IV SA/Po 504/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-05-21
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest zasiłek rehabilitacyjny, a część tego dochodu jest zajmowana przez komornika za zaległe alimenty, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskim dochodem w postaci zasiłku rehabilitacyjnego, z którego część jest zajmowana przez komornika, oraz koniecznością ponoszenia podstawowych wydatków życiowych, uniemożliwia mu samodzielne pokrycie kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący M.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą zasiłku celowego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną. Wskazał, że jego jedynym dochodem jest zasiłek rehabilitacyjny, z którego część jest zajmowana przez komornika za zaległe alimenty, a jego majątek ogranicza się do domu mieszkalnego. Przedstawił również zestawienie podstawowych wydatków.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu
M.S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2013r nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, z którego wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że skarżący jest niezdolny do pracy a jego jedyny dochód stanowi zasiłek rehabilitacyjny w kwocie [...] zł., z czego część zajmuje komornik za zaległe alimenty. Opisując swą sytuację materialną wnioskodawca wskazał, iż jego jedynym majątkiem jest dom o pow. [...] m2. Skarżący przedstawił również zestawienie wydatków, z którego wynika, że na zakup gazu w butli przeznacza [...] zł., na energię elektryczną [...] zł., opał w sezonie zimowym [...] zł, śmieci [...] zł. i na leki ok. [...] zł. W załączeniu wnioskodawca przesłał decyzję ZUS o przyznaniu zasiłku rehabilitacyjnego, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o niezdolności do pracy, zaświadczenie lekarskie, skierowanie do szpitala wraz z kartą leczenia szpitalnego i decyzję w sprawie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu wysokości uzyskiwanego dochodu, stwierdzić należy, że skarżący zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło