IV SA/Po 485/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-11-15
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na ograniczone możliwości finansowe organu pomocy społecznej jako przesłankę do przyznania niższego zasiłku celowego, powinno poprzeć te twierdzenia dowodami, takimi jak zestawienia finansowe lub statystyki urzędowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli organ odwoławczy powołuje się na ograniczone możliwości finansowe jako przyczynę przyznania niższego zasiłku celowego, powinien poprzeć te twierdzenia dowodami, takimi jak zestawienia finansowe lub statystyki urzędowe. Brak takich dowodów stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
M.L. złożyła wniosek o pomoc finansową na uregulowanie należności za mieszkanie, energię elektryczną, obuwie i żywność, wskazując na niewystarczające środki i koszty leczenia dzieci. Organ I instancji przyznał jej częściową pomoc w formie zasiłku celowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, powołując się na uznaniowy charakter zasiłku i ograniczone możliwości finansowe organu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując wysokość przyznanego zasiłku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i określił, że podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant ref. staż. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/J. Stankowski /-/M.Dybowski MB
M.L. [...].07.2004r. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w S. wniosek o "pomoc finansową na uregulowanie należności za mieszkanie, energię elektryczną, obuwie i żywność". Składająca wniosek podała, że kwota 544,26 zł którą ma do dyspozycji jest zbyt niska i nie wystarcza na utrzymanie, a ponadto jej dzieci chorują, co wiąże się z kosztami dojazdów do lekarza do P. W celu udokumentowania powyższych okoliczności wnioskodawczyni przedłożyła kopie rachunków, faktury opłat za wynajem mieszkania, skierowanie do szpitala wystawione dla M.L. i bilety kolejowe na trasie S. – P.
Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją [...] nr [...] z [...] przyznał M.L. świadczenie pieniężne – zasiłek celowy na zakup żywności (80 zł), opłacenie energii elektrycznej (40 zł) i opłacenie czynszu (100zł) czyli łącznie w wysokości 220zł. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na przeprowadzony wywiad środowiskowy, z którego wynika, że wnioskodawczyni spełnia warunki określone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej albowiem dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 181 zł 42 gr. i nie przekracza dochodu określonego w art. 8 ust. 1 wskazanej ustawy.
Od powyżej decyzji skarżąca wniosła odwołanie z [...] sierpnia 2004r. o zwiększenie zasiłku celowego powołując się na trudną sytuację finansową – zaległości w opłacaniu czynszu za mieszkanie i rodzinną – jest matką samotnie wychowującą dwóch synów. Ponadto skarżąca wskazała, że jej miesięczny dochód wynosi [...], a składają się na niego: zasiłek alimentacyjny w wysokości 340 zł, zasiłek rodzinny – 86 zł, "dodatek do mieszkania" – 118,26 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że zasiłek celowy jest przyznawany w ramach uznania administracyjnego. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdza, że przy przyznawaniu pomocy bierze pod uwagę możliwość takiego dysponowania środkami, by nie pozbawić pomocy innych osób znajdujących się w podobnej sytuacji. Jednocześnie organ odwoławczy powołał się na art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który określa, że potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wobec tego w ocenie SKO organ administracji przyznając zasiłki celowe nie jest zobowiązany do określania ich wysokości zgodnie z żądaniem wnioskującego, bądź w sposób zapewniający całkowite pokrycie zobowiązań osób ubiegających się o pomoc. Organ wskazał także na inne zadania, których realizacja wynika z ustawy o pomocy społecznej, a które pokrywane są ze środków placówek pomocy społecznej działających na danym terenie.
W skardze skarżąca powtórzyła dotychczasowe argumenty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sądy Administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – o ile ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd w pełni podziela pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uznaniowym charakterze decyzji dotyczącej zasiłku celowego. Przepisy art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. nr 64, poz. 593 ze zm.) jedynie przykładowo wskazują, jakie potrzeby bytowe uzasadniają przyznanie tego zasiłku. W żaden sposób nie została natomiast określona wysokość zasiłku celowego, ustawa nie wskazuje ani sposobu jego obliczenia przez organ administracji, ani granic w jakich może być przyznawany. Ustawodawca określił jedynie ogólne warunki, jakie winien spełnić ubiegający się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. W art. 8 ust. 2 wskazanej ustawy ustalone zostało, że kryterium dochodowe na osobę w rodzinie od którego uzależnione jest prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, wynosi nie więcej niż 316 zł. W odniesieniu do rodziny, art. 8 ust. 3 określa odpowiednio kryterium dochodowe rodziny jako sumę kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W toku postępowania dowodowego organy administracji publicznej ustaliły, że skarżąca spełnia te warunki, albowiem jej trzyosobowa rodzina uzyskuje dochód w wysokości [...].
Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji ograniczył się właściwie do stwierdzenia, że skarżąca spełnia kryterium dochodowe i wobec czego istnieją przesłanki do przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Brak w decyzji pierwszoinstancyjnej odniesienia do wysokości przyznanego zasiłku. M.L. we wniosku powołała się jedynie ogólnie na trudną sytuację finansową i wyszczególniła rodzaje i wysokości uzyskiwanych świadczeń.
Organ odwoławczy zobligowany był odnieść się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. Skarżąca uznała tę decyzję za krzywdzącą albowiem w jej ocenie przyznany zasiłek celowy w kwocie 220 zł nie wystarczy na pokrycie potrzeb bytowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na treść art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W oparciu o powołany przepis SKO wskazało, że organ pomocy społecznej nie jest zobowiązany przyznając zasiłki celowe do określania ich wysokości zgodnie z żądaniem wnioskodawcy. Podniesiono także argument, że przy rozstrzyganiu wniosków o pomoc finansową organy administracji musi kierować się nie tylko potrzebami i sytuacją materialną wnioskodawcy, ale również własnymi możliwościami finansowymi.
Zdaniem Sądu skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołuje się na pewne uwarunkowania wpływające na wysokość przyznawanego zasiłku, a co za tym idzie na kształt merytorycznego rozstrzygnięcia, to powinno te okoliczności należycie uzasadnić. Wskazanie na ograniczone możliwości finansowe wynikające ze stosunkowo dużego zapotrzebowania ludności w stosunku do przeznaczonych na ten cel środków, Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno poprzeć należytymi dowodami – na przykład w postaci zestawień finansowych, czy statystyk urzędowych. Artykuły 7 i 77 § 1 k.p.a. nakładają na organ administracji publicznej obowiązek zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, jak również obowiązek rozpatrzenia go w całości. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając wydaną przez siebie decyzję oprało się na stwierdzeniach i wnioskach, nie wynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Mając powyższe na uwadze i uznając brak ustaleń dotyczących możliwości finansowych za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) zaskarżoną decyzję uchylił, a na podstawie art. 152 p.p.s.a. określił, że podlega ona wykonaniu.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Stankowski /-/ M. Dybowski
MB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło