IV SA/Po 491/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Donata Starosta /spr/ Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2015 r. sprawy ze skargi L.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] Prezydent Miasta L. na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 7 pkt 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 1 , ust. 3, art. 39 ust.1 i 2, art. 102 ust.2, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2015 r. poz. 163 zwanej dalej jako "u.p.s."), §1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r. poz. 823), art. 73 § 4, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 zwanej dalej jako "k.p.a.") odmówił L.W. (dalej również jako "Skarżący") przyznania pomocy w formie kserokopii i przesłania aktualnej wersji ustawy o pomocy społecznej, wyroków WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2007r. sygn. akt I SA/Wa 272/07, NSA z dnia 30 marca 1999r. sygn. akt I SA 2172/98, fragmentów z książki P. Zaborniak, W. Maciejko "Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz" – z treścią dot. Sytuacji życiowej Skarżącego oraz obowiązków MOPR wobec niego. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że Skarżący jest osobą samotnie gospodarująca, posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, uzyskuje dochód w wysokości [...] zł, a kwota ta nie przekracza określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Mimo tego organ uznał, że brak było podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku Skarżącego wyjaśniając, że pomoc społeczna jest instytucją mającą na celu umożliwienie osobom lub ich rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne zasoby i możliwości. Organ wskazał też, że udzielenie pomocy w formie żądanej przez Skarżącego nie prowadzi do zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji Skarżący złożył odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 2 ust. 1 u.p.s. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.s. potrzeby osób uprawnionych o przyznanie pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, jednak nie zaliczył do takich przesłania aktualnej treści ustawy, wyroków sadów oraz fragmentów książki. Organ odwoławczy zaznaczył, że zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia konkretnej potrzeby życiowej. Skarżący spełnia kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej i dlatego objęty jest stałą i wszechstronną opieką ze strony MOPR. Kolegium podkreśliło, że istotnym jest również, że organ I instancji poinformował Skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałami których dotyczył wniosek w siedzibie organu, możliwości skorzystania z dostępu do bezpłatnego dostępu do internetu oraz zbiorów w Miejskiej Bibliotece Publicznej w L. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. W. stanowisko organu określił jako "kpinę" z obowiązków wynikających z ustawy o pomocy społecznej, a uzasadnienie decyzji odczytał jako szyderstwo z jego osoby. Propozycję organu, aby zapoznał się z żądanymi materiałami w siedzibie MOPR uznał za niesatysfakcjonującą, bowiem nie jest w stanie zapamiętać tak obszernej treści, ponadto przekracza to możliwości jego kręgosłupa, który reaguje bólem na zbyt długie wykonywanie czynności w pozycji wymuszonej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w niosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270), zwanej dalej jako P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydent Miasta L. z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] odmawiającą przyznania Skarżącemu pomocy w formie zasiłku ceowego. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lutego 2015 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. wpłynął wniosek Skarżącego o przyznanie pomocy poprzez wykonanie kserokopii i przesłanie aktualnej wersji ustawy o pomocy społecznej, wyroków WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2007r. sygn. akt I SA/Wa 272/07 oraz NSA z dnia 30 marca 1999r. sygn. akt I SA 2172/98, a także fragmentów z Komentarza do ustawa o pomocy społecznej autorstwa P. Zaborniaka i W. Maciejki z treścią dot. sytuacji życiowej Skarżącego oraz obowiązków MOPR wobec niego. Organu obu instancji odmawiając przyznania Skarżącemu żądanej pomocy uznały, że żądanie Skarżącego nie mieści się w granicach pomocy społecznej, bowiem nie prowadzi do zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności wskazać należy, że z przepisu art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s wynika, iż zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy może być przyznany również w celu realizacji postanowień kontraktu socjalnego (art. 39a. ust. 1 u.p.s.), osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (art. 40 ust. 1 u.p.s.), a także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (art. 40 ust. 2 u.p.s.). Zaznaczyć trzeba, że decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku celowego ma charakter decyzji uznaniowej. Taki charakter decyzji oznacza, że organ administracji ma swobodę decyzyjną, co do ustalenia treści decyzji uznaniowej, związaną z realizowaniem określonej w zakresie przedmiotu decydowania, polityki państwa. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 1794/10 dostępny na http://cbois.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu organy rozpatrujące niniejszą sprawę nie uchybiły wskazanym powyżej przepisom, w wystarczającym stopniu zebrały i oceniły materiał dowodowy. Bezspornym jest, że Skarżący spełnia kryteria wynikające z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., jednak rozpoznając niniejszą sprawę na uwadze należało mieć w szczególności podstawowe cele jakie spełniać ma instytucja pomocy społecznej. Z art. 2 ust. 1 u.p.s. wynika, że ma ona na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zwrócić należy również uwagę na treść art. 3 ust. 1 u.p.s. w którym wskazano, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ponadto istotnym jest, że z art. 3 ust. 4 u.p.s. wynika, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Sad w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że udostępnienie Skarżącemu aktualnej treści ustawy o pomocy społecznej, wyroków sądów administracyjnych oraz kserokopii komentarza do ustawy o pomocy społecznej nie mieści się w ustawowo zakreślonych celach pomocy społecznej. Nie sposób uznać, ażeby pomoc udzielona w tej formie prowadziła do zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, ani też aby udzielenie pomocy w formie żądanej przez Skarżącego miałoby się w jakikolwiek sposób przyczynić do umożliwienia mu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Jednocześnie zaznaczyć należy, że organ I instancji pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. poinformował Skarżącego, iż ma on możliwość zapoznania się z materiałami, których dotyczył wniosek w siedzibie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L., od poniedziałku do piątku, w godz. od 8.00 do 17.00, jak również skorzystania z bezpłatnego dostępu do internetu oraz zbiorów Miejskiej Biblioteki Pedagogicznej w L. Sąd zaznacza również, że z uwagi na trudną sytuację bytową Skarżącego nie został on pozbawiony pomocy ze strony organu. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzjami z dnia [...] lutego 2015 r. przyznano Skarżącemu zasiłek celowy w kwocie [...] zł na zakup artykułów żywnościowych, zasiłek celowy w kwocie [...] zł na pokrycie zadłużenia czynszowego oraz [...] zł jako dopłatę do czynszu, a także zasiłek okresowy z powodu niepełnosprawności w kwocie [...] zł w okresie od [...] lutego 2015 r. do [...] lutego 2015r. Reasumując wskazać należy, że w ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Organy w sposób wystarczająca zebrały i oceniły materiał dowodowy. Raz jeszcze podkreślić należy, że zasadnie organy uznały, iż udostępnienie aktualnej treści ustawy o pomocy społecznej, wyroków sądów administracyjnych oraz kserokopii komentarza do ustawy o pomocy społecznej nie mieści się w ustawowo zakreślonych celach pomocy społecznej W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekła jak w sentencji. MZ