IV SA/Po 514/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. I. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 514/18 odmawiającego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Wojewody z dnia 4 kwietnia 2018r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia zmienić w części postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 28 sierpnia 2018 r. w ten sposób, że przyznaje M. R. B. A. I. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.; w pozostałej części utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie M. I. złożył skargę na decyzję Wojewody z dnia 4 kwietnia 2018r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2018 r. sygn. IV SA/Po [...] odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowienie to wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu doręczono Skutecznie w dniu 12 września 2018 r., a sprzeciw Skarżący złożył w dniu [...] Sądu. Skarżący wniósł o zmianę orzeczenia referendarza sądowego i o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając złożony sprzeciw Skarżący wyjaśnił, że przebywa w Polsce od wielu lat, ale w związku z toczącą się rozprawą rozwodową został pozbawiony przez żonę wszelkiego majątku i środków. Skarżący wyjaśnił, że pomimo wykonywania pracy nie osiągnął żadnego dochodu, bowiem firma obiecująca mu zatrudnienie nie podpisała z nim umowy, ani nie zapłaciła za wykonaną pracę. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2018 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu odmówił M. I. przyznania prawa pomocy. W przewidzianym prawem terminie M. I. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący podniósł, że nie posługuje się językiem polskim, w związku z czym jest mu potrzebna pomoc profesjonalnego prawnika. Na zarządzenie Sądu Skarżący został wezwany do udzielenia dodatkowych informacji na temat swojego stanu majątkowego i finansowego, pod rygorem rozpoznania sprawy na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. W zakreślonym terminie Skarżący nie udzielił odpowiedzi jednak uiścił wymagany wpis od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz,. 1302 – dalej jako: ppsa) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 ppsa). Stosownie do art. 245 § 1 ppsa, strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie oraz rodziny. Badając sprawę wskutek złożonego przez M. I. sprzeciwu, ponownie przeanalizowawszy opisaną sytuacją Sąd stwierdził, że mając na uwadze cel, któremu służy instytucja prawa pomocy, wniosek o przyznanie prawa pomocy – w części – należało uznać za uzasadniony. M. I. występując o prawo pomocy opisał swoją sytuację majątkową, finansową i rodzinną, przy czym wskazał, że nie posługuje się językiem polskim i również z tego powodu potrzebuje pomocy prawnika. Mając na uwadze, że instytucja prawa pomocy służy realizacji określonego celu, tj. zapewnieniu prawa do sądu, jak również mając na uwadze doświadczenie życiowe, tj. że cudzoziemiec, który deklaruje że nie posługuje się językiem polskim, może nie reagować na przesyłaną w języku polskim korespondencję w oczekiwany sposób oraz mając na względzie przekazane dotąd informacje na temat sytuacji Skarżącego, Sąd uznał że w sprawie ziściły się przesłanki uzasadniające przyznane prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Z nadesłanych informacji wynika bowiem, że M. I. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Na aktualnym etapie postępowania należy przyjąć, że brak (pomimo wezwania) dodatkowych wyjaśnień na temat sytuacji Skarżącego może być spowodowany deklarowaną nieznajomością języka polskiego. Przedstawione dotąd informacje o sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej, dają natomiast w ocenie Sądu, podstawy by przyjąć, że M. I. rzeczywiście nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 16 § 2 ppsa, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Jednocześnie jednak, nie ulega wątpliwości, że Skarżący był w stanie ponieść koszty sądowe związane z uiszczeniem wymaganego wpisu sądowego, który został wpłacony w dniu 05 listopada 2018 r.(k. 55). Okoliczność ta prowadzi do konstatacji, że w sprawie nie ziściła się przesłanka niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, co pierwotnie deklarował Skarżący, a która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w całości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 16 § 2 ppsa, Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia. Podkreślić jednak trzeba, że jeżeli okaże się, że okoliczności na podstawie których przyznano prawo pomocy nie istniały, lub przestały istnieć prawo pomocy może zostać cofnięte.