IV SA/Po 498/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [..] kwietnia 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia odmówić prawa pomocy W.S. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe a jej źródło utrzymania stanowi emerytura w kwocie [...] zł. netto. Wnioskodawczyni ujawniła również fakt posiadania mieszkania o pow. [...] m2 oraz oszczędności w kwocie [...] zł. przeznaczone na aparat słuchowy i nagrobek dla męża. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż w związku z niniejszą sprawą poniosła już wydatki w kwocie [...] zł. na dojazdy, ksera i telefony. Wnioskodawczyni wskazała również na fakt ponoszenia wydatków w kwocie [...] zł. na zakup leków związanych z leczeniem cukrzycy, wieńcówki, nadciśnienia, tarczycy, osteoporozy, zwyrodnienia reumatologicznego. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Trzeba również zaznaczyć, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Strona winna poczynić starania celem zabezpieczenia środków finansowych z dochodów uzyskiwanych w dłuższym okresie, niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów sądowych. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, zgodnie z art. 200, 203 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie wykazała, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia uiszczenie aktualnie wymaganych kosztów sądowych wynoszących 100 zł. Zwrócić należy bowiem uwagę na fakt, iż wnioskodawczyni uzyskuje stały dochód w kwocie [...] zł. netto. Dodatkowo wskazać należy, iż skarżąca dysponuje oszczędnościami w kwocie [...] zł., które pozwalają na opłacenie kosztów sądowych. Trudno bowiem uznać aby nie znane co do kwoty i czasu ich poniesienia przyszłe wydatki związane z zakupem aparatu słuchowego i nagrobku dla zmarłego sześć lat temu męża korzystały z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami sądowymi w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. jh