IV SA/Po 485/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego D. P. kwotę 597 ( pięćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z 5 kwietnia 2024 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB), na podstawie art. 134 oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 t.j., dalej jako "k.p.a.") stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 15 stycznia 2024 r., Nr [...] nakazującej D. P. rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, powstałej w wyniku samowolnie wykonanych robót budowlanych, polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część garażową, o pow. 4,00 x 10,01m, położonego przy ul. [...] w Z., dz. nr ew. [...]. Organ odwoławczy ustalił, iż do WWINB w dniu 26 lutego 2024 r. za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: PINB) wpłynęły dwa odwołania od ww. decyzji - jedno wniesione osobiście przez D. P. i drugie wniesione przez radcę prawnego M. M., który wskazał, iż działa w imieniu D. P... Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. O treści tego przepisu strony zostały pouczone w w/w decyzji. W myśl art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. WWINB wskazał, że ze zgromadzonych przez organ I instancji akt sprawy, wynika, że decyzja PINB z dnia z dnia 15 stycznia 2024r. znak: [...] została doręczona D. P. w dniu 24 stycznia 2024r. (środa). W rozpatrywanej sprawie bieg 14-dniowego terminu na wniesienie odwołania rozpoczął się zatem w dniu 25 stycznia 2024 r. i upłynął w dniu 7 lutego 2024 r. (środa). Odwołanie D. P. od powyższej decyzji zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 14 lutego 2024r. W tym samym dniu odwołanie w placówce operatora pocztowego nadał także pełnomocnik D. P.. W związku z powyższym organ stwierdził, że przedmiotowy środek zaskarżenia został złożony przez stronę z tygodniowym uchybieniem ustawowego, 14-dniowego terminu do jego wniesienia. Skargę na powyższe postanowienie wywiódł do Sądu D. P., reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy: 1) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów skutkujące błędnym przyjęciem przez Organ II instancji, że decyzja PINB z dnia 15 stycznia 2024 r., znak: [...] została doręczona skarżącemu dnia 24 stycznia 2024 r. i w konsekwencji przyjęcie, iż termin do wniesienia odwołania przez stronę upłynął w dniu 7 lutego 2024 r., podczas gdy przedmiotowa decyzja została przez skarżącego odebrana w placówce pocztowej dnia 31 stycznia 2024 r., a więc termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 14 lutego 2024 r.; 2) art. 134 k.p.a. i art. 129 § 2 k.p.a. przez ich błędne zastosowanie na skutek przyjęcia, że odwołanie od decyzji PINB z dnia 15 stycznia 2024 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu, podczas gdy przedmiotowa decyzja Organu I instancji została przez skarżącego odebrana w placówce pocztowej dnia 31 stycznia 2024 r., a więc termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 14 lutego 2024 r.; 3) art. 134 k.p.a., art. 129 § 2 k.p.a. i art. 15 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i doprowadzenie do uniemożliwienia skarżącemu skorzystania z prawa do ponownego rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przesyłka o numerze nadawczym [...], zawierająca decyzję PINB z dnia 15 stycznia 2024 r., znak: [...] została przez niego odebrana w placówce pocztowej dnia 31 stycznia 2024 r. Potwierdzenie powyższego stanowi wydruk ze strony elektronicznego śledzenia przesyłek Poczty Polskiej, z którego bezpośrednio wynika data nadania przesyłki zawierającej decyzję PINB z dnia 15 stycznia 2024 r., znak: [...] (15 stycznia 2024 r.), data pierwszej awizacji przesyłki (17 stycznia 2024 r.), data ponownej awizacji przesyłki (25 stycznia 2024 r.) oraz data odbioru w placówce (31 stycznia 2024 r.). Informacje wskazane w przedmiotowym wydruku pozostają w logicznym powiązaniu z danymi widniejącymi na kopercie zawierającej przedmiotową decyzję. W znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki o nr [...], jako datę doręczenia skarżącemu wskazanej przesyłki błędnie wskazano dzień 24 stycznia 2024 r. Skarżący zaprzeczył, aby data odbioru przesyłki widniejąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru została przez niego własnoręcznie wpisana. Data ta jest wpisana wyraźnie innym charakterem pisma niż podpis złożony w miejscu wskazanym na podpis odbiorcy z podaniem imienia i nazwiska. Charakter pisma, którym nakreślono datę doręczenia przesyłki odpowiada natomiast charakterowi pisma osoby, który złożyła podpis w miejscu wskazanym na datę i podpis wydającego. Ponadto skarżący podkreślił, że przesyłka nr [...] nie mogła zostać doręczona skarżącemu dnia 24 stycznia 2024 r., skoro jako datę powtórnej awizacji (przybitą datownikiem) wskazano dzień 25 stycznia 2024 r., a która to data wynika zarówno z potwierdzenia odbioru przesyłki, jak również z wydruku ze strony Poczty Polskiej S.A. oraz koperty zawierającej przedmiotową decyzję. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W dniu 23 lipca 2024 r. do Sądu wpłynęło pismo Poczty Polskiej z dnia 22 maja 2024 r. stanowiące odpowiedź na zgłoszenie reklamacyjne skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przy zastosowaniu powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Przedmiotem skargi jest postanowienie WWINB z 5 kwietnia 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W rozpoznawanej sprawie podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a. Zgodnie ze wskazanym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W myśl tego przepisu, organ odwoławczy po wpływie środka zaskarżenia, jeszcze przed dokonaniem merytorycznej oceny podniesionych zarzutów, w pierwszej kolejności jest zobowiązany do badania dopuszczalności odwołania (zażalenia), zachowania terminu jego wniesienia oraz warunków formalnych jego sporządzenia. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej – w niniejszej sprawie wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Ujawnienie na etapie wstępnego postępowania organu odwoławczego niedopuszczalności odwołania oraz uchybienia terminu do jego wniesienia prowadzi do stwierdzenia powyższego w drodze postanowienia. W przypadku zatem stwierdzenia przez organ odwoławczy, że złożone przez stronę odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu bądź obarczone jest wadą powodującą jego niedopuszczalność, organ nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Zgodnie z art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia (§2). Na gruncie niniejszej sprawy organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie przyjął na podstawie daty znajdującej się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji organu I instancji, że została ona odebrana przez skarżącego 24 stycznia 2024 r. W konsekwencji bieg 14-dniowego terminu na wniesienie odwołania rozpoczął się w ocenie organu w dniu 25 stycznia 2024 r. i upłynął w dniu 7 lutego 2024 r. Natomiast odwołanie D. P. zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 14 lutego 2024 r. Jednakże z przekazanych akt sprawy i dołączonych do skargi dowodów wynika bezsprzecznie, że przesyłka zawierająca orzeczenie organu I instancji została odebrana przez skarżącego w dniu 31 stycznia 2024 r. W piśmie Poczty Polskiej z dnia 22 maja 2024 r. (k. 53 akt sąd.) stanowiącego odpowiedź na zgłoszenie reklamacyjne skarżącego wskazano, ze list polecony ekonomiczny o numerze [...] nadany w dniu 15 stycznia 2024 r., po zastosowaniu procedury awizacyjnej (I awizo: 17.01.2024 r., II awizo: 25.01.2024 r.) został odebrany w placówce pocztowej w dniu 31 stycznia 2024 r. Domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej (postanowienie NSA z 16.05.2014 r., II FSK 550/14, LEX nr 1460094). Mając powyższe na uwadze należało uznać, że skoro decyzja organu I instancji została odebrana przez skarżącego dnia 31 stycznia 2024 r. to termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 14 lutego 2024 r. W konsekwencji odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji zostało złożone z zachowaniem terminu. Z uwagi na powyższe sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a . O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).