IV SA/Po 512/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018r. nr [...] w przedmiocie naliczenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy M. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018r. nr [...] w przedmiocie naliczenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie [...]zł., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i piątką dzieci, nie ma żadnego majątku a utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego [...] zł. netto, z którego opłaca czynsz ([...] zł.), prąd ([...] zł.) i gaz ([...] zł.). Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy pismem z dnia 2 lipca 2018r. (odebranym w dniu 4 lipca 2018r. – k. 26), wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do wnioskodawcy i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe; wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat; przedłożenia zaświadczenia z miejsca pracy o wysokości uzyskiwanego dochodu; przedłożenia zeznania podatkowego za 2017r. (własnego i żony); podania informacji dotyczących źródła dochodu uzyskiwanego przez żonę i jego wysokości (należy przedłożyć stosowane zaświadczenie z miejsca pracy); wyjaśnienia czy korzysta wraz z żoną ze świadczenia wychowawczego na dzieci. Wnioskodawca w odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 11 lipca 2018r. wyjaśnił, że korzysta ze świadczenia na trójkę z piątki dzieci, a żona nie pracuje ponieważ zajmuje się najmłodszym dzieckiem (pozostała czwórka dzieci się uczy). Do pisma załączono rachunki za utrzymanie mieszkania, prąd, gaz, telefon oraz zaświadczenie z miejsca pracy o wysokości zarobków. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t: Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest bowiem wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 §1 pkt. 1 i 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył pełnej dokumentacji pozwalającej na ustalenie swej sytuacji finansowej. Wbrew wezwaniu skarżący nie przedłożył bowiem wyciągów z kont bankowych, kart kredytowych ani lokat bankowych należących do niego i jego żony, w tym ewentualnie informacji, iż takich nie posiadają. Ponadto wnioskodawca uchylił się od obowiązku przedłożenia zeznania podatkowego za 2017r. (własnego i żony). Powyższe uniemożliwia ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. W tym miejscu wskazać należy, że brak rzeczywistej współpracy wnioskodawcy w zakresie przedstawienia dokumentów i informacji objętych wezwaniem do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skutkować musiało odmową przyznania prawa pomocy, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.