IV SA/Po 508/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-08-21

Skład orzekający: Monika Świerczak, Wojciech Rowiński, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, w której wniosek został złożony przed 1 stycznia 2024 r., należy stosować przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do tej daty, czy też przepisy po nowelizacji?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko skarżącej, uznając, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, w których prawo do świadczenia powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. (tj. wniosek został złożony przed tą datą), należy stosować przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w dotychczasowym brzmieniu. Zastosowanie nowych przepisów, wprowadzonych ustawą o świadczeniu wspierającym, byłoby błędne, a zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały przepisy prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
R. W. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką F. P. w dniu 2 listopada 2023 r. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na niespełnienie przesłanek z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez SKO, organ I instancji ponownie odmówił, tym razem odwołując się do znowelizowanych przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów przejściowych ustawy o świadczeniu wspierającym oraz nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Matka skarżącej zmarła w trakcie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy G.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 06 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy G. z dnia 26 marca 2024 r., nr [...] Decyzją z dnia 6 maja 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy G. z dnia 26 marca 2024 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania R. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką - F. P., Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 2 listopada 2023 r. R. W. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką - F. P.. Wójt Gminy G. decyzją z dnia 4 grudnia 2023 r. odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. W uzasadnieniu wskazane zostało, że powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest niespełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odwołanie od ww. decyzji złożyła wnioskodawczyni wskazując, że sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawną matką. SKO w P. decyzją z dnia 2 lutego 2024 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wójt Gminy G. decyzją z dnia 26 marca 2024 r. nr [...] ponownie odmówił Wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji odniósł się do treści znowelizowanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. Nadto, organ wskazał, że F. P. zmarła w dniu [...] Odwołanie od powyższej decyzji złożyła R. W.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, co determinuje naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej prawa do przedmiotowego świadczenia, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 6 maja 2024 r. SKO w P. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy G. z dnia 26 marca 2024 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką - F. P., W uzasadnieniu wskazano, że od 1 stycznia 2024 r. obowiązują nowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujące warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, które wprowadziła ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) w art. 43 pkt 4 lit, a zmienia treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Kolegium argumentowało, że świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach mogą otrzymać osoby, które sprawują opiekę nad osobami z niepełnosprawnościami w wieku do ukończenia 18. roku życia. Nie ulegają natomiast zmianie rodzaje orzeczeń o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, które są wymagane przy ubieganiu się o świadczenie pielęgnacyjne. Natomiast art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym wskazuje, iż: w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem SKO negatywną przesłanką niepozwalającą na ustalenie prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków do przyznania świadczenia wynikających z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących od dnia 1 stycznia 2024 r. Odwołująca się nie sprawowała opieki nad osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zatytułowaną "odwołaniem", wniosła pismem z dnia 2 czerwca 2024 r. R. W.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie art. 63 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu wspierającym poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż przepisy te uniemożliwiają dalsze prowadzenie postępowania w sprawach dot. świadczenia pielęgnacyjnego po dniu wejścia w życie ww. ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów nakazuje przyjąć, iż wszystkie wszczęte przed końcem 2023 r. sprawy dot. świadczenia pielęgnacyjnego, w których istnieje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie przed końcem 2023 r., mogą zostać skutecznie zakończone na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2023 r. Dodatkowo zarzuciła organowi zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nie uwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w którego wynika, że doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, co determinuje naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, W związku z powyższymi zarzutami wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej prawa do przedmiotowego świadczenia, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta gminy G. z dnia 26 marca 2024 r. W uzasadnieniu wskazano, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w G. mimo znajomości wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 stwierdził, że Skarżąca nie ma prawa do świadczenia gdyż ustalony stopień niepełnosprawności jej matki F. P. datuje się dopiero od 11 lipca 2012 r., a więc po jej 18 roku życia, a nie przed. Ta cześć art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych została uznana za niezgodną z konstytucją na podstawie powyższego orzeczenia TK. Natomiast SKO podtrzymało decyzję Wójta, ale nie na podstawie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 lit. b tylko na podstawie zmienionych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujących warunki przyznawania świadczenia pielęgnującego, które wprowadziła ustawa z dnia 7 lipca 2023 o świadczeniu wspierającym. Skarżąca wskazała, że pominięto zapis regulujący przepisy przejściowe zawarte w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu wspierającym, który wyraźnie nakazuje zachowanie praw nabytych uzależniających to prawo nie od dnia wydania decyzji lecz od dnia złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2024 r. stawiła się Skarżąca wnosząc i wywodząc, jak w skardze. Dodatkowo wskazała, że by opiekować się mamą musiała zrezygnować z pracy. Gdyby nie opiekowała się matką nadal pracowałaby w tej samej firmie. Skarżąca oświadczyła, że jej mama zmarła [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, co oznacza, że w zasadzie sąd administracyjny rozpoznając merytorycznie skargę nie przyznaje wnioskowanych świadczeń. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przez które rozumieć należy akta administracyjne oraz akta sądowe sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą to decyzją z dnia 6 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy G. z dnia 26 marca 2024 r. w sprawie odmowy przyznania R. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką - F. P., Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (dalej "u.ś.r."). Sporne w sprawie jest to, jaki stan prawny tych przepisów należy zastosować. Zdaniem organu w sprawie zastosowanie znajdują przepisy powyższej ustawy w brzmieniu aktualnie obowiązującym, tj. po dniu 1 stycznia 2024 r. Natomiast, Skarżąca domaga się zastosowania przepisów ustawy obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. w związku ze złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia przed tym dniem, tj. 02 listopada 2023 r., co jej zdaniem wynika z brzmienia art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429, dalej: "u.ś.w."). Sąd podziela stanowisko Skarżącej. Jak zauważyły organy, z dniem 1 stycznia 2024 r. - na mocy art. 43 u.ś.w., znowelizowano ustawę o świadczeniach rodzinnych, w tym m.in. jej art. 17 ust. 1, zmienione zostało jego brzmienie określające krąg osób uprawnionych do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną do 18 roku życia. Analiza tego uregulowania prowadzi do jednoznacznego wniosku, że ustawodawca w obecnym stanie prawnym przewidział, że o świadczenie pielęgnacyjne mogą ubiegać się osoby w nim wymienione z tytułu opieki nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie jednak z art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 (tj. w ustawie o świadczeniach rodzinnych) w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. Sąd wykłada w ten sposób, że jeśli spełnione są przesłanki pozytywne do przyznania świadczenia i brak jest przesłanki negatywnej, to uznać należy że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało na dzień złożenia wniosku, zatem do dnia 31 grudnia 2023 r. Nadto dodatkowo treść przepisu art. 63 ust. 2 u.ś.w. wprost daje możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego także (...) "od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r." (...). Skoro, więc w niniejszym postępowaniu wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w dniu 2 listopada 2023 r. (data wpływu do organu, k. 4 akt adm.), to przy spełnieniu przesłanek do jego przyznania na dzień złożenia wniosku organ winien był stosować w prowadzonym postępowaniu przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu dotychczasowym, tj. sprzed nowelizacji, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2024 r. Słusznie bowiem wskazuje Skarżąca, że przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. odnosi się do powstania prawa do 31 grudnia 2023 r., a nie do jego ustalenia, które następuje poprzez wydanie decyzji. Wobec powyższego, gdy wniosek złożono do dnia 31 grudnia 2023 r., przesłanki do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego należy badać i oceniać na gruncie regulacji u.ś.r. obowiązującej do 31 grudnia 2023 r. Z tego już powodu zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca podlegały uchyleniu. W niniejszym postępowaniu, prowadzonym ponownie po uchyleniu pierwotnej decyzji Wójta Gminy G. z dnia 4 grudnia 2023 r., organ II instancji nie dokonał merytorycznej oceny przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Skarżącej, na gruncie uprzednio obowiązujących przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, stojąc na stanowisku, że należy badać możliwość przyznania świadczenia tylko na podstawie przepisów znowelizowanych. Zatem Sąd w niniejszym postępowaniu nie może w tym zakresie rozpoznać sprawy, co winny uczynić w pierwszej kolejności organy administracji. Należy mieć jednak na uwadze, że organ I instancji wskazał w treści swojej decyzji z dnia 26 marca 2024 r., że F. P. w związku z posiadanymi schorzeniami nie była w stanie samodzielnie funkcjonować, dlatego wymagała całodobowej opieki i pielęgnacji, którą była w stanie zapewnić jej córka. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego (k. 9 akt adm.) ustalono, iż F. P. była osobą schorowaną, nie poruszała się samodzielnie, potrzebowała pomocy we wszystkich czynnościach dnia codziennego: przygotowywania i podawania posiłków, ubierania się i rozbierania, utrzymywania higieny osobistej, przyjmowania leków, dowożenia na wizyty lekarskie. Pomoc ta była świadczona w sposób ciągły i stały, dlatego R. W. zmuszona była zrezygnować z zatrudnienia, które trwało do 31 października 2023 r. Skarżąca potwierdziła konieczność rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. W powyższym przypadku organ I instancji stwierdził, że zaistniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy sprawowaniem opieki, a rezygnacją z zatrudnienia. Organy winny mieć te ustalenia na uwadze w ponownie prowadzonym postępowaniu. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana opieką. Organ pomocowy jest obowiązany do ustalenia, czy osoba taka jest zdolna do pracy i czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki. Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej - powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. W każdym razie związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji dostrzegł, że taki związek zachodził w niniejszej sprawie, jednakże ówcześnie odmówił Skarżącej przyznania świadczenia z uwagi na moment powstania niepełnosprawności u matki, tj. po 18, względnie 25 roku życia. Słusznie wskazała jednak Skarżąca, że okoliczność powstania niepełnosprawności u jej matki po 18 lub 25 roku życia jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 roku, sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W konsekwencji ww. wyroku TK sama okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opiece, w przypadku, gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wyeliminowana została zatem negatywna przesłanka do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazana w art. 17 ust. 1b u.ś.r. w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r. Również należy zwrócić uwagę na to, że F. P., nad którą opiekę sprawowała jej córka - R. W., zmarła w dniu [...] Posiadała ona orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane na stałe (k.1 akt adm. I inst.). Zgodnie z art. 63 ust. 12 u.ś.w. w przypadku śmierci osoby wymagającej opieki, osoba pobierająca na podstawie ust. 1-4 świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, zachowuje, do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki, prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego albo do zasiłku dla opiekuna, chyba że zgon osoby wymagającej opieki nastąpił przed dniem 1 stycznia 2024 r. Z tej regulacji wynika zatem, że uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego jest podmiot pobierający świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 63 ust. 1-4 u.ś.w. (w ust. 1 mowa jest o osobach, których prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do 31 grudnia 2023 r. i do których stosuje się przepisy dotychczasowe), nadto w sytuacji w której podopieczny zmarł po 1 stycznia 2024 r. Wówczas zachowane zostaje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego "do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki". W ocenie Sądu uwzględniając cel jaki przyświecał ustawodawcy nowelizującemu kwestię przyznawania świadczeń, należy przyjąć, że za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne w rozumieniu art. 63 ust. 12 u.ś.w. uznać należy także osobę, która wystąpiła z wnioskiem o przyznanie tego świadczenia, spełniała przesłanki jego przyznania, ale postępowanie w jej sprawie nie zostało zakończone decyzją o jego przyznaniu wydaną przed dniem 31 grudnia 2023 r. Przyjęcie sytuacji odwrotnej prowadziłoby do sytuacja różnicowania sytuacji prawnej osób uprawnionych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, których prawo do świadczenia powstało przed 31 grudnia 2023 r. i w tej dacie potwierdzone zastało decyzją ostateczną oraz osób, którzy decyzję uzyskali dopiero po tej dacie, pomimo że również złożyli stosowny wniosek w roku 2023. Zgon matki Skarżącej nastąpił [...] a więc spełniony został także drugi warunek wynikający z art. 63 ust. 12 u.ś.w. W tych okolicznościach, wobec niekwestionowania w ponownie prowadzonym postępowaniu spełnienia wymaganych przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, powinno ono zostać Skarżącej przyznane od miesiąca złożenia wniosku do ostatniego dnia kwietnia 2024 r., tj. ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon podopiecznej. Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 63 ust. 1 u.ś.w., a także postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 77, art. 80 k.p.a., a uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd za uzasadnione uznał wyeliminowanie obu tych decyzji z obrotu prawnego i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Odnosząc się do wniosku Skarżącej o orzeczenie co do istoty sprawy wskazać należy, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie w tym sensie, że nie przyznają wnioskowanych świadczeń, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Ponownie rozpatrując sprawę, organy uwzględnią wyżej wskazaną wykładnię przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zw. z art. 63 ust. 1 i 2 u.ś.w. i jeśli w wyniku ponownej analizy sprawy nie znajdą innych przesłanek negatywnych do przyznania wnioskowanego świadczenia to wydadzą decyzję przyznającą R. W. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad zmarłą matką, na zasadach wskazanych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło