IV SA/Po 52/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska (spr) Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak- Owczarczak As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. oddala skargę /-/I.Kucznerowicz /-/B.Popowska /-/D.Rzyminiak-Owczarczak W dniu [...]r. dwóch funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [...] udało się do Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w [...], gdzie od [...] r. przebywał st. post. M. T. "celem podpisania przez wymienionego rozkazu o zwolnieniu ze służby i doręczenia kopii w związku zakończonym postępowaniem administracyjnym [...]. (...) M. T. odmówił podpisania rozkazu i nie chciał wziąć kopii tego rozkazu." (cytat z notatki służbowej z dnia [...] r.) Ww. rozkaz personalny nr [...] (dalej rozkaz) wydany został przez Komendanta Powiatowego Policji w [...]; jako powód zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r., nr 43, poz. 277 ze zm.) podano, że przeciw M. T. prowadzone było śledztwo w sprawie wypadku drogowego; postawiono Mu zarzut popełnienia przestępstwa określonego w art. [...] w zw. z art. [...] ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny (Dz. U. z 1997 r., nr 88, poz. 553 ze zm. - dalej jako: kk) i art. [...] kk w zw. z art. [...] kk. Pismem z dnia [...] M. T., działając przez pełnomocnika, wniósł odwołanie od rozkazu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jako argument przemawiający za zasadnością tego ostatniego wymienionego wniosku wskazano, że "doręczenie rozkazu (...) nastąpiło podczas leczenia w zakładzie zamkniętym, (...)" i ze względu na ciężki stan chorobowy M. T. "nie był w stanie nadać przedmiotowemu rozkazowi odpowiedniego znaczenia", a więc bez swojej winy uchybił terminowi. Do odwołania załączono pełnomocnictwo z dnia [...] r. W dniu [...], postanowieniem nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, powołując się na art. 58 i 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako: kpa). W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie art. 47 kpa uznano, iż rozkaz został doręczony w dniu [...] r., bowiem Strona odmówiła podpisania i przyjęcia dokumentu (co zostało uwidocznione w notatce służbowej). Organ dodał, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia st. post. M. T. ze służby w Policji zostało doręczone policjantowi, jak również jego żonie B. T., w dniu [...] r. Organ stwierdził, że "strona nie może przez odmowę przyjęcia decyzji uchylić się od skutków prawnych doręczenia." Z kolei, analizując treść przesłanek wymienionych w art. 58 kpa stwierdzono, że Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Według organu, fakt przebywania w Szpitalu nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, ani jego "ciężki stan psychiczny", o czym może świadczyć to, że Ordynator Oddziału, który sporządził opinię sądowo- -psychiatryczną w sprawie karnej przeciwko M. T., zezwolił na rozmowę i wręczenie rozkazu. W związku z tym ostatnio podniesionym argumentem ("ciężki stan psychiczny") wskazano także, że [...] r. sporządzono odwołanie, a w dniu [...] r. Strona została zwolniona do domu. Pismem z dnia [...], M. T., działając przez pełnomocnika, wniósł, zgodnie z pouczeniem, do Komendanta Głównego Policji zażalenie na postanowienie nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przedstawiono argumenty jak w odwołaniu i nowe - m. in. podniesiono, że Strona zaprzecza, iż była poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. Z informacji od rodziny wynika, że Ordynator wyraził zgodę na rozmowę z kolegami, a nie na wręczenie zwolnienia, a Strona nie pamięta, o czym rozmawiała z kolegami. Nadto wskazano, że żony Strony nie poinformowano o rozkazie; żona dowiedziała się o nim dnia [...] r. i od tego dnia powinien biec termin do złożenia odwołania. Pismem z dnia [...] r. uzupełniono ww. zażalenie, wskazując, że w dacie nieskutecznego doręczenia, Strona, z uwagi na stan zdrowia, była w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji, "(...) co z mocy art. 82 kc skutkuje nieważnością oświadczenia woli". Postanowieniem z dnia [...] r., Komendant Główny Policji stwierdził niedopuszczalność zażalenia, powołując się na art. 134 w zw. z 144 kpa. W uzasadnieniu wskazano też na art. 59 § 2 kpa oraz pouczono o prawie do wniesienia skargi. Po rozpoznaniu skargi M. T., Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej jako: WSA) w [...], wyrokiem z dnia 09.10.2006 r., oddalił skargę. Sąd wskazał także, że Skarżący może wnieść do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jako że "błędne pouczenie nie może szkodzić stronie". W dniu [...] r., M. T., działając przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie ad meritum odwołania od rozkazu, zaś w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia skargi, podano, że wyrok WSA w Warszawie został doręczony dnia 13.11.2006 r. W uzasadnieniu przedstawiono szeroką argumentację, wykraczającą poza treść zaskarżonego postanowienia, w tym także argumenty merytoryczne dotyczące zwolnienia ze służby. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając wcześniejsze argumenty, w tym wskazując - w związku z wymogami art. 58 kpa - na zobowiązanie strony do szczególnej staranności. W tym kontekście stwierdzono, że w niniejszej sprawie nie było przeszkody nie do przezwyciężenia, by w ustawowym terminie wnieść odwołanie od rozkazu. Postanowieniem z dnia 16.02.2007 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przywrócił termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako: ppsa). Zgodnie z tą zasadą, Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją - obowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdził, że nie jest ono sprzeczne z prawem. Rozpatrując skargę M. T. na postanowienie nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, przy uwzględnieniu faktu, iż postanowieniem z dnia 16.02.2007 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przywrócił termin do wniesienia skargi, stwierdzić - w świetle art. 134 ppsa - należy, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest prawidłowość zaskarżonego postanowienia, tj. czy zgodnie z prawem odmówiono Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Pozostałe żądania skargi wykraczają poza granice niniejszej sprawy. Rozstrzygając o legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdza, iż istota sporu między stronami sprowadza się do kwestii doręczenia Skarżącemu wydanego przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] rozkazu personalnego nr [...] (dalej rozkaz) - zwolnienia ze służby w Policji. Sporne są zarówno okoliczności doręczenia, jak i skuteczność tej czynności. Skarżący twierdzi, że odwiedziny kolegów z Policji w dniu [...] r. w szpitalu, w którym przebywał, miały na celu wsparcie go w jego sytuacji zdrowotnej i życiowej, nadto zaprzecza, że poinformowano go w dniu [...] r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. Gdyby nawet ww. odwiedziny miały na celu doręczenie mu rozkazu - zwolnienia ze służby w Policji, to i tak "nie był on w stanie nadać przedmiotowemu rozkazowi odpowiedniego znaczenia" i nawet gdyby faktycznie doszło do poinformowania go o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, to i tak była to czynność bezskuteczna, "albowiem M.T. znajdował się bezspornie w stanie wyłączającym świadome działanie". W skardze podnosi się, że żona Skarżącego dowiedziała się o rozkazie dnia [...] r. i od tego dnia powinien biec termin do złożenia odwołania. Skarżący nie jest jednak konsekwentny w tym żądaniu, bo równocześnie przytacza okoliczności, które mają uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, liczonemu od [...] r., nastąpiło bez winy Skarżącego. Stanowisko organu w obu kwestiach jest inne. Według organu, doręczenie rozkazu nastąpiło w dniu [...] r., a Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, nastąpiło bez winy Skarżącego. Zdaniem Sądu, to właśnie to stanowisko znajduje oparcie w zebranej dokumentacji. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w aktach postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby, znajduje się Zawiadomienie z dnia 22.08.2005 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia st. post. M. T. ze służby w Policji (k. 41), z adnotacją: "kopie otrzymałem [...]" i podpisami: B. T., T. M.. Tak więc, nawet gdyby przyjąć, że stan zdrowia Skarżącego był w tym momencie bądź dniu bardzo zły, to w świetle ww. dowodu pozostaje bezsporne, że ww. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia doręczono zarówno Jemu jak i Jego żonie w dniu [...] r. Należy dodać, że w tym dniu Skarżący rozpoczął leczenie w Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w [...]. Wobec faktu doręczenia ww. Zawiadomienia, trudno dać wiarę twierdzeniom Skarżącego, że odwiedziny kolegów z Policji w dniu [...] r. w Szpitalu i rozmowa z nimi przeprowadzona miały dla Niego znaczenie wyłącznie wspierające, bez odniesienia do prowadzonego postępowania w/s zwolnienia ze służby. Wyłącznie takiemu znaczeniu wizyty dwóch funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [...] w dniu [...] r. w Szpitalu, gdzie przebywał Skarżący, przeczy notatka służbowa sporządzona w tym samym dniu, przez tych funkcjonariuszy. Wynika z niej, iż do Szpitala udali się "(...) celem podpisania przez wymienionego rozkazu o zwolnieniu ze służby i doręczenia kopii w związku zakończonym postępowaniem administracyjnym [...]. (...). Jak wynika z notatki, M. T. odmówił podpisania rozkazu i nie chciał wziąć kopii tego rozkazu." Notatka ma walor dokumentu urzędowego i Sąd nie ma podstaw, by odmówić wiarygodności temu dowodowi. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że organ, doręczając rozkaz w ww. sposób, nie uchybił normie zawartej w art. 42 § 3 kpa, zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 (Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy) i § 2 (Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej ), a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Nadto, działanie organu było zgodne z normą art. 46 § 2, według którego, jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej podpisu, a także z normą zawartą w art. 47 § 1, w myśl którego, jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. W konsekwencji powyższego uznać należy, że ww. czynności spowodowały skutek wskazany w art. 47 § 2 kpa, tj. w przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. Ostatnie stwierdzenie wspierają - obok ww. notatki służbowej - także inne dowody, w tym przede wszystkim ww. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby oraz opinia sądowo- -psychiatryczna, podpisana przez Ordynatora Oddziału Szpitala, w którym przebywał Skarżący. W świetle tych dowodów mało wiarygodna jest twierdzenie Skarżącego, że był On w takim stanie, iż po pierwsze, Ordynator nie mógł zgodzić się na wręczenie Mu zwolnienia i po drugie, że Skarżący "(...) nie mógł nadać przedmiotowemu rozkazowi odpowiedniego znaczenia." W ww. opinii sądowo--psychiatrycznej wskazuje się, że stwierdzona "(...) w dniu [...] r. reakcja depresyjna adaptacyjna jest normalną reakcją stresową na zaistniałą sytuację związaną z wypadkiem"; a także, że "aktualny stan psychiczny M. T. nie pozwala mu na branie udziału w czynnościach procesowych na okres trzech miesięcy." W dniu [...] r. chodziło wyłącznie o doręczenie rozkazu, będącego konsekwencją zakończonego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, o wszczęciu którego Skarżący i Jego żona zostali prawidłowo, a zatem skutecznie zawiadomieni. Skarżący musiał więc liczyć się z rozstrzygnięciem w sprawie zwolnienia ze służby. Wobec powyższych faktów i w świetle powyższych okoliczności, po pierwsze Sąd uznaje, że doręczenie rozkazu odbyło się zgodnie z przepisami, w dniu [...] r., po drugie Sąd nie widzi wystarczających argumentów, by uznać, iż uprawdopodobnione zostało, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Skarżącego. Należy zgodzić się z poglądem organu, który stwierdził, że "strona nie może przez odmowę przyjęcia decyzji uchylić się od skutków prawnych doręczenia." W tym świetle Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie uchybia prawu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji. O kosztach nie orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. D. Rzyminiak-Owczarczak B. Popowska I. Kucznerowicz KB/