IV SA/Po 484/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-01-17

Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Bożena Popowska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, w sytuacji gdy przemawia za tym słuszny interes strony, mimo że organ powołuje się na nieprawdziwość wcześniejszych ustaleń archiwum wojskowego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeśli przemawia za tym słuszny interes strony lub interes społeczny. W sytuacji, gdy materiał dowodowy dotyczący walk z UPA jest niekompletny, a organ w identycznej sprawie zachował uprawnienia kombatanckie innej osobie, ponowne postępowanie powinno zakończyć się uchyleniem decyzji pozbawiających skarżącego uprawnień.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o pozbawieniu J. D. uprawnień kombatanckich. Organ administracji odmówił zmiany decyzji, uznając, że skarżący pełnił służbę wojskową po 30 VI 1947 r. i nie prowadził działalności ani nie podlegał represjom uprawniającym do statusu kombatanckiego. Organ powołał się na wyjaśnienia Centralnego Archiwum Wojskowego o nieprawdziwości zapisu o udziale jednostki skarżącego w walkach z UPA. Skarżący podnosił, że jego jednostka brała udział w walkach z UPA, co potwierdzają dokumenty i zeznania świadka K. S., który w podobnej sprawie uzyskał utrzymanie uprawnień kombatanckich. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bożena Popowska sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] , 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J. D. kwotę 100 /sto/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ B. Popowska /-/ J. Stankowski /-/D. Rzyminiak-Owczarczak IV SA/Po 484/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] ., nr [...], na podstawie art. 154 § 1 i § 2 kpa. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 I 1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r., nr 42, poz. 371 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...]., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...]., nr [...] o pozbawieniu J. D. uprawnień kombatanckich. Strona wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreśliła, że pozbawiając ją uprawnień kombatanckich wyrządzono jej szkodę materialną i moralną. Organ wskazał, że z uwagi na brak stwierdzenia którejkolwiek z ustawowych przesłanek wznowienia postępowania wniosek zakwalifikowano jako wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 kpa. Przeprowadzając ponownie postępowanie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że J. D. pełnił służbę wojskową w 7 pułku KBW w okresie od 14 V 1949 r. do 10 X 1951 r. (a więc po 30 VI 1947 r.) i nie prowadził żadnej działalności, o której mowa w art. 1 ust. 2 i art. 2 ustawy, ani też nie podlegał represjom, o których mowa w art. 4 ustawy. Podnoszona przez stronę okoliczność, że jednostka, w której strona odbywała służbę wojskową walczyła z UPA nie znajduje - zdaniem organu - potwierdzenia w aktach sprawy, gdyż pismem z dnia 9 I 2002 r. Centralne Archiwum Wojskowe wyjaśniło, że zawarty wcześniej w dokumentach zapis o udziale żołnierzy 7 pułku KBW w zwalczaniu UPA okazał się nieprawdziwy. W świetle tych ustaleń organ uznał, że przedstawione przez Wnioskodawcę oświadczenie świadka K. S. na okoliczność udziału Wnioskodawcy w walkach z UPA trzeba uznać za niewiarygodne. W odwołaniu od powyższej decyzji J. D. wskazał, że fakt udziału jego jednostki w walkach z UPA został potwierdzony przez Centralne Archiwum Wojskowe, WKU Konin oraz przedstawionego świadka. Odwołujący się podkreślił, że świadek K. S. walczył w tej samej jednostce, a fakt jego udziału w walkach z UPA został uznany przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w decyzji z dnia [...]., nr [...] na podstawie identycznych dowodów jak w rozpatrywanej sprawie, tj. zaświadczeń z Centralnego Archiwum Wojskowe, WKU Konin, a także na podstawie zeznań świadka, którym był Odwołujący się. Decyzją z dnia [...]., nr [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 I 1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ powtórzył swe argumenty zawarte w decyzji z dnia [...] i podkreślił, że słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 kpa. nie może prowadzić do przyznawania uprawnień bez podstawy prawnej. W skardze na powyższą decyzję J. D. podniósł te same argumenty co w odwołaniu i podkreślił, że w postępowaniu wskazał nazwiska dowódców swej jednostki, których organ jednak nie przesłuchał. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Skarżący podnosi, że odbywając zasadniczą służbę wojskową w 7 pułku KBW w okresie od 14 V 1949 r. do 10 X 1951 r. (a więc po 30 VI 1947 r.) uczestniczył w walkach z UPA. Na potwierdzenie tej okoliczności przedstawił zeznania świadka K. S. a także dokumenty Centralnego Archiwum Wojskowego oraz WKU Konin. Organ wskazał z kolei, że argumenty Skarżącego nie są wiarygodne w szczególności z uwagi na pismo CAW z dnia 9 I 2002 r., w którym wyjaśniono, że zawarty wcześniej w dokumentach zapis o udziale żołnierzy 7 pułku KBW w zwalczaniu UPA okazał się nieprawdziwy. Zgodnie z art. 154 § 1 kpa. ostateczna decyzja, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wyrokiem z dnia [...] II 2002 r., sygn. akt II SA/Po [...] Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] r., którymi pozbawiono uprawnień kombatanckich K. S. . W ponownym postępowaniu, decyzją z dnia [...]., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zachował K. S. uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walce z Ukraińską Armią Powstańczą, powołując się m.in. na zeznania świadka J. D. . K. S. jest świadkiem w niniejszej sprawie. Obydwaj mężczyźni służyli w tym samym czasie w 7 pułku KBW. Materiał dowodowy, którym dysponował organ orzekając w obydwu sprawach jest w znacznej mierze identyczny. W ocenie Sądu, zważając na znaną Sądowi z urzędu i podkreślaną często w pismach Centralnego Archiwum Wojskowego niekompletność archiwalnych dokumentów dotyczących walk z UPA podejmowanych przez różne jednostki Wojska Polskiego u schyłku lat 40-tych XX w oraz na fakt, że w identycznej niemalże sprawie zachowano uprawnienia kombatanckie towarzyszowi broni Skarżącego, za uchyleniem zaskarżonej decyzji i zachowaniem J. D. uprawnień kombatanckich przemawia zarówno słuszny interes strony jak i interes społeczny w rozumieniu art. 154 kpa. W interesie społecznym leży bowiem, aby sprawy kombatanckie były rozstrzygane z możliwie największą wnikliwością. Skoro zatem istnieje prawdopodobieństwo, że materiał dowodowy przemawiający pozbawieniem uprawnień kombatanckich nie jest kompletny, co zawsze wpływa na zwiększenie elementu ocennego i niepewności w jego analizie, Skarżący przedstawia świadków potwierdzających jego wersję wydarzeń, a organ administracji w identycznej sprawie zachował uprawnienia innej osobie, to w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie ponowne postępowanie w ramach art. 154 kpa. powinno również zakończyć się uchyleniem decyzji pozbawiających Skarżącego tych uprawnień. Wobec powyższego, zgodnie z art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. /-/ B. Popowska /-/ J. Stankowski /-/D. Rzyminiak-Owczarczak MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło