IV SA/Po 504/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-11-05
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Bożena Popowska, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca prawo dożywotniego, bezpłatnego użytkowania nieruchomości (dożywotnik) ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nakazania właścicielom wykonania robót budowlanych w budynku, w szczególności w zakresie podłączenia urządzeń grzewczych do przewodów kominowych?Ratio decidendi
Dożywotnik, który posiada jedynie prawo do bezpłatnego użytkowania nieruchomości, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nakazania właścicielom wykonania robót budowlanych w budynku. Interes prawny, który jest warunkiem posiadania statusu strony, musi wynikać z normy materialnoprawnej kształtującej sytuację prawną jednostki, a nie jedynie z faktycznego zainteresowania sprawą. W związku z tym, organ odwoławczy zasadnie umorzył postępowanie odwoławcze, a sąd administracyjny oddalił skargę.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał współwłaścicielom nieruchomości wykonanie robót budowlanych polegających na przełożeniu podłączeń pieców i kuchenek do przewodów kominowych, wskazując na naruszenie przepisów technicznych. J. P., posiadająca prawo dożywotniego, bezpłatnego użytkowania nieruchomości, wniosła odwołanie, kwestionując nakazane prace. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając J. P. za niebędącą stroną postępowania. J. P. złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa, w tym art. 28 kpa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka ( spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant referent Joanna Andrzejak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 05 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę /-/I. Kucznerowicz /-/G. Radzicka /-/B. Popowska
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego w Poznaniu decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] nakazał współwłaścicielom nieruchomości przy ulicy [...] wykonanie robót budowlanych w budynku mieszkalnym położonym na wspomnianej wyżej polegających na:
1. podłączeniu pieca kominkowego w pomieszczeniu nr 1.2 na parterze (wszystkie numeracje pomieszczeń zgodnie z załącznikiem nr 1 do decyzji) przełożyć z przewodu nr 4 do przewodu nr 3. Otwór w przewodzie dymowym nr 4, do którego podłączony był powyższy piec nakazano zamurować.
2. podłączeniu pieca kominkowego w pomieszczeniu nr 1.3 na parterze przełożyć z przewodu nr 3 do przewodu nr 2. Otwór w przewodzie dymowym nr 3, do którego podłączony był powyższy piec nakazano zamurować.
3. podłączeniu pieca kuchennego w pomieszczeniu nr 1.4 na parterze przełożyć z przewodu nr 3 do przewodu nr 6. Otwór w przewodzie dymowym nr 3, do którego podłączony był powyższy piec nakazano zamurować.
Termin, do którego miały być wykonane powyższe prace określono na dzień [...]
kwietnia 2009 r., a jako podstawę prawną organ wskazał art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie zaświadczenia z [...] .12.2008 r. sporządzonego przez mistrza kominiarskiego J. K. wyjaśniającego istniejące podłączenie piecy do przewodów kominowych organ stwierdził, że sposób podłączenia urządzeń grzewczych do przewodów kominowych nr 3 i 4 narusza § 145 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690, z 2003 r. nr 33 poz. 270, z 2004 r. nr 109 poz. 1156, z 2008 r. nr 201 poz. 1238), zgodnie z którym : Trzony kuchenne i kotły grzewcze na paliwo stałe oraz kominki z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym o wielkości otworu paleniskowego kominka do 0,25 m2 mogą być przyłączone wyłącznie do własnego, samodzielnego przewodu kominowego dymowego, posiadającego co najmniej wymiary 0,14 x 0,14 m lub średnicy 0,15 m.
W przedmiotowej decyzji organ ustalił również, co jest niespornym, że właścicielami nieruchomości położonej w [...] są [...] na podstawie umowy darowizny z [...] 10.2002 r. natomiast na rzecz J. P. – siostry D. G. ustanowione jest dożywotnie, bezpłatne prawo użytkowania całej nieruchomości
Odwołanie od decyzji wydanej przez PINB dla powiatu poznańskiego złożyła J. P. stwierdzając, że nie wyraża zgody na żadną przebudowę kominów w użytkowanym przez nią parterze budynku
W wyniku rozpoznania odwołania Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, decyzją z [...] 04.2009 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane obowiązki związane z utrzymaniem obiektu budowlanego mogą być nakładane tylko na właściciela lub zarządcę takiego obiektu. Słusznie więc organ I instancji obowiązki związane z prawidłowym użytkowaniem kominów w ocenie organu odwoławczego nałożył na właścicieli nieruchomości. Odnosząc się do pojęcia strony wynikającego z art. 28 kpa, organ stwierdził, że interes prawny w sferze prawa administracyjnego oznacza, że istnieje norma materialnoprawna, która kształtuje sytuację prawną jednostki w zakresie ustalonym przez jej treść. Organ podkreślił, że interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego i jakkolwiek odwołująca jest niewątpliwie zainteresowana sposobem załatwienia sprawy, co jednak nie pozwala na uznanie jej za stronę postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. P. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 7, 9 i 28 kpa polegającego na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, nie uwzględnieniu w toku postępowania słusznego interesu strony, a także bezzasadnego nie przyznania skarżącej przymiotu strony w postępowaniu.
W konkluzji skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę zarówno organ administracji wydający decyzję, jak i uczestnicy postępowania D. i W. G. wnieśli o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa.
Ustawa Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tj. Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.) sytuuje art. 66 w rozdziale 6 ustawy zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych". Art. 61 zaczynający ten rozdział wskazuje jako adresatów określonych w nim obowiązków, a są nimi wyłącznie właściciel(e) lub zarządca.
Konstrukcja przepisów zawartych w ust. 1 art. 66 wskazuje, iż decyzje podejmowane na podstawie wskazanego wyżej przepisu mają charakter związany, i jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w ust. 1 pkt 1 – 4 organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony ale i zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a spośród adresatów nakładanych obowiązków może wyłącznie wybierać pomiędzy właścicielem i zarządcą.
W kontrolowanej sprawie jest niespornym, że adresatem decyzji mogli być tylko współwłaściciele nieruchomości, gdyż przedmiotowa nieruchomość nie posiada zarządcy.
Niezasadnie więc uprawnień na prawach strony domagała się skarżąca w prowadzonym postępowaniu, gdyż jak słusznie wskazał Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, nie ma normy materialnoprawnej, która kształtowałaby sytuację skarżącej w zakresie ustalonym przez przepisy prawa budowlanego.
Skarżąca, skonfliktowana z właścicielami niewątpliwie pragnęłaby wpływać na zakres czy sposób nałożonych przez organ obowiązków, jednakże te zamiary pozostają w sferze interesu faktycznego, a nie prawnego, gdyż organ nadzoru budowlanego obowiązek doprowadzenia przewodów kominowych do odpowiedniego stanu technicznego będzie mógł egzekwować wyłącznie od właścicieli obiektu, a nie od dożywotnika, który jak w niniejszej sprawie posiada prawo bezpłatnego użytkowania całej nieruchomości.
Nie można podzielić zarzutu skarżącej, że nałożone obowiązki na właścicieli godzić będą w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw, - bowiem wykonanie nałożonych na właścicieli nieruchomości obowiązków może co najwyżej wiązać się z niedogodnościami faktycznymi lecz nie prawnymi.
W ocenie Sądu kontrolującego rozstrzygnięcie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego – organ ten nie naruszył zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych w skardze w szczególności art. 7, 9 kpa, jak również art. 28 kpa.
Zupełnie bez znaczenia dla istoty sprawy są zarzuty skarżącej braku winy z jej strony w usytuowaniu przewodów kominowych, gdyż rolą organu nadzoru budowlanego w zakresie nakładanych obowiązków w trybie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie jest poszukiwanie winnego sytuacji, o których mowa w ust. 1 lecz wyłącznie nałożenie obowiązków – jak w konkretnej sprawie doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego.
Skoro organ odwoławczy stwierdził, że wnosząca odwołanie J. P. nie jest stroną, w rozumieniu w art. 28 kpa zasadnie umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ G. Radzicka /-/ B. Popowska
ja
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło