IV SA/Po 510/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus(spr.) WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant Sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 06 maja 2009 r. sprawy ze skargi I. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uchyla zaskarżone postanowienie /-/E.Kręcichwost – Durchowska /-/G. Radzicka /-/E. Makosz - Frymus W dniu (...) I. K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2008/2009. Decyzją z (...) nr (...) Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 5, art. 8, art. 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm., dalej jako u. ś. r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa) postanowił nie przyznać I. K. zasiłku rodzinnego na dziecko T. Kaczmarka ur. (...) oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na T. K. ur. (...). Decyzją z dnia (...) nr (...) Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 3 pkt 23 lit. c, art. 3 pkt 24 lit. c, art. 5, art. 20, art. 32 ust. 1-2 u. ś. r., § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005r. Nr 105, poz. 881 ze zm., dalej jako rozporządzenie) oraz art. 104, art. 163 kpa. postanowił uchylić decyzję z dnia (...) nr (...) w części dotyczącej zasiłku rodzinnego i odmówić z dniem (...) prawa do zasiłku rodzinnego na T. K. ur.(...). W piśmie z dnia (...) I. K. wniosła odwołanie na (jak wskazała) postanowienie z dnia (...) (doręczone (...)) w sprawie uchylenia decyzji przyznającą zasiłek rodzinny na dziecko i podniosła, iż niesłusznie została oskarżona o bezprawne pobieranie zasiłku w okresie od (...) do(...) ., ponieważ jej dochód w (...) w miesiącu listopadzie (...) wynosił netto (...) zł. Ponadto podniosła, iż jest zaskoczona odmową przyznania świadczenia rodzinnego w sytuacji, gdy jej mąż przebywał od stycznia (...) na zwolnieniu lekarskim, a w kwietniu został zwolniony z pracy. Dalej podała, iż mąż jest bez pracy, bez możliwości zarejestrowania w Urzędzie Pracy, a odwołująca przebywa na zwolnieniu lekarskim od (...), ponieważ jest w trzecim miesiącu ciąży. Decyzją z dnia (...) nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję z dnia (...) nr (...) i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z dnia (...) nr (...) Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 3 pkt 23 lit. c, art. 3 pkt 24 lit. c, art. 5, art. 20 , art. 32 ust. 1-2 u. ś. r., § 17 i § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne oraz art. 104 i art. 163 kpa postanowił uchylić decyzję Nr (...) z dnia (...) w części dotyczącej zasiłku rodzinnego i odmówić z dniem (...) prawa do zasiłku rodzinnego na T. K. ur. (...). Pismem z dnia (...) I. K. wniosła odwołanie na dwie decyzje tj. na decyzję z dnia (...) nr (...) zarzucając organowi wydanie decyzji w oparciu o niewłaściwą kwotę wynagrodzenia za miesiąc listopad (...), podnosząc przy tym swoją trudną sytuację materialną oraz na decyzję z dnia (...) nr (...) wskazując, iż w piśmie z dnia (...) poinformowano ją, aby ponownie złożyła wniosek o zasiłek rodzinny na rok 2008/2009. Zdaniem odwołującej wszystkie wymagane dokumenty złożyła w lipcu (...). i nie widzi sensu ich powielania. Postanowieniem z dnia (...) nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 129 § 2 kpa stwierdziło, iż odwołanie I. K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia (...) nr (...) zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa. W uzasadnień podano, iż odwołująca uchybiła terminowi przewidzianemu w art. 129 § 2 kpa, ponieważ zaskarżona decyzja została jej doręczona w dniu (...), a odwołanie złożyła w dniu (...), natomiast termin do skutecznego zaskarżenia przedmiotowej decyzji upłynął w dniu (...). W skardze na powyższe postanowienie I. K. podniosła, iż odwołanie z dnia (...) dostarczone za pośrednictwem Biura Świadczeń Rodzinnych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w dniu (...) dotyczyło dwóch decyzji, w tym decyzji nie przyznającej skarżącej zasiłku rodzinnego na okres 2008/2009. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca wskazała na pismo Urzędu Miejskiego w K. z dnia (...) nr (...), w którym wskazano, iż strona wyraziła swoje niezadowolenie również z decyzji odmawiającej jej prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2008/2009 i decyzję tę przekazano także organowi II instancji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. z 2002 r.. nr 153, poz. 1269, dalej: u. s .a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art. 1 § 2 u. s. a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) nr (...) stwierdzające, iż odwołanie I. K. od decyzji Prezydenta Miasta K, a nie jak błędnie wskazał organ II instancji, Biura Świadczeń Rodzinnych w K. z dnia (...) nr (...) zostało wydane z uchybieniem terminu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że regulacje prawne w zakresie postępowania administracyjnego realizują konstytucyjną zasadę prawa do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP). W myśl art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do jednej instancji. W przypadku pisemnej formy załatwienia sprawy, tj. sporządzenia decyzji w formie pisemnej, zgodnie z art. 129 § 2 kpa, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie zaś z art. 134 kpa, niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia skutkuje wydaniem przez organ w tym przedmiocie postanowienia, które jest ostateczne. Zamyka ono tym samym drogę do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, na podstawie zgromadzonego materiału w sprawie, należało uznać, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przedwcześnie wydało zaskarżone postanowienie, bowiem nie wyjaśniło dokładnie kwestii, a mianowicie, jakich decyzji dotyczyło odwołanie wniesione przez I. K. w dniu (...) (k. 36 akt adm.). Skarżąca w przedmiotowym odwołaniu wskazuje bowiem na postanowienie z dnia (...) uchylające decyzję o przyznaniu jej zasiłku rodzinnego na dziecko, natomiast w dalszej części odwołania wyraża swoje zaskoczenie, iż odmówiono jej w tym roku, tj. 2008r. świadczenia rodzinnego, pomimo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej. Wskazać należy, iż w dniu (...) wydane zostały przez Prezydenta Miasta K. dwie decyzje jedna o nr (...) odmawiająca przyznania I. K. zasiłku rodzinnego na dziecko T. K. ur. (...) i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na T. K. ur. (...) oraz druga o nr (...) uchylająca decyzję z dnia (...) w części dotyczącej zasiłku rodzinnego i odmawiająca z dniem (...) prawa do zasiłku rodzinnego na T. K. ur.(...). Ponadto wyjaśnienia wymaga kwestia pisma Urzędu Miasta K. z dnia (...) nr (...) (brak w aktach sprawy), na które powołuje się I. K. w skardze oraz w piśmie z dnia (...). Zdaniem skarżącej, w przedmiotowym piśmie wskazano, iż strona wyraża również swoje niezadowolenie z odmowy prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2008/2009 i w związku z tym Biuro Świadczeń Rodzinnych przekazało decyzję nr (...) z dnia (...) wraz z całą dokumentacji organowi II instancji. Przedstawione powyżej rozważania prowadzą do wniosku, iż w niniejszej sprawie należało najpierw ustalić co było intencją strony, czy odwołanie z dnia (...) dotyczyło tylko decyzji o nr (...), czy również decyzji o nr (...), tym bardziej, iż strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z zasadą wrażoną w art. 9 kpa dotyczącą obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ obowiązany jest, więc do udzielania całokształtu informacji związanej z załatwieniem danego rodzaju sprawy administracyjnej, a zatem obowiązany jest również informować stronę o uprawnieniach i obowiązkach wynikających z przepisów prawa procesowego, których realizacja będzie miała wpływ na wynik sprawy. (...) Organ nie może ograniczyć się li tylko do udzielenia informacji prawnej, lecz również musi podać niezbędne wyjaśnienia co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody. (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydanie 8, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006) Zdaniem Sadu, wyjaśnienie powyższej kwestii jest konieczne, ponieważ wówczas organ II instancji, będzie mógł zająć odpowiednie stanowisko i wskazać, czy odwołanie z dnia (...) na decyzję z dnia (...) nr (...) wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa. Reasumując, należało podkreślić, iż przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, kontrola legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada przepisom prawa i w związku z tym podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ G. Radzicka /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus