IV SA/Po 483/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych D.N. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. skarżący uiścił należny wpis sądowy, a następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, trójką dzieci, matką, ojcem i babcią, a źródłem ich utrzymania jest dieta sołtysa uzyskiwana przez ojca ([...] zł.), emerytura matki ([...] zł.), emerytura babci ([...] zł.) i dochód z produkcji rolnej uzyskiwany przez wnioskodawcę wynoszący [...] zł. Przedstawiając stan majątkowy wnioskodawca ujawnił posiadanie domu o pow. [...] m2 (szacunkowa wartość [...] zł.), gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha w tym grunty rolne [...] ha (szacunkowa wartość [...] zł.), bydła ([...] sztuk), świń ([...] sztuk), stodoły o pow. [...] m2 (szacunkowa wartość [...]zł.), obory o pow. [...] m2 (szacunkowa wartość [...] zł.), budynku gospodarczego o pow. 48 m2 (szacunkowa wartość [...] zł.), oraz ciągnika rolniczego C 380 zakupionego z dofinansowania na młodego rolnika. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na okoliczność posiadania karty dużej rodziny oraz ponoszenie wydatków na prąd, wodę, media, ubezpieczenie, leczenie dzieci, opal, opryski, nawozy, pasze, koncentraty i paliwo. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) stwierdzić należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie pozwala na uznanie, iż znajduje się on w takiej sytuacji, aby nie był w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy, rodzice i babcia pozostający we wspólnym ze skarżącym gospodarstwie domowym uzyskują własny dochód w łącznej kwocie [...] zł. Skarżący zadeklarował zaś uzyskiwanie dochodu z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł. Mając na uwadze wielkość posiadanych gruntów rolnych o pow. [...] ha oraz deklarowany przez skarżącego fakt ponoszenia nakładów na zakup paszy, oprysków, nawozów, koncentratów i paliwa, trudno uznać, aby powyższa kwota stanowiła rzeczywistą wysokość uzyskiwanego dochodu. Skoro skarżący ponosi nakłady na to gospodarstwo, to musi mu ono również przynosić konkretne i wymierne pożytki i zyski, których wielkości nie ujawniono. Na fakt uzyskiwania dochodu w wysokości większej niż deklarowana kwota [...] zł. wskazuje również fakt, iż skarżący posiadając na utrzymaniu niepracującą żonę i trójkę dzieci, wskazał na ponoszenie bieżących kosztów utrzymania, w tym opłat za prąd, media, wodę, ubezpieczenie i leczenie dzieci. Trudno uznać aby deklarowana wysokość dochodu pozwalała na zaspokojenie zadeklarowanych wydatków. Dalej oceniając sytuację majątkową wnioskodawcy wskazać należy, że posiada on majątek nieruchomy (dom, nieruchomości rolne), który zawsze może jego właścicielowi posłużyć jako zabezpieczenie ewentualnego kredytu czy pożyczki. Zdaniem orzekającego, w przedmiotowej sprawie, wobec wykazanych powyżej okoliczności tj. stałego dochodu uzyskiwanego przez część z osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, przy braku wiarygodnego wykazania wysokości własnego dochodu, oraz przy faktycznej możliwości dysponowania posiadanym majątkiem, wobec zwyczajowych, choć nieudokumentowanych kosztów utrzymania, stwierdzić należy, że nie zostały wykazane okoliczności w stopniu uzasadniającym zwolnienie od kosztów sądowych. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z powszechnie obowiązującym poglądem w doktrynie i orzecznictwie, strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. W tym miejscu należy również wskazać, iż jedynym kosztem, który skarżący musiał ponieść na obecnym etapie sprawy jest wpis sądowy, który został uiszczony przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji