższych informacji w tym w szczególności dotyczących operacji wykonywanych na koncie w ostatnim czasie uniemożliwia uznanie przedłożonych informacji za odzwierciedlających rzeczywistą sytuację finansową. Ma to o tyle szczególne znaczenie, iż zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego wydatki na bieżące utrzymanie oszacowane przez skarżącego na kwotę [...] zł., przekraczają wysokość deklarowanego dochodu w kwocie [...] zł. netto. Zwrócić należy również uwagę na fakt, iż jak wynika z akt sprawy skarżący decyzją z dnia 28.04.2011r. uzyskał warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego, z przeznaczeniem na biura przewidzianej do realizacji na terenie działki nr [...], ark. [...], obręb U., położonej w P. przy ul. D.. Oznacza to, iż skarżący będący inwestorem posiada środki na prowadzenie tej inwestycji, których nie ujawnił w ramach niniejszego postępowania. Wskazać należy również, iż z zeznania podatkowego wynika, iż skarżący spłaca kredyt mieszkaniowy odliczany w zeznaniu podatkowym. Z informacji przestawionych przez skarżącego nie wynika jednak miesięczna kwota zobowiązań z tytułu zawartej umowy kredytowej. Fakt spłacania kredytu mieszkaniowego i prowadzenia inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego, przy braku szczegółowych informacji dotyczących bieżącej sytuacji finansowej oznacza, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek do przyznania prawa pomocy za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). W tym miejscu podnieść, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia własnych ustaleń w sytuacji, gdy skarżący uchyla się od podania dokładnych danych umożliwiających pełną ocenę jego sytuacji finansowej albo od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.