IV SA/Po 528/24
WyrokWSA w Poznaniu2024-10-17
Skład orzekający: Monika Świerczak, Wojciech Rowiński, Jacek Rejman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje zmianę przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze bez uzyskania wymaganej zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, jest nieważna w części dotyczącej tej zmiany?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje zmianę przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze bez uzyskania wymaganej zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, jest nieważna w części dotyczącej tej zmiany. Brak uzyskania takiej zgody stanowi istotne naruszenie trybu i zasad sporządzania planu miejscowego, co skutkuje nieważnością uchwały w całości lub w części.Stan faktyczny
Wojewoda Wielkopolski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej Gminy Ślesin w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w miejscowości Kijowiec. Skarżący zakwestionował uchwałę w części dotyczącej terenu P,U, obejmującego grunty rolne klas IIIa i IIIb na działce nr 114/2, argumentując, że zmiana przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze wymagała uzyskania zgody ministra, która nie została uzyskana. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, podnosząc, że uchwała została przygotowana prawidłowo i nie było zastrzeżeń w toku postępowania nadzorczego.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej obszar użytków rolnych RIIIa i RIIIb na działce nr 114/2, obr. Kijowiec, położony na terenie P,U znajdującym się po południowej stronie drogi KD-D. Zasądzono od Rady Miejskiej Gminy Ślesin na rzecz Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej Gminy Ślesin z dnia 11 lutego 2022 r. nr 408/XXXIX/22 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w miejscowości Kijowiec 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej obszar użytków rolnych RIIIa i RIIIb na działce nr 114/2, obr. Kijowiec, położony na terenie P,U znajdującym się po południowej stronie drogi KD-D; 2. zasądza od Rady Miejskiej Gminy Ślesin na rzecz Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rada Miejska Gminy Ślesin (dalej również: Rada Miejska; Rada; organ) w dniu 11 lutego 2022 r. podjęła uchwałę nr 408/XXXIX/22 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w miejscowości Kijowiec (dalej również: uchwała; plan miejscowy; plan).
Wojewoda Wielkopolski (dalej również: Wojewoda; skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), w skardze z dnia 17 czerwca 2024 r. na tę uchwałę zakwestionował ją w części, tj. w zakresie terenu P,U położonego po południowej stronie drogi KD-D, obejmującego teren klasoużytków Rllla i Rlllb na działce nr 114/2, obr. Kijowiec – i wniósł o stwierdzenie jej nieważności w zaskarżonej części. Ponadto Wojewoda wniósł o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi Wojewoda wyjaśnił, że na sesji w dniu 11 lutego 2022 r. Rada Miejska Gminy Ślesin podjęła uchwałę nr 408/XXXIX/22 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w miejscowości Kijowiec. Uchwała wraz z dokumentacją prac planistycznych została doręczona Wojewodzie w dniu 25 lutego 2022 r. Skarżący podniósł, że podstawę prawną podjętej uchwały stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1372 ze zm.) - dalej: u.s.g. oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r., poz. 741 ze zm.) - dalej: u.p.z.p.
Następnie Wojewoda wyjaśnił, że w wyniku analizy uchwały w zakresie zgodności z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu obowiązującym w dniu 11 lutego 2022 r.), w odniesieniu do trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: m.p.z.p.) stwierdził, że w przesłanej dokumentacji planistycznej znajduje się oświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy Ślesin (dalej: Burmistrz), że nie było potrzeby występowania o zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne, oraz że grunty klasy III pozostawiono w rolniczym użytkowaniu. Natomiast z podkładu mapowego rysunku planu oraz danych z ewidencji gruntów wynika, że teren P,U położony po południowej stronie terenu drogi KD-D został wyznaczony na gruntach klasy III i lllb, obejmujących części działki nr 114/2. Z uzyskanych w toku prowadzonego postępowania nadzorczego wyjaśnień Burmistrza (pismo z dnia 7 czerwca 2022 r. znak BZB.6721.1.12a.2020), wynika, że dla części terenów objętych planem uzyskano zgodę Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (decyzja Nr GZ.tr.057-602-43/15 z 13 stycznia 2016 r. i Nr GZ.tr.602.62.2016 z 1 grudnia 2016 r.). Powyższa zgoda nie obejmuje jednak wszystkich gruntów rolnych klasy III i lllb w granicach planu. Grunty te są położone wyłącznie na południowym terenie planu. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów w miejscowości Kijowiec wymaga ponowienia procedury w zakresie gruntów rolnych klasy III i lllb w granicach planu.
Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały: Dz.U. z 2022 r., poz. 2409) - dalej: u.o.g.r.l. przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Wobec tego skarżący stwierdził, że dokonana w planie zmiana przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne wymagała uzyskania w toku procedury planistycznej zgody ministra. Takiej zgody zaś nie uzyskano, co stanowi nie tylko o naruszeniu przepisu art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., lecz także trybu sporządzania planu - art. 17 pkt 6 lit. c u.p.z.p.
Na koniec Wojewoda zauważył, że ze względu na upływ terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 u.s.g. organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności przedmiotowej uchwały w wyżej wskazanej części, stąd też na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g. wnosi o to do Sądu.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska, reprezentowana przez Burmistrza, wniosła o oddalenie skargi w całości i obciążenie skarżącego kosztami postępowania sądowego w całości.
W uzasadnieniu Burmistrz podniósł, że uchwała Rady Miejskiej Gminy Ślesin nr 408/XXXIX/22 z dnia 11 lutego 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w miejscowości Kijowiec została przygotowana przez profesjonalne podmioty, dysponujące specjalistyczną wiedzą w tym zakresie. Prace nad uchwałą były jawne i na tym etapie procedowania nad uchwałą należało zgłaszać zastrzeżenia do jej treści, czego skarżący wówczas nie uczynił. Nadto, po podjęciu uchwały została ona przekazana do organu nadzoru - Wojewody Wielkopolskiego, który nie dopatrzył się naruszenia prawa w podjętej uchwale i ostatecznie została ona opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Organ podkreślił, że zaskarżona uchwała po jej podjęciu przez Radę Miejską została zgodnie z art. 90 u.s.g. (Dz.U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.) przekazana Wojewodzie, który nie wszczął postępowania w trybie art. 91 u.s.g., tym samym zarówno Rada podejmując uchwałę, jak i Wojewoda sprawdzając ją w ramach nadzoru, nie dopatrzyli się naruszenia prawa. Organ dodał, że uchwała ta do czasu wniesienia niniejszej skargi nie była kwestionowana przez żaden podmiot.
Niezależnie od powyższego, Burmistrz w imieniu Rady potwierdził, że "w zaskarżonej części na etapie procedowania nad uchwałą brak było zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi".
Na wezwanie Sądu organ przedstawił w toku postępowania materiał graficzny (wykonany na rysunku planu) obrazujący położenie działki nr 114/2 na trenie oznaczonym symbolem P,U, a także wypis i wyrys z obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta Ślesin.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, że skargę na przedmiotową uchwałę Rady Miejskiej Gminy Ślesin w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w miejscowości Kijowiec wywiódł w niniejszej sprawie Wojewoda Wielkopolski jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 1465).
W świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy jego zdaniem akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r. sygn. akt II OSK 320/05 i postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 572/05 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda, jako organ nadzoru, w ustawowym terminie nie orzekł o nieważności uchwały, doręczonej – jak podano w skardze – w dniu 25 lutego 2022 r., wobec czego był władny zaskarżyć ją później w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. Niemniej jednak Sąd zauważa, że jest faktem notoryjnym, iż zaskarżona uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 22 lutego 2022 r. pod poz. 1447 (okoliczności wynikające z danych zawartych w publikatorze: https://edziennik.poznan.uw.gov.pl/legalact/2022/1447/) i weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia (zob. § 21 uchwały), tj. 9 marca 2022 r. W związku z tym, dla rzetelności sprawozdawczej warto zauważyć, że z powyższego wynika, iż przedłożenie przedmiotowej uchwały organowi nadzoru musiało mieć miejsce wcześniej niż 25 lutego 2022 r. Nie ma to jednakże istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dodać jeszcze należy, że zaskarżona uchwała nie była dotąd nowelizowana i nadal obowiązuje.
W następnej kolejności Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. (aktualnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 1130) tylko istotne naruszenie zasad sporządzania oraz istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przepis art. 28 u.p.z.p. jako lex specialis stanowi niewątpliwie modyfikację ogólnej reguły wyrażonej w art. 91 ust. 1 w zw. z ust. 4 u.s.g., zgodnie z którą uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważne, jeżeli naruszenie prawa jest istotne (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 1981/16, dostępny jw.). Za istotne naruszenie prawa w tym zakresie, skutkujące nieważnością aktu planistycznego w całości lub w części, należy rozumieć jedynie takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w której przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania aktu planistycznego. Pojęcie trybu sporządzania planu miejscowego (tzw. procedury planistycznej), którego zachowanie stanowi przesłankę formalną zgodności planu miejscowego z przepisami prawa, odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a na jego uchwaleniu skończywszy. Z kolei pojęcie zasad sporządzania planu miejscowego, których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności planu miejscowego z przepisami prawa, należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA z dnia: 25 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1778/08 i 11 września 2008 r. sygn. akt II OSK 215/08 - dostępne jw.). Zasady sporządzania planu miejscowego w aspekcie jego wymaganej oraz dopuszczalnej treści zostały szczegółowo określone przede wszystkim w przepisach art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p. – określających katalog zagadnień (elementów treściowych) podlegających normowaniu w planie miejscowym obowiązkowo (ust. 2) oraz w zależności od potrzeb (ust. 3).
W myśl art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że zasadniczo bada zaskarżoną uchwałę w granicach sprawy wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia, który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu, przy czym reguła ta odnosi się również do zaskarżania planów miejscowych.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej była w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej Gminy Ślesin nr 408/XXXIX/22 z dnia 11 lutego 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w miejscowości Kijowiec - w zaskarżonej części, tj. w zakresie terenu P,U położonego po południowej stronie drogi KD-D, obejmującego teren klasoużytków Rllla i Rlllb na działce 114/2, obr. Kijowiec. Obszar oznaczony w palnie miejscowym symbolem P,U to "teren obiektów produkcyjnych, składów i magazynów i zabudowy usługowej" (§ 5 pkt 1 planu). W kolejnych postanowieniach przedmiotowej uchwały określono zasady i szczegółowe warunki zagospodarowania terenów P,U i KD-D.
Nie ulega wątpliwości, że uchwała ta, jako podjęta w przedmiocie m.p.z.p., jest aktem prawa miejscowego - o czym wyraźnie stanowi art. 14 ust. 8 u.p.z.p. Tym samym bez wątpienia należy ona do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., zaskarżalnych do sądu administracyjnego.
Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania, w granicach zaskarżenia oraz własnej kognicji.
W kontekście wspomnianych granic zaskarżenia należy jeszcze podkreślić, że – jak to już wyżej wskazano – Wojewoda zaskarżył uchwałę jedynie w części, tj. w zakresie terenu P,U położonego po południowej stronie drogi KD-D, obejmującego teren klasoużytków Rllla i Rlllb na działce nr 114/2, obr. Kijowiec. W uzasadnieniu skargi doprecyzował zaś, że w odniesieniu do tego terenu doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego, polegającego na braku uzyskania wymaganej zgody ministra właściwego do sprawa rozwoju wsi na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze.
W konsekwencji, tylko w takim zakresie – tj. w odniesieniu do gruntów rolnych klasy III na działce nr 114/2, obr. Kijowiec – i to jedynie w aspekcie istnienia wymogu uzyskania przez organ planistyczny uprzedniej zgody na zmianę przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze, uchwała ta została poddana kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu.
Oceny, czy m.p.z.p. jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W myśl tego przepisu (tu: w brzmieniu obowiązującym na dzień uchwalenia planu miejscowego), istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Ponieważ m.p.z.p. jest aktem prawa miejscowego, to w pojęciu "zasad sporządzania planu miejscowego" mieszczą się również – obok ww. szczególnych zasad sporządzania tego rodzaju aktów planistycznych, określonych przede wszystkim w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – ogólne wymogi, jakie powinien spełniać każdy prawidłowo sporządzony akt prawa miejscowego (por. poglądy orzecznictwa i doktryny przywołane w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 307/24, dostępnym jw.).
W odniesieniu do uchwał w przedmiocie m.p.z.p., tryb ich podejmowania został szczegółowo unormowany w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a przede wszystkim w jej art. 17.
W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma art. 17 pkt 6 lit. c u.p.z.p., w myśl którego wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego występuje m.in. o zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, jeżeli wymagają tego przepisy odrębne.
Idąc dalej, Sąd wyjaśnia, że przepisami odrębnymi, o jakich mowa w art. 17 pkt 6 lit. c u.p.z.p., są przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (stan na dzień podjęcia uchwały: Dz.U. z 2021 r., poz. 1326), na czele z jej art. 7.
W myśl art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l. przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l. przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a. Ten ostatni przepis stanowił zaś, że nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli grunty te spełniają łącznie następujące warunki: 1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy; 2) położone są w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 oraz z 2021 r. poz. 11, 234 i 815); 3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470, z późn. zm.); 4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części. Dodać również należy, że w świetle wykładni prezentowanej w orzecznictwie, wymóg z art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. musi być rozumiany w ten sposób, że to cały chroniony obszar, którego przeznaczenie ma zostać zmienione w wyniku uchwalenia m.p.z.p., powinien znajdować się w odległości nie większej niż 50 m od drogi publicznej. To bowiem "grunt" ma być położony w tej odległości, a nie tylko jego linia graniczna (por. wyroki NSA z dnia: 18 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 414/22, 23 września 2020 r. sygn. akt II OSK 1069/20 i 16 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 2257/17 - orzeczenia dostępne jw.).
Należy podkreślić, że pomiędzy stronami postępowania sądowego, pomimo odmiennego stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, nie było w zasadzie sporu co do tego, czy ustalona w zaskarżonej części planu zmiana przeznaczenia gruntów rolnych klasy IIIa i IIIb wymagała uzyskania powyższej zgody. Wojewoda zwrócił uwagę na wyjaśnienia Burmistrza zawarte w piśmie z dnia 7 czerwca 2022 r. znak BZB.6721.1.12a.2020 co do tego, że uzyskana zgoda na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze nie obejmuje wszystkich gruntów rolnych klasy III i lllb w granicach planu; są to grunty położone wyłącznie na południowym terenie objętym planem miejscowym, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów w miejscowości Kijowiec wymaga ponowienia procedury w zakresie gruntów rolnych klasy III i lllb w granicach planu. Z kolei organ w odpowiedzi na skargę potwierdził, że "w zaskarżonej części na etapie procedowania nad uchwałą brak było zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi".
W kontrolowanej sprawie nie było również pomiędzy stronami sporne – ani nie wzbudziło zastrzeżeń Sądu – to, że w odniesieniu do wskazanych w skardze gruntu nie zachodziły warunki określone w art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., w związku z czym jego przeznaczenie na cele nierolnicze wymagało uprzedniego uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Takiej zgody jednakże w toku postępowania planistycznego nie uzyskano, a mimo to ustalono przeznaczenie części działki nr 114/2, stanowiącej grunt rolny klasy IIIa i IIIb, na cele nierolnicze, tj. pod tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów i zabudowy usługowej (P,U).
Nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie – w świetle przedłożonych Sądowi materiałów planistycznych oraz wyjaśnień, jakie Burmistrz przedstawił najpierw Wojewodzie, a następnie Sądowi – dokonana w planie zmiana przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne wymagała uzyskania w toku procedury planistycznej zgody ministra. W konsekwencji, wymogu z art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l. sporne grunty nie spełniają. W takiej też sytuacji zgodność przewidzianego w planie miejscowym przeznaczenia tych gruntów z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta Ślesin przyjętego uchwałą Rady Miejskiej Gminy Ślesin z dnia 12 marca 2013 r. nr 290/XXXI/13 (z późniejszymi zmianami) nie mogła sanować stwierdzonych wad prawnych planu.
Wobec tego należało podzielić stanowisko Wojewody, że dokonana w planie miejscowym zmiana przeznaczenia użytków rolnych klasy IIIa i IIIb położonych na działce nr 114/2, obr. Kijowiec, pod teren obiektów produkcyjnych, składów i magazynów i zabudowy usługowej (P,U) wymagała uprzedniego uzyskania przez Burmistrza zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l., czego też organ gminny, wbrew dyspozycji art. 17 pkt 6 lit. c u.p.z.p., w ramach procedury planistycznej nie dopełnił.
Tym samym, do uchwalenia planu miejscowego w zaskarżonej części doszło niewątpliwie z istotnym naruszeniem trybu sporządzania m.p.z.p., bowiem już z usytuowania art. 17 pkt 6 lit. c u.p.z.p. w tym akcie prawnym jasno wynika, że określony w nim wymóg wystąpienia o zgodę właściwego organu na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze i nieleśne stanowi jeden z elementów sekwencji czynności podejmowanych przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta w ramach procedury planistycznej.
Trzeba też zarazem zauważyć, że dokonanie w planie miejscowym zmiany przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze i nieleśne bez wymaganej zgody właściwego organu (ministra albo marszałka województwa) godzi jednocześnie w materialnoprawne gwarancje ochrony tych gruntów, wynikające z art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 2 u.o.g.r.l., a polegające na ograniczaniu przeznaczania gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Tego rodzaju naruszenie skutkuje więc też "merytoryczną" wadliwością postanowień planu dokonujących zmiany dotychczasowego, rolnego lub leśnego, przeznaczenia gruntów i wprowadzających sprzeczny z tym przeznaczeniem sposób ich zagospodarowania i zabudowy – a tym samym stanowi również naruszenie zasad sporządzania m.p.z.p. Prawidłowość takiej kwalifikacji potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, uznające wprowadzanie do planów miejscowych postanowień naruszających ustawowe ograniczenia w przeznaczaniu gruntów rolnych lub leśnych na cele nieleśne i nierolnicze także za istotne naruszenie zasad sporządzania m.p.z.p. (patrz: wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1458/11; por. też wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych z dnia: 14 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 136/14, 20 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 85/15, 26 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 343/17 i 14 października 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 795/21 - orzeczenia przywołane w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 307/24).
Mając wszystko to na uwadze, Sąd stwierdził zaistnienie podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części, obejmującej obszar użytków rolnych RIIIa i RIIIb na działce nr 114/2, obr. Kijowiec, położony na terenie P,U znajdującym się po południowej stronie drogi KD-D.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając żądanie strony i wynik sprawy. Na koszty te składa się należne pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło