IV SA/Po 522/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Donata Starosta Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Starosta S. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l, art.9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015r., poz. 149 zwanej dalej jako "ustawa o promocji zatrudnienia") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013r., poz. 267 z późn. zm. zwanej dalej jako "k.p.a.") orzekł o utracie przez M. Ś. (zwaną dalej również jako "Skarżąca") statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] listopada 2013 r. z powodu podlegania, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] orzekł o uznaniu Skarżącej za osobę bezrobotną i o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu [...] lutego 2015 r. Skarżąca przedłożyła zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektoratu w K. z dnia [...] lutego 2015 r. informujące, że została ona zgłoszona przez płatnika składek ZUS O/S. do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego od dnia [...] listopada 2013 r. jako osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem. Organ wyjaśnił również, że w dniu [...] marca 2015 r. Skarżąca przedłożyła pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia [...] marca 2015r., informujące, że w okresie od dnia [...] listopada 2013 r. do dnia [...] stycznia 2015 r. podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Jak wskazał organ zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. 1 ustawy o promocji zatrudnienia bezrobotnym jest m.in. osoba, która nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ ustalił, że Skarżąca od dnia [...] listopada 2013 r. sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem i podlega z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu. W odwołaniu od decyzji Starosty Skarżąca wyjaśniła, że po otrzymaniu decyzji organu I instancji zwróciła się do ZUS-u i jak wynika z udzielonej jej odpowiedzi w okresie do [...] listopada 2014 r. do [...] stycznia 2015 r. ubezpieczenie zdrowotne było realizowane przez Powiatowy Urząd Pracy w S. Zaznaczyła też, że jednym z kryteriów pozwalających na skorzystanie z uprawnienia "osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem" było posiadanie statusu osoby bezrobotnej. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] na podstawie art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit l ustawy o promocji zatrudnienia za osobę bezrobotną uważa się osobę zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie, jeżeli nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Jak wskazał Wojewoda Skarżąca w dniu rejestracji na druku "Informacja dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotne", została pouczona, że status osoby bezrobotnej przysługuje, jeżeli osoba nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Ponadto Skarżąca została zobowiązana do zawiadomienia PUP o wszelkich zmianach w danych przekazanych w trakcie rejestracji oraz złożonych oświadczeniach w terminie 7 dni od ich wystąpienia. Zdaniem Wojewody analiza dokumentacji zgromadzonej w sprawie, tj. pism wystosowanych przez ZUS w dniach: [...] lutego 2015 r., [...] marca 2015 r. oraz [...] kwietnia 2015 r., pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że Skarżąca w okresie od dnia [...] listopada 2013 r. do dnia [...] stycznia 2015 r. podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu z tytułu sprawowania osobistej opieki na dzieckiem na podstawie art. 6b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2015 r. Poz. 121 dalej jako "u.s.u.s."). W ocenie Wojewody podleganie na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego (w przedmiotowej sprawie ubezpieczeniu emerytalnemu) stanowi przesłankę uniemożliwiającą korzystanie ze statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda zaznaczył, że osoby sprawujące osobistą opiekę nad dzieckiem, objęte obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu na podstawie art. 6 b u.s.u.s. rezygnują z własnej aktywności zawodowej na rzecz sprawowania opieki nad dzieckiem, wobec czego nie są gotowe do podjęcia zatrudnienia. Zdaniem Wojewody fakt pozostawania bez pracy nie przesądza o przynależności do grupy bezrobotnych w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, ponieważ osoba posiadająca status bezrobotnego powinna być zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co oznacza, że ma zamiar, chęci oraz możliwość podjęcia pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. Ś. podniosła, że w okresie od [...] listopada 2013 r. do [...] stycznia 2015 r. sprawowała osobistą opiekę nad dzieckiem w związku z czym korzystała tylko z ubezpieczenia emerytalnego opłacanego przez Państwo Polskie. Wypełniając pierwsze oświadczenie by otrzymać ubezpieczenie w ZUS w S. pytała czy gdzieś jeszcze musi zgłosić okoliczność korzystania z tej formy pomocy jednak uzyskała odpowiedź, że nie ma takiej potrzeby, bo jest to tylko składka ubezpieczenia emerytalnego. Z odpowiedzi jaką uzyskała z ZUS wynika, że ubezpieczenie zdrowotne było realizowane przez Powiatowy Urząd Pracy w S. Podkreśliła, że jednym z kryteriów skorzystania z uprawnień "osoby sprawującej osobistą opiekę nad dzieckiem" było posiadanie statusu bezrobotnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Przedmiot sądowej kontroli w niniejszej sprawie stanowi decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] pozbawiającą Skarżącej statusu osoby bezrobotnej. Jak wynika ze stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji przepisu art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. W ostatnim ze wskazanych przepisów zawarto legalną definicję osoby bezrobotnej, za którą uważa się m.in. osobę (...) zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej (...), jeżeli nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników (lit. l). Natomiast zgodnie z art. 6b ust. 1 u.s.u.s. obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami sprawującymi osobistą opiekę nad dzieckiem, a które nie spełniają warunków do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, o których mowa w art. 6a. Z powyższych regulacji wynika, że nie spełnia przesłanki osoby bezrobotnej osoba, która objęta jest na podstawie art. 6b ust. 1 u.s.u.s. ubezpieczeniem emerytalnym z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Jak wynika z prawidłowych ustaleń Wojewody, znajdujących poparcie w aktach sprawy i niekwestionowanych przez Skarżącą, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Skarżąca została uznana za osobę bezrobotną. Natomiast w okresie od [...] listopada 2013 r. do [...] stycznia 2015 r. Skarżąca podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu z tytułu sprawowania osobistej opieki na dzieckiem (pisma ZUS z dnia [...] lutego 2015 r., [...] marca 2015 r. oraz [...] kwietnia 2015 r.). Nie budzi wątpliwości, że ubezpieczenie emerytalne mieści się w pojęciu ubezpieczenia społecznego. Zgodnie bowiem z art. 1 u.s.u.s. ubezpieczenia społeczne obejmują: ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenia rentowe, ubezpieczenie w razie choroby i macierzyństwa, ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Z powyżej przedstawionych okoliczności faktycznych w sposób jednoznaczny wynika, że od momentu objęcia Skarżącej obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym na podstawie art. 6b ust. 1 u.s.u.s., przestała ona spełniać przesłanki pozwalające uznać ją za osobę bezrobotną w rozumieniu 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Jak słusznie stwierdził Wojewoda osoby sprawujące osobistą opiekę nad dzieckiem objęte obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym na podstawie art. 6b u.s.u.s. rezygnują z własnej aktywności zawodowej na rzecz sprawowania opieki nad dzieckiem, wobec czego nie są gotowe do podjęcia zatrudniani. W zaistniałej sytuacji Skarżąca z racji bycia osobą podlegającą ubezpieczeniu emerytalnemu z tytułu sprawowania osobistej opieki na dzieckiem nie mogła być równocześnie osobą "bezrobotną" w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia. Zwrócić należy uwagę, że w dniu rejestracji w PUP Skarżąca została pouczona o przesłankach jakie należy spełnić, ażeby uzyskać status osoby bezrobotnej, a także o okolicznościach uzasadniających pozbawienie takiego statusu. Z informacją tą Skarżąca się zapoznała, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Tym samym przedstawione powyżej okoliczności wskazują, że prawidłowo organy zatrudnienia uznały, że Skarżąca nie spełnia wynikającej z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia przesłanki uznania za osobę bezrobotną i orzekły o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej. Odrębnego rozważenia wymagała natomiast ocena daty z jaką orzeczono o utracie przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej. Zauważyć trzeba, że ustawodawca w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, inaczej niż ma to miejsce w przypadku pozostałych przesłanek utraty statusu osoby bezrobotnej nie wskazał daty, od której pozbawia się statusu osoby bezrobotnej. Niemniej jednak ustawodawca wskazując poszczególne przesłanki utraty statusu osoby bezrobotnej, za każdy razem datę pozbawienia tego statusu wiąże z datą wystąpienia przesłanki utraty tego statusu. Skoro więc z treści tego przepisu nie wynika wprost od jakiego dnia następuje pozbawienie statusu bezrobotnego, to fakt utraty wspomnianego statusu musi być odniesiony do momentu niespełnienia warunków, a więc zaistnienia okoliczności, które pozwalają na uzyskanie lub utratę tego statusu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2012 sygn. akt IV SA/Wr 843/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA"). Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2652/13 (CBOSA) decyzja wydana na podstawie at. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia wiąże skutek prawny utraty statusu osoby bezrobotnej z niespełnianiem warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Wspomniany przepis zawiera w istocie definicję ustawową "bezrobotnego", która została skonstruowana w taki sposób, że wylicza warunki, które muszą zaistnieć, aby osobę można było uznać za bezrobotną. A zatem brak spełnienia któregoś z warunków oznacza, że osoba przestaje być osobą bezrobotną i to z chwilą zaistnienia tego stanu prawnego. Decyzja potwierdza stan prawny, a starosta zmierzając do jej wydania ustala moment niespełnienia warunku. Termin utraty statusu osoby bezrobotnej w razie wydania decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia określony został zatem poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy i konieczne jest ustalenie go przez starostę w zależności od okoliczności sprawy. Wobec tego uznać trzeba, że skoro Skarżąca od dnia [...] listopada 2013 r. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem, to organy zatrudnienia prawidłowo powiązały tą datę z momentem wystąpienia przesłanki powodującej utratę statusu osoby bezrobotnej. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty S. z dnia [...] marca 2015 r. nie naruszają prawa w sposób wskazany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy orzekł jak w sentencji wyroku.