IV SA/Po 525/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Maciej Dybowski Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 05 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. uchyla zaskarżone postanowienie /-/P.Miładowski /-/J.Stankowski /-/M.Dybowski Postanowieniem z dnia 14 października 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, po rozpoznaniu odwołania M. K. od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia 27 czerwca 2008 r. nr [...] wydanej w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego - stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Decyzją z dnia 27 czerwca 2008 r. Prezydent Miasta Poznania odmówił przyznania M.K. pomocy na zakup materiałów budowlanych (wapna, smoły, papy i cementu). Decyzję tę organ wysłał skarżącemu w dniu 23 lipca 2008 r. – za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana, pierwszy raz w dniu 25 lipca 2008 r., kolejny raz w dniu 1 sierpnia 2008 r. W związku z tym, że nie została podjęta przez adresata w terminie, w dniu 11 sierpnia 2008 r. została zwrócona do organu. W dniu 2 września 2008 r. skarżący zgłosił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia J. w celu odebrania decyzji. W dniu 16 września 2008 r. złożył w siedzibie organu odwołanie od decyzji z dnia 27 czerwca 2008 r. Stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 127 § 2, art. 129 § 2 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: K.p.a.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji stronom postępowania niezadowolonym z decyzji, służyło prawo złożenia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w terminie 14 dni. Skarżący nie podjął w terminie przesyłki, która była w dniach 25 lipca 2008 r. oraz 1 sierpnia 2008 r. dwukrotnie awizowana, a następnie w dniu 11 sierpnia 2008 r. zwrócona do nadawcy. Organ uznał, że przesyłka ta została doręczona adresatowi w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 § 1 K.p.a.), wobec czego termin do wniesienia odwołania upłynął dla skarżącego w dniu 8 sierpnia 2008 r. Odwołanie wniesione przez skarżącego w dniu 16 września 2008 r. należało uznać za spóźnione. Jednocześnie organ wskazał, że skarżący składając odwołanie nie złożył wniosku o przywróceniu terminu do jego wniesienia. W skardze M.K. wskazał, iż nie zgadza się ze stwierdzeniem uchybienia terminu, gdyż - jego zdaniem - termin do zaskarżenia decyzji został przez niego zachowany. Ponadto podał, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego otrzymał w dniu 21 października 2008 r., a decyzję pierwszej instancji w dniu 2 września 2008 r. (odebrał ją w siedzibie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej). Skarżący zaznaczył, że nie mógł w terminie odebrać przesyłki dwukrotnie awizowanej na poczcie w dniach 25 lipca 2008r. oraz 1 sierpnia 2008 r., ponieważ w tym czasie przebywał w szpitalu. Na dowód tego przedstawił zaświadczenie lekarskie potwierdzające fakt pobytu w szpitalu w dniach od [...] lipca 2008 r. do [...] sierpnia 2008 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.). Zgodnie z powołanym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Granice rozpoznania skargi wyznaczone są z jednej strony przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 39 K.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Powołany przepis wprowadza zasadę oficjalności doręczeń. Ustawowy obowiązek dokonywania wszelkich doręczeń z urzędu spoczywa na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Zasada ta znajduje zastosowanie w każdym postępowaniu, niezależnie od jego struktury podmiotowej. Zapewnia organowi administracyjnemu stanowczy wpływ na sam tok postępowania, służy także zrównaniu w tym zakresie pozycji prawnej podmiotów uczestniczących w postępowaniu. Strony i inni uczestnicy postępowania ani nie muszą składać osobnych wniosków lub żądań co do doręczania im pism, ani nie muszą dowiadywać się w siedzibie organu, czy jest jakieś pismo do odebrania w ich sprawie. Z kolei zgodnie z art. 44 § 1 K.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 ustawy, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w art. 44 § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Regulacja dotycząca doręczenia zastępczego zawarta w Kodeksie postępowania administracyjnego koresponduje z § 14 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 5, poz. 34). W myśl tego przepisu, jeżeli w chwili doręczania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego stwierdzi się nieobecność adresata lub innych osób uprawnionych do ich odbioru, zawiadomienie o próbie doręczenia wraz z informacją o miejscu i terminie ich odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka lub przekaz pocztowy są przechowywane, operator pozostawia w skrzynce oddawczej adresata. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że adresat pisma musi być zawiadomiony w sposób nie budzący wątpliwości zarówno o pozostawieniu pisma w miejscu, gdzie może je odebrać, jak i terminie odbioru. Brak takiego zawiadomienia lub wątpliwość, czy zostało ono dokonane, czyni doręczenie bezskutecznym. Fakt prawidłowego wykonania czynności pozwalających na uznanie skuteczności doręczenia zastępczego powinien być odnotowany w aktach administracyjnych. Skład orzekający w tej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2006 r. o sygn. akt I OSK 528/05, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd ten podkreślił, że o fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Jednakże samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma stempla czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 K.p.a. Musi być wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 K.p.a. Jeżeli organ poweźmie wątpliwość, czy osoba doręczająca przesyłkę wypełniła wymagane prawem czynności (z uwagi na brak lub pozostawienie niepełnej adnotacji przez doręczyciela), powinien zwrócić się do operatora o stosowne wyjaśnienia (tak: wyrok z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1084/06, niepubl.). W tej sprawie nie można ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy skarżący (niezależnie od tego czy w tym czasie przebywał w miejscu zamieszkania czy nie) został powiadomiony o próbie doręczenia mu przesyłki. Na kopercie zawierającej przesyłkę oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie ma adnotacji listonosza o fakcie prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, jej adresie i wyznaczonym terminie odbioru. Informacja jedynie o awizowaniu przesyłki nie jest wystarczająca i nie daje podstawy do czynienia domniemania, że doręczenie było zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy, bez uzupełnienia materiału dowodowego organ nie mógł przyjąć fikcji doręczenia decyzji z dnia 27 czerwca 2008 r. w trybie zastępczym. Ponownie badając kwestię dochowania terminu do wniesienia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno w pierwszej kolejności sprawdzić czy zachowane zostały wymogi doręczenia zastępczego określone w art. 44 K.p.a. oraz - w konsekwencji - kiedy nastąpił skutek doręczenia decyzji skarżącemu. Mając powyższe na uwadze, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ P. Miładowski /-/ J. Stankowski /-/M. Dybowski