IV SA/Po 499/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 07 maja 2009 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A." w Poznaniu – A. K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], II. zasądza na rzecz adwokata S.K. od Skarbu Państwa ( Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ) wynagrodzenie w kwocie [...] ()zł podwyższone o kwotę [...] () zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie [...] () zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ I.Kucznerowicz /-/ M.Dybowski /-/ B.Popowska Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...].12.2007 r.- nakazano A. K. prowadzącemu Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A.": zapewnić stały dopływ wody bieżącej z sieci wodociągowej, doprowadzić do odpowiedniego stanu sanitarno- higienicznego ściany i posadzki sklepu, a także zapewnić pracownikom możliwość korzystania z ubikacji, oraz obciążono go kosztami kontroli w wysokości 206,90 zł. Decyzja określała termin wykonania obowiązków oraz pouczenie, że ich wykonanie jest obowiązkowe pod rygorem zastosowania środków egzekucyjnych. Dnia [...]czerwca 2008 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P.wydał tytuł wykonawczy, w którym stwierdzono niewykonanie obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...].12.2008 r. Skarżącego poinformowano, iż tytuł wykonawczy zostaje skierowany do egzekucji administracyjnej oraz o możliwości złożenia zarzutów. Podano także jakie, zgodnie z art. 33 ustawy o egzekucji, mogą być podstawy zarzutu. Tego samego dnia PPIS w P. wydał postanowienie o nałożeniu grzywny (200 zł) w celu przymuszenia, w związku z niewykonaniem nakazów wynikających z prawomocnej decyzji z dnia [...].12.2007 r. W uzasadnieniu postanowienia podano, że przeprowadzona kontrola sanitarna w sklepie cukierniczym A. K. wykazała, że nie został wykonany wynikający z decyzji z dnia [...].12.2007 r., a mianowicie zapewnienie stałego dopływu wody bieżącej z sieci wodociągowej. Skarżącego pouczono o prawie i sposobie do wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie. Dnia [...] lipca 2008 r. A. K. wniósł zażalenie w sprawie nałożenia na jego przedsiębiorstwo grzywny. Do zażalenia załączył zarzuty w sprawie tytułu wykonawczego oraz wniosek o umorzenie grzywny. Postanowieniem w sprawie zgłoszonych zarzutów z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...]Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P., po rozpatrzeniu zgłoszonych zarzutów przez zobowiązanego, uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. W motywach uzasadnienia Organ podniósł, że zobowiązany wskazał jedynie punkty 1,2,4,5,6,8 i 10 wyszczególnione w tytule wykonawczym. W ocenie Organu, sytuacje stanowiące podstawę zgłoszonych zarzutów nie zachodzą. Na powyższe postanowienie A.K. wniósł zażalenie, nie podnosząc żadnych argumentów. W wyniku zażalenia na powyższe Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. [...] września 2008 r. wydał postanowienie nr [...] utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie. Organ w lakonicznym uzasadnieniu stwierdził, że słusznie organ I instancji uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione, natomiast strona wnosząca zażalenie nie uzasadniła go. Na powyższe postanowienie A. K. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie powyższego postanowienia. Zarzucił organom szykanowanie Jego osoby i niegodziwość. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Pismem z dnia 20 kwietnia 2009 r. pełnomocnik Skarżącego uzupełnił skargę poprzez poinformowanie Sądu, iż zdaniem Skarżącego w wyniku przestępczego działania osób postronnych dokonano odcięcia wody i prądu przez upiłowanie rury i przecięcie przewodu elektrycznego. Skarżący wodę i prąd doprowadził z własnych środków. Jednakże w warunkach, w jakich przyszło Skarżącemu prowadzić działalność gospodarczą nie jest on w stanie spełnić wszystkich wymogów stawianych przez władze sanitarne. Została również zapłacona nałożona na Skarżącego grzywna w kwocie 383,34 zł Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na istotne naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Zgodnie z art. 134 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Rozpatrywane kwestie reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jednolity Dz. U. 2005r, Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Sąd, badając legalność zapadłych w sprawie orzeczeń w oparciu o wyżej wskazane kryteria, uznał zasadność skargi, gdyż organy rozstrzygając w przedmiotowej sprawie dopuściły się licznych uchybień proceduralnych. W szczególności obowiązkiem organów orzekających było działanie zgodne z zasadami postępowania administracyjnego. Obowiązują w tym zakresie zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym zawarte w artykułach: 7 kpa (zasada ogólna kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa; prawdy obiektywnej; uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), 8 kpa (zasada ogólna pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa; oddziaływania organów Państwa na świadomość i kulturę prawną obywateli), 10 kpa (zasada czynnego udziału strony w postępowaniu), 11 kpa (zasada przekonywania), a także reguły wyrażone w art. 80 (zasada swobodnej oceny dowodów), 81 (warunek uznania okoliczności faktycznej za udowodnioną) i 107 par. 3 kpa. (składniki struktury decyzji administracyjnej). Kpa wskazuje też wyraźnie na możliwość uzupełnienia dowodów przez organ odwoławczy. W myśl art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W kontekście powyższych zasad, Sąd pragnie zauważyć, iż akta administracyjne dotyczące niniejszej sprawy są niekompletne, brak w nich licznych załączników, a także zwrotnych potwierdzeń odbioru. W takim stanie rzeczy trudno stwierdzić, kiedy skarżący odebrał tytuł wykonawczy i postanowienie o grzywnie, by w konsekwencji ustalić, czy złożył On w terminie zarzuty oraz zażalenie. Nadto, brak załącznika do zażalenia Skarżącego, co uniemożliwia merytoryczną kontrolę postanowienia wydanego w odpowiedzi na ww. zażalenie. Kolejnym błędem organu I instancji, było niedostrzeżenie, iż zażalenie Skarżącego z dnia 02 lipca 2008 r. dotyczyło nie tylko zarzutów w sprawie tytułu wykonawczego, ale również, a nawet głównie nałożonej postanowieniem grzywny. Zażalenie również zawierało wniosek o umorzenie grzywny. Zupełnie niezrozumiałym jest dla Sądu, fakt że Organ nie rozpoznał zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny, ani wniosku o jej umorzenie, a jedynie zbadał zarzuty zgłoszone w sprawie tytułu wykonawczego. Jednakże, jak już wskazano, w aktach nie ma załącznika do powyższego pisma, w którym zgłoszone są zarzuty Skarżącego i wniosek o umorzenie grzywny. Zważyć należy, iż na każdym etapie postępowania egzekucyjnego przysługują stronie (zobowiązanemu) różne uprawnienia służące ochronie obywatela w postępowaniu egzekucyjnym (por. R. Hauser, Ochrona obywatela w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Wyd. Nauk. UAM, Poznań 1988 r., s. 45). W przypadku gdy, wszczęto egzekucję, strona ma możliwość w pierwszej kolejności wniesienia zarzutów egzekucyjnych na prowadzone postępowanie. W przypadku natomiast postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia, strona ma prawo do wniesienia zażalenia zgodnie z przepisami Kpa. W tych okolicznościach wydanie jedynie postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, mimo złożonego w tym samym piśmie zażalenia na postanowienie organu I instancji wydane w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, uznać należy za niewystarczające. Nadto, Organ wydając tytuł wykonawczy stwierdził, że czynność ta była poprzedzona wymaganym prawem upomnieniem, brak jednak w aktach dokumentu potwierdzającego, iż takiej czynności dopełniono. Konkludując należy uznać, że w postępowaniu prowadzącym do wydania postanowień, miały miejsce mające wpływ na wynik sprawy uchybienia proceduralne, w tym związane ze złamaniem zasad naczelnych kpa. Wobec wykazanych powyżej uchybień proceduralno-prawnych, należało uchylić zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie – postanowienie organu I instancji. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska