IV SA/Po 527/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu dnia 9 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (zwane dalej "Kolegium") uchyliło postanowienie Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015 r., [...] w sprawie przyznania M.C., prowadzącemu działalność pod nazwą Spółka A wydatków i wynagrodzenia związanych z usunięciem i dozorem pojazdów. Jednocześnie w wymienionym wyżej postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę co do istoty: 1. przyznając na rzecz M.C. zwrot koniecznych wydatków i wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...] usuniętego z drogi w dniu [...] listopada 2007 r. na podstawie art. 130a ust, 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 poz. 1137 ze zm. – dalej "P.r.d.") i umieszczonego na parkingu strzeżonym prowadzonym przez M.C. za okres od [...] listopada 2007 r. do [...] sierpnia 2014 r. w wysokości [...] zł brutto w tym [...] zł brutto za usunięcie pojazdu i [...] zł brutto za przechowywanie pojazdu ([...] dni x [...] zł); 2. kosztami wskazanymi w punkcie 1 obciążając Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] jako reprezentanta Skarbu Państwa i zobowiązując ten organ do ich wypłaty na rzecz wnioskodawcy; Pismem z dnia [...] maja 2016 r. reprezentujący Skarb Państwa Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] (zwany dalej "Naczelnikiem Urzędu Skarbowego") złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r., [...]. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity tej ustawy opublikowano w Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej "P.p.s.a."). Uzasadniając swój wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że zaskarżone postanowienie nakłada na Skarb Państwa (Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]) obowiązek zapłaty wynagrodzenia w znacznych kwotach, które nie zostały uwzględnione w budżecie jednostki (obciążenie dotyczy łącznej kwoty [...] zł wynikającej z pięciu postanowień otrzymanych w dniu [...] kwietnia 2016 r.). Kwoty te nie zostały zabezpieczone w budżecie Izby Skarbowej [...], a Naczelnik Urzędu Skarbowego od dnia [...] kwietnia 2015 r. nie jest jednostką budżetową w tym ujęciu (urząd nie posiada konta budżetowego i nie jest też dysponentem środków, o którym mowa w ustawie o finansach publicznych). Dodatkowo w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Skarbu Państwa, bowiem wypłata spornych należności M.C. może spowodować konieczność zwrotnego jej dochodzenia. Samo obciążenie Naczelnika Urzędu Skarbowego obowiązkiem wypłaty wynagrodzeń za usunięcie i dozór pojazdów jest, jak wskazano we wniesionej skardze, wadliwe i pozbawione podstawy prawnej i jako takie powinno zostać uchylone. Z tych względów – zdaniem Naczelnika – skarga jak i wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia dotyczącego interesów majątkowych Skarbu Państwa są w uzasadnione. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w uzupełnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zwrócił uwagę na konieczność zbadania czy w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano statio fisci Skarbu Państwa uznając, że jest nim Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]. Ponadto stwierdził, że oczywistym jest, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia przez Skarb Państwa nie będzie skutkowało dla niego wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Naczelnik Urzędu Skarbowego zauważył jednak, że zasadnym byłoby wezwanie przez Sąd M.C. do złożenia wyjaśnień i dowodów na okoliczność jego sytuacji finansowej celem ustalenia czy nie będzie w przyszłości zagrożona możliwość zwrotnego dochodzenia przez Skarb Państwa wypłaconych kwot. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać w tym miejscu należy, że przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. odnoszą się do sytuacji, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi dojdzie do jego wzruszenia. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar wykazania okoliczności świadczących o istnieniu przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. przepisie spoczywa na wnioskującym. Powinien on we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia) przedstawić takie możliwe konsekwencje jej wykonania, które mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane okoliczności powinny mieć charakter realny. Jeśli złożony wniosek nie pozwala na taką ocenę powołanych w nim okoliczności, to wyklucza jego merytoryczne rozpoznanie. Tym samym czyni niemożliwym wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Zatem przy braku odpowiedniego umotywowania wniosku skarżącego sąd administracyjny nie będzie uprawniony do podjęcia pozytywnego rozstrzygnięcia w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Postanowieniem objętym skargą w niniejszej sprawie zobowiązano Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego do wypłaty na rzecz M.C, osoby zajmującej się zawodowo usuwaniem i dozorem pojazdów z dróg, określonej sumy pieniężnej, która w zaskarżonym postanowieniu określona została w wysokości [...] zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego we wniosku o wstrzymanie wykonania akcentuje okoliczność, że wykonanie obowiązku łączy się z uruchomieniem środków publicznych, które nie zostały uwzględnione w budżecie jednostki Naczelnika Urzędu skarbowego, ani też zabezpieczone w puli środków do dyspozycji Izby Skarbowej w P.. Wreszcie w ocenie Naczelnika, za zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia przemawia to, że wypłata spornych należności M.C. może spowodować konieczność zwrotnego ich dochodzenia. Sąd w pierwszej kolejności zaznacza, że twierdzenie o braku formalnych możliwości rozdysponowania środkami określonymi w postanowieniu i przeszkodach w ich wypłacie nie zostało poparte bardziej wnikliwymi wyjaśnieniami ani stosownymi dokumentami. Nie wykazano, że Skarb Państwa obsługiwany w danym przypadku przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (względnie Izbę Skarbową – zob. wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu wniosku) nie posiada środków w budżecie na dokonanie wypłaty w celu wykonania postanowienia Kolegium z dnia [...] kwietnia 2016 r., [...]. Nie przedstawiono zwłaszcza jakiejkolwiek dokumentacji wskazującej na ograniczone możliwości finansowe Skarbu Państwa (Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]) i przyczyny ze względu na które dokonanie dodatkowych wypłat mogłoby doprowadzić do powstania po stronie dysponenta znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Przyjęcie, iż uszczuplenie finansów spowodowane wypłatą środków mogłoby skutkować wstrzymaniem wykonania postanowienia możliwe byłoby jedynie wówczas, gdyby zagrażało funkcjonowaniu zobowiązanego podmiotu czy realizacji jego zadań. Wobec powyższego uznać należy, że Sąd oceniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w oparciu o argumenty w nim zawarte jak i informacje wynikające z akt sprawy nie był w stanie wywieść jaki wpływ na budżet Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] będzie miała wypłata środków w wysokości [...] zł (i to nawet jeżeliby kwotę tą sumować z pozostałymi kwotami określonymi w innych postanowieniach wydanych przez Kolegium wobec Naczelnika w tym samym przedmiocie). Z braku tych danych Sąd nie był w stanie określić czy na skutek wykonania postanowienia mogą wystąpić okoliczności sprowadzające niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków z art. 61 § 3 P.p.s.a. Na uwadze należy mieć również stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, który w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. sam przyznał, że wykonanie zaskarżonego postanowienia przez Skarb Państwa nie będzie skutkowało dla niego wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jak wskazano wyżej, we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia zawarto również argument, że wypłata określonych w nim należności może spowodować konieczność zwrotnego ich dochodzenia w przyszłości. Odnosząc się do takiego twierdzenia wskazać należy, że orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2014 r., I OZ 173/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wypłata zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdów przedsiębiorcy, na którego rzecz je orzeczono, jak każde świadczenie finansowe jest ze swej istoty czynnością odwracalną. Wobec tego w razie uwzględnienia skargi środki te zostaną Naczelnikowi Urzędu Skarbowego zwrócone, zatem nie ma mowy o nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonego postanowienia. Wstrzymanie wykonania postanowienia z tego powodu można rozważać jedynie wówczas, gdyby uprawdopodobnione zostało, iż uprawniony na podstawie postanowienia podmiot znajdowałby się w sytuacji finansowej (np. trwała niewypłacalność), która zagrażałaby możliwości skutecznego dochodzenia zwrotnego wypłaconych kwot. Takie okoliczności nie zostały jednak przedstawione we wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Mając to wszystko na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że nie ma obecnie podstaw do uznania, iż wypłata przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kwoty [...] zł (i to choćby nawet sumować ją z pozostałymi kwotami określonymi w innych postanowieniach wydanych przez Kolegium wobec Naczelnika w tym samym przedmiocie) może skutkować wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Zdaniem Sądu nie można bowiem zidentyfikować zagrożenia w funkcjonowaniu Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego, które miałoby być powodowane wskazaną wypłatą. To samo dotyczy przyczyn, dla których ewentualnie utrudniona miałaby być odwracalność wypłaty środków określonych w zaskarżonym postanowieniu. Marginalnie Sąd wskazuje, że na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd nie poddaje kontroli legalności tej decyzji. Tym samym argument przedstawiony w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. dotyczący prawidłowości wskazania statio fisci nie może mieć znaczenia dla oceny przesłanek wstrzymania zaskarżonej decyzji. Te wynikają bowiem wprost z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z powyżej wskazanych powodów Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie i orzekł jak w sentencji.