IV SA/Po 529/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-J. w P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-J. w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdów postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego P.-J. w P. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdów. Wraz ze skargą Naczelnik Urzędu Skarbowego złożył wniosek, w którym wskazał, że zaskarżone postanowienie nakłada na Skarb Państwa obowiązek zapłaty wynagrodzenia w znacznych kwotach, które nie zostały uwzględnione w budżecie jednostki (obciążenie dotyczy łącznej kwoty [...] zł wynikającej z pięciu postanowień otrzymanych w dniu 29 kwietnia 2016r.). Kwoty te nie zostały zabezpieczone w budżecie Izby Skarbowej w P. , a Naczelnik Urzędu Skarbowego od dnia 1 kwietnia 2015 r. nie jest jednostką budżetową w tym ujęciu (urząd nie posiada konta budżetowego i nie jest też dysponentem środków, o którym mowa w ustawie o finansach publicznych). Dodatkowo w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Skarbu Państwa, bowiem wypłata spornych należności M.C. może spowodować konieczność zwrotnego jej dochodzenia. Samo obciążenie Naczelnika Urzędu Skarbowego obowiązkiem wypłaty wynagrodzeń za usunięcie i dozór pojazdów jest, jak wskazano we wniesionej skardze, wadliwe i pozbawione podstawy prawnej i jako takie powinno zostać uchylone. Z tych względów – zdaniem Naczelnika – skarga jak i wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia dotyczącego interesów majątkowych Skarbu Państwa są uzasadnione. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub zawieszenia czynności. Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zasadą wyrażoną w w/w przepisie jest więc wykonalność ostatecznych orzeczeń organów administracyjnych, a wstrzymanie ich wykonalności jest wyjątkiem od tej zasady, który wystąpić może w razie zaistnienia ustawowych przesłanek (faktów) uzasadniających to wstrzymanie i po spełnieniu przez stronę warunków jakie ustawa nakłada na nią, w sytuacji ubiegania się o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji (postanowienia). Przede wszystkim podkreślić należy, iż wstrzymanie wykonalności decyzji (postanowienia) przez sąd administracyjny występuje zawsze na wniosek strony, a co za tym idzie - wykazanie, że istnieją pozytywne przesłanki od których ustawa uzależnia wstrzymanie decyzji przez sąd, spoczywa na stronie która taki wniosek składa. Strona winna jest wykazać (uprawdopodobnić), że istnieją przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. tj., iż w razie wykonania decyzji (postanowienia) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wniosek taki może uwzględnić jeżeli po analizie wniosku, wskazanych w nim faktów i okoliczności uprawdopodabniających te fakty ocenia, iż skutki takie mogą faktycznie zaistnieć tj., że w razie wykonania decyzji (postanowienia) strona może ponieść znaczne szkody lub decyzja (postanowienie) spowoduje nieodwracalne skutki. Powyższe przesłanki mogą wystąpić łącznie lub oddzielnie. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, zachodzi w przypadku zagrożenia wystąpienia szkody, która nie będzie mogła być naprawiona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż zaskarżonym postanowieniem zobowiązano Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego do wypłaty na rzecz M.C. kwoty [...] zł. tytułem zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdu. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest więc należność pieniężna. Ma to o tyle istotne znaczenia, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2014 r., I OZ 173/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wypłata zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdów przedsiębiorcy, na którego rzecz je orzeczono, jak każde świadczenie finansowe jest ze swej istoty czynnością odwracalną. Wobec tego w razie uwzględnienia skargi środki te zostaną Naczelnikowi Urzędu Skarbowego zwrócone, zatem nie ma mowy o nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonego postanowienia. Wstrzymanie wykonania postanowienia z tego powodu można rozważać jedynie wówczas, gdyby uprawdopodobnione zostało, iż uprawniony na podstawie postanowienia podmiot znajdowałby się w sytuacji finansowej (np. trwała niewypłacalność), która zagrażałaby możliwości skutecznego dochodzenia zwrotnego wypłaconych kwot. Takie okoliczności nie zostały jednak przedstawione we wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, w której Naczelnik Urzędu Skarbowego akcentuje okoliczność, że wykonanie obowiązku łączy się z uruchomieniem środków publicznych, które nie zostały uwzględnione w budżecie jednostki Naczelnika Urzędu Skarbowego, ani też zabezpieczone w puli środków do dyspozycji Izby Skarbowej w P. , należy zaznaczyć, że twierdzenie o braku formalnych możliwości rozdysponowania środkami określonymi w postanowieniu i przeszkodach w ich wypłacie nie zostało poparte żadnymi wyjaśnieniami ani stosownymi dokumentami. Nie wykazano, że Skarb Państwa obsługiwany w danym przypadku przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-J. (względnie Izbę Skarbową) nie posiada środków w budżecie na dokonanie wypłaty w celu wykonania zaskarżonego postanowienia. Nie przedstawiono zwłaszcza jakiejkolwiek dokumentacji wskazującej na ograniczone możliwości finansowe Skarbu Państwa (Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-J.) i przyczyny ze względu na które dokonanie dodatkowych wypłat mogłoby doprowadzić do powstania znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Wobec powyższego uznać należy, że Sąd oceniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w oparciu o argumenty w nim zawarte jak i informacje wynikające z akt sprawy nie był w stanie wywieść jaki wpływ na budżet Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-J. będzie miała wypłata środków w wysokości [...] zł (i to nawet jeżeliby kwotę tą sumować z pozostałymi kwotami określonymi w innych postanowieniach wydanych przez Kolegium wobec Naczelnika w tym samym przedmiocie). Z braku tych danych Sąd nie był w stanie określić czy na skutek wykonania postanowienia mogą wystąpić okoliczności sprowadzające niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków z art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił, że w jego przypadku spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.