IV SA/Po 486/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-06-03
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna odbywająca karę pozbawienia wolności, która pracuje i uzyskuje wynagrodzenie, ale ma znaczące zadłużenie alimentacyjne i inne zajęcia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej odbywającej karę pozbawienia wolności, uznając, że mimo uzyskiwania wynagrodzenia z pracy, trudna sytuacja materialna, wynikająca z pobytu w zakładzie karnym i posiadania zadłużenia alimentacyjnego, uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy jest formą pomocy państwa dla osób w trudnej sytuacji materialnej, ograniczającej dostęp do sądu.Stan faktyczny
R.S. złożył skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w P. odmawiającą udzielenia informacji publicznej. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na swój pobyt w zakładzie karnym i brak majątku. Do wniosku dołączył zaświadczenie z zakładu karnego o zatrudnieniu, zarobkach, zadłużeniu alimentacyjnym i innych zajęciach.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu
R.S. wniósł skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w uzasadnieniu którego podał, że przebywa obecnie w Zakładzie Karnym i nie ma żadnego majątku. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności pracuje i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie [...] zł. z czego do jego dyspozycji postaje kwota [...] zł. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie z Zakładu Karnego o zatrudnieniu, wysokości zarobków i wysokości zadłużenia alimentacyjnego i innych zajęciach.
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący przebywający w Zakładzie Karnym nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uznając więc spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i ustanowić dla niego radcę prawnego.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło