IV SA/Po 484/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-07-28
Skład orzekający: sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego, w której skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowy?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, jeżeli skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w danej kategorii spraw. W takiej sytuacji wniosek o prawo pomocy należy rozpatrywać jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, oceniając sytuację materialną wnioskodawcy.Stan faktyczny
M. P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku. W trakcie postępowania przed WSA w Poznaniu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i wnuczką, a ich łączny dochód wynosi 1208 zł, z czego 658 zł to świadczenia z MOPR. Jako majątek wskazał mieszkanie o powierzchni 26 m2.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P..
Wyrokiem z dnia 13 lipca 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 484/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku
M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i wnuczką, a ich łączny dochód wynosi 1208 zł (w tym kwota 658 zł to świadczenia z MOPR). Jako majątek skarżący wskazał mieszkanie o pow. 26 m2.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: z późn. zm. – dalej zwanej Ppsa) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Przepis art. 239 pkt 1 lit a Ppsa przewiduje ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro więc przedmiotowa sprawa należy do spraw z powyższego zakresu, to skarżącemu z mocy ustawy służy zwolnienie od kosztów sądowych. W tym miejscu wyjaśnić należy skarżącemu, iż nie ma on obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
W tej sytuacji postępowanie z wniosku w zakresie domagania się zwolnienia od kosztów sądowych, na podstawie art. 64 § 1 pkt 3, art. 161 § 1 pkt 3 w/w ustawy, podlegało umorzeniu, jako bezprzedmiotowe.
Rozpatrując wniosek skarżącego należy zauważyć, iż domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, w istocie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednak wobec zaistnienia przesłanek do umorzenia postępowania o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, jego wniosek o prawo pomocy należało rozpatrywać tak jakby stanowił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc jak przewiduje przepis art. 245 § 3 Ppsa. Należy również zauważyć, iż zgodnie z art. 262 Ppsa przepisy dotyczące przyznawania zastępstwa prawnego mają odpowiednie zastosowanie do osoby korzystającej z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie znajduje więc zastosowanie przepis art. 246 § 1 Ppsa zgodnie z którym przyznania prawa pomocy może żądać ten kto wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To strona bowiem powinna we wniosku wykazać, że istnieje przesłanka pozytywna dla przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony rzetelnie i powinny w nim się znaleźć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę w tym zakresie.
Skarżący nie przedłożył dokumentacji dotyczącej łącznej wysokości przeciętnych comiesięcznych, koniecznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i rodziny, jednakże biorąc pod uwagę wysokość dochodu na osobę w tej rodzinie oraz choroby skarżącego i związane z tym wydatki Sąd uznał, iż przyjmując najniższą wysokość wydatków, fakt nie przedłożenia dokumentacji nie powoduje trudności w obiektywnej ocenie realnych możliwości finansowych skarżącego.
Jak wynika z danych zawartych w formularzu dochód 3 osobowej rodziny skarżącego wynosi 1208 zł, przy czym znaczna część tego dochodu pochodzi z pomocy udzielanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie. Sąd biorąc pod uwagę dochód rodziny skarżącego, przeciętne wydatki jakie należy ponieść na utrzymanie rodziny oraz fakt, iż rodzina skarżącego korzysta ze wsparcia pomocy społecznej uznał, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, ponieważ skarżący nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych kwot na opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny.
Uzyskanie chociażby pomocy prawnej adwokata pochłonęłoby bowiem łącznie co najmniej 292,80 zł (wynagrodzenie adwokata przy założeniu, iż skarżącemu udzielono by profesjonalnej pomocy prawnej wg stawek pomocy prawnej udzielonej z urzędu - por. § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Dz. U. Nr 163 poz. 1348: z późn. zm. ), tj. znaczną część będącego w dyspozycji rodziny skarżącego dochodu, który przecież musi być wydatkowany także na takie codzienne potrzeby jak żywność, rachunki, środki higieniczne itp.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło