IV SA/Po 522/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-03-15
Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinno zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawczyni, będąc osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i korzystając z pomocy rodziny, nie jest w stanie samodzielnie sfinansować wynagrodzenia pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca M.Ś. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w terminie do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego jej skargę na decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na brak pracy, niskie dochody, wysokie wydatki oraz korzystanie z pomocy rodziny. Posiada również majątek w postaci domu i działek, a także samochód.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody W. z dnia [...] maja 2015r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 lutego 2016r. oddalił skargę M.Ś. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] maja 2015r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej
Skarżąca w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, z którego wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką, nie ma pracy, a jej jedynym źródłem utrzymania jest kwota [...] zł. otrzymywana od męża w ramach postępowania rozwodowego na zabezpieczenie potrzeb rodziny. Z oświadczenia wnioskodawczyni wynika, iż pracowała w okresie od 02.2015 do 17.11.2015r., a obecnie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wnioskodawczyni przedstawiła również zestawienie wydatków na pieluchy i mleko ([...] zł.), leki (ok. [...] zł.), środki higieny (ok. [...] zł.), ubranka i obuwie (ok. [...] zł.), jedzenie ([...] zł.) i inne wydatki co daje łączną kwotę ok. [...] zł. Z godnie z oświadczeniem skarżącej brakująca kwota uzupełniana jest ze środków rodziców i brata. Wnioskodawczyni oświadczyła również, iż posiada nie wyremontowany dom o pow. [...] m2 kupiony do remontu pięć lat temu, wartość wraz z działką o pow. [...] m2 ok. [...] zł. (małżeńska wspólność majątkowa), działkę o pow. [...] m2 o wartości ok. [...] zł., samochód osobowy P. poj. 1,1 rok prod. 2003, o wartości ok. [....] zł. (auto do remontu blacharsko – lakierniczego).
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej P.p.s.a.) stwierdzić należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest więc wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca prowadząc gospodarstwo domowe wraz z dzieckiem, będąc osoba bezrobotną bez prawa do zasiłku, dla której jedyne źródło utrzymania stanowi świadczenie otrzymywane od męża w kwocie [...] zł. otrzymywane w ramach postępowania rozwodowego na zabezpieczenie potrzeb rodziny i korzystająca z pomocy najbliższej rodziny, nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze zasadnym jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło