IV SA/Po 506/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2011 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę WSA/wyr.1-sentencja wyroku Dnia [...] czerwca 2010 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynął wniosek R. N. dotyczący wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z dnia [...] kwietnia 1996 r. nr [...]. Wnioskodawca wskazał, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji. O tym, że została wydana decyzja dotycząca budowy kanalizacji sanitarnej z przykanalikami dla miejscowości [...] i zawartym w niej rozstrzygnięciu dowiedział się w dniu [...] czerwca 2010 r. z doręczonej w tym dniu kopii decyzji. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Wójt wznowił postępowanie w sprawie. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej kpa) odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...]. Uzasadniając napisał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] uchyliło w całości postanowienie o wznowieniu postępowania oraz odmowną decyzję Wójta z dnia [...] sierpnia 2010 r. i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Wójt decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie, jednak SKO w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. uchyliło powyższą decyzję Wójta, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego odnaleziono i załączono w poczet materiału dowodowego następujące dokumenty: - decyzję Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. w sprawie budowy kanalizacji sanitarnej z przykanalikami dla miejscowości [...], - dokumentację dotyczącą inwestycji pod nazwą "Budowa kanalizacji sanitarnej z przykanalikami dla miejscowości [...]", dokumentację dotyczącą inwentaryzacji powykonawczej, kopię umowy zawartej w dniu [...] marca 1997 r. pomiędzy R. N. a Zarządem Gminy [...] w sprawie wejścia na działkę celem budowy kanalizacji sanitarnej z przykanalikami, - notatkę służbową spisaną w dniu 04 września 1998 r. na posesji wnioskodawcy, podpisaną przez m.in. przez R. i S. N., Ponadto w poczet materiału dowodowego załączono: - pismo z dnia [...] maja 2008 r. w związku z prośbą o udostępnienie ksero kopii pisemnego zezwolenia na przekopanie i położenie rury kanalizacyjnej na posesji, - pismo z dnia [...] września 2008 r. w związku z prośbą o usunięcie rury kanalizacyjnej z posesji. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzję w sprawie budowy kanalizacji sanitarnej z przykanalikami mieli otrzymać wszyscy właściciele nieruchomości przez które miała przebiegać inwestycja. Strona wiedziała więc o toczącej się inwestycji dowodem czego jest kopia umowy, zawartej w dniu [...] marca 1997 r. pomiędzy wnioskodawcą a Zarządem Gminy w sprawie wejścia na działkę celem budowy kanalizacji sanitarnej z przykanalikami. Z przedmiotowej umowy wynika, że właściciel zapoznał się z projektem technicznym i nie wnosi zastrzeżeń do przebiegu projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej i przykanalików (art. 3 umowy). Wnioskodawca nigdy nie kwestionował stanu prawnego i faktycznego związanego z przeprowadzoną w latach 1997-1998 budową aż do roku 2008 kiedy to pisemnie zwrócił się o udostępnienie ksero kopii swojego pisemnego zezwolenia na przekopanie i położenie rury kanalizacyjnej oraz pisemnej prośby o usunięcie rury kanalizacyjnej. Wnioskodawca wiedział zatem o decyzji co najmniej od marca 1997 roku, kiedy to podpisał umowę w sprawie wejścia na działkę celem budowy kanalizacji sanitarnej z przykanalikami bądź też od dnia [...] września 1998 roku czyli od momentu podpisania notatki służbowej (wskazanej w materiale dowodowym). Zapoznając się projektem technicznym wnioskodawca wiedział, że przedmiotowa decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu była wydana. W przeciwnym wypadku oceniając sprawę rozsądnie nie powinien był wyrazić zgody na wejście na swój grunt w celu przeprowadzenia inwestycji, a ponadto nie powinno dojść do sytuacji, gdzie na gruncie właściciela są przeprowadzane roboty budowlane. Zgodnie z art. 148 § 1 i § 2 kpa organ administracji publicznej wznawia postępowanie, jeżeli nie minął okres jednego miesiąca licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji lub o przesłance stanowiącej przyczynę wznowienia. W ocenie Wójta termin ten nie został przez wnioskodawcę zachowany. Od opisanej decyzji odwołanie złożył pełnomocnik wnioskodawcy zarzucając naruszenie art. 149 § 3 kpa przez jego zastosowanie. Pełnomocnik ocenił, że organ I instancji w dalszym ciągu nie wykazał, iż do strony dotarła wiadomość o wydaniu i zawartym w niej rozstrzygnięciu przed dniem [...] czerwca 2010 r. Pełnomocnik podkreślił, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji, a zgodnie z art. 128 kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając Kolegium napisało, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Kolegium powtórzyło w ślad za organem I instancji, że wnioskodawca wiedział o toczącej się inwestycji od dnia [...] marca 1997 r., czego dowodem jest kopia umowy, zawartej w tym dniu pomiędzy wnioskodawcą a Zarządem Gminy w sprawie wejścia na działkę celem budowy kanalizacji sanitarnej z przykanalikami. Z przedmiotowej umowy wynika, że właściciel zapoznał się z projektem technicznym i nie wnosi zastrzeżeń do przebiegu projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej i przykanalików (art. 3 umowy). W ocenie Kolegium, w dacie zawarcia ww. umowy i zapoznaniu się z projektem technicznym przedsięwzięcia wnioskodawca powziął wiedzę o wydaniu przez Wójta decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Kolegium uznało, że nie można przyjąć za wiarygodne twierdzenia zawartego w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania, a dotyczącego daty w której wnioskodawca dowiedział się o wydaniu przez Wójta decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przeczy temu fakt złożenia do Wojewody Wielkopolskiego wniosku z dnia [...] maja 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] znak [...] z dnia [...] maja 1997r., w której treści wymieniona została przedmiotowa decyzja Wójta o warunkach zabudowy i zagospodarowania oraz fakt złożenia w dniu [...] maja 2010 r. do Wójta wniosku do o przesłanie kopii decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1996 r. Kolegium zastrzegło, że art. 149 § 3 kpa w brzmieniu na dzień wydania decyzji stanowi, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Jednakże z uwagi na treść art. 3 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 201 Ir. Nr 6, poz. 18) właściwą formą załatwienia sprawy jest decyzja. Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R. N., reprezentowany przez pełnomocnika. W skardze napisał, że Kolegium po wyznaczeniu stronom w trybie art. 10 § 1 kpa termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, zwróciło się do Wójta o przesłanie decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym skarżący de facto został pozbawiony możliwości zapoznania się z przesłaną decyzją lub tylko wyjaśnieniami na jej temat, co niewątpliwie miało wpływ na rozstrzygnięcie. Kolegium dokonało błędnych ustaleń faktycznych. Nie jest prawdą, że w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...] maja 1997 r. jest mowa o decyzji Wójta nr [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. W decyzji tej jest co prawda mowa o decyzji o warunkach zabudowy, ale wydanej w innym dniu tj. w dniu [...] lutego 1996 r., a data wydania decyzji ma istotne znaczenie. Podobnie, we wniosku z dnia [...] maja 2010 r. skarżący żądał przesłania kopii decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 1996 r. a nie z dnia [...] kwietnia 1996 r. Nadto Kolegium nie wykazało, że skarżącemu znana była treść rozstrzygnięcia przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy przed dniem [...] czerwca 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] SKO w [...] sprostowało z urzędu oczywistą omyłkę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. We fragmencie dotyczącym wystąpienia przez skarżącego do Wójta z wnioskiem o przesłanie kopii decyzji nr [...] data tej decyzji została zmieniona [...] 25 kwietnia 1996 r. na [...] lutego 1996 r. (strona piąta uzasadnienia decyzji Kolegium, w wierszach 34-35). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) tj w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania, jak również w przypadku wad, jeżeli mogły mieć istotny wpływ za wynika sprawy. W ocenie sądu obie wydane w sprawie decyzje są trafne. Nadto Kolegium, pomimo dokonanej w międzyczasie zmiany obowiązującego prawa, zastosowało prawidłową formę załatwienia odwołania. Dnia 11 kwietnia 2011 r. weszła bowiem w życie ustawa z dnia 03 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6 poz. 18) nakazująca między innymi, aby odmowa wznowienia postępowania następowała w drodze postanowienia, to jednak z woli ustawodawcy w sprawach takich jak niniejsza, w których do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej została wydana decyzja, a zgodnie z nowymi przepisami powinno być wydane postanowienie, właściwą formą załatwienia sprawy jest decyzja (art. 3 ustawy zmieniającej). Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, których katalog, co należy podkreślić, ma charakter zamknięty, określone zostały przez ustawodawcę w przepisach art. 145 § 1 pkt 1-8 oraz art. 145a kpa. Wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko i wyłącznie na żądanie strony (art. 147 kpa). Kluczowe w niniejszej sprawie przepisy stanowią, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 kpa), przy czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 kpa). Wznowienie postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 kpa). Zatem, w ramach pierwszego etapu, który można określić mianem "wstępnego", organ bada wyłącznie kwestie dopuszczalności wznowienia postępowania w kontekście podmiotowym, przedmiotowym, a nadto ustala, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie. Dopiero pozytywna ocena wspomnianych przesłanek, które - co trzeba podkreślić - muszą być spełnione łącznie, skutkuje wznowieniem postępowania. W ocenie sądu organy zasadnie wykazały, że wnioskodawca wiedział o toczącej się inwestycji od dnia [...] marca 1997 r., czego dowodem jest kopia umowy, zawartej w tym dniu pomiędzy wnioskodawcą a Zarządem Gminy w sprawie wejścia na działkę celem budowy kanalizacji sanitarnej z przykanalikami. Z przedmiotowej umowy wynika, że właściciel zapoznał się z projektem technicznym i nie wnosi zastrzeżeń do przebiegu projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej i przykanalików (art. 3 umowy). Sąd podziela konstatację Kolegium, że w dacie zawarcia ww. umowy i zapoznaniu się z projektem technicznym przedsięwzięcia wnioskodawca powziął wiedzę o wydaniu przez Wójta decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 07 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 931/07 (publ. Lex) zgodnie z którym ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi bowiem tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Jednomiesięczny termin rozpoczyna swój bieg w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Z akt wynika, że przy realizowaniu inwestycji został zachowany prawidłowy tok działania: najpierw decyzja o warunkach zabudowy, potem zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, następnie budowa kanalizacji sanitarnej z przykanalikami. Pomiędzy wydaniem ww. decyzji została zawarta, między innymi ze skarżącym, ww. umowa w sprawie wejścia na działkę celem budowy kanalizacji sanitarnej z przykanalikami. W ocenie sądu organy administracji dokonały trafnej analizy pozwalającej na ustalenie daty, w jakiej skarżący powziął wiadomość o wydaniu przez Wójta przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Argumenty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Kolegium faktycznie, już po upływie wyznaczonego stronie terminu w trybie art. 10 kpa, dokonało czynności procesowej ale równocześnie poinformowało o tym (skutecznie) pełnomocnika skarżącego, co sąd z aprobatą podkreśla. Istotne jest i to, że ową czynnością procesową było zwrócenie się do Wójta o przesłanie kopii przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy. Co prawda jednoznaczne wykluczanie innej wersji daty wydania tej decyzji odbyło się już wyłącznie pomiędzy organami administracji, ale Kolegium uzyskało jedynie potwierdzenie, że przedmiotowa decyzja została wydana w takiej dacie, którą konsekwentnie podawał organ I instancji w dotychczasowym postępowaniu. W ocenie sądu Kolegium nie uchybiło zasadom postępowania administracyjnego. Trudno wyobrazić sobie wpływ jaki – według pełnomocnika niewątpliwy – mogło mieć takie działanie Kolegium na wydane rozstrzygnięcie. Ta kwestia w skardze również nie jest rozwinięta. Co do zarzutu poczynionych przez Kolegium błędnych ustaleń to należy podkreślić, że sąd nie podziela tego stanowiska. W decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej z przykanalikami, wskazana jest prawidłowa data wydania przedmiotowej decyzji Wójta o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] ([...]luty 1996 r.). Trafnie też pełnomocnik skarżącego zauważył, że Kolegium wadliwie przytoczyło jeden z elementów wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2010 r. (datę wydania decyzji). Kolegium, zapewne w reakcji na ten zarzut skargi, sprostowało oczywistą omyłkę w uzasadnieniu swojej decyzji. Odnosząc się do obu zarzutów skargi sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie istotniejsze znaczenie ma data w jakiej skarżący dowiedział się o decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a nie data wydania tejże decyzji. Analizując najdalej idący zarzut skargi, że Kolegium nie wykazało, iż skarżącemu była znana treść rozstrzygnięcia decyzji o warunkach zabudowy przed dniem [...] czerwca 2010 r. to sąd wskazuje, w ślad za ww. wyrokiem NSA z dnia 07 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 931/07, że istotnym jest ten dzień, w którym strona powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Ponieważ nie jest wymagane aby strona dowiedziała się o pełnej treści decyzji (co generalnie może nastąpić tylko na skutek jej doręczenia), omawiany zarzut nie jest w ocenie sądu skuteczny. W związku z powyższym sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.