IV SA/Po 53/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-12-13
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Maciej Dybowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla funkcjonariuszy Służby Więziennej, określona w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, może być uznana za niezgodną z ustawą o Służbie Więziennej, Konstytucją RP i Europejską Konwencją Praw Człowieka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości określające wysokość równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla funkcjonariuszy Służby Więziennej jest zgodne z ustawą o Służbie Więziennej, Konstytucją RP i Europejską Konwencją Praw Człowieka. Sąd podkreślił, że kompetencje do orzekania o zgodności przepisów prawa z Konstytucją i innymi aktami wyższego rzędu należą do Trybunału Konstytucyjnego, a nie sądu administracyjnego rozpatrującego skargę na decyzję administracyjną. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów proceduralnych ani błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organy administracji.Stan faktyczny
Funkcjonariusz M. G. otrzymał decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego przyznającą mu równoważnik pieniężny za brak mieszkania w wysokości 8 zł dziennie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 20.10.2003 r. Skarżący odwołał się, domagając się przyznania równoważnika w kwocie 30 zł dziennie, argumentując, że obecna kwota nie pozwala na wynajęcie lokalu odpowiadającego normom ustawowym. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając niezgodność rozporządzenia z ustawą, Konstytucją RP i Europejską Konwencją Praw Człowieka.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Maciej Dybowski sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant referent – stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005r sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu oddala skargę /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/G.Radzicka /-/M.Dybowski MB
Dyrektor Aresztu Śledczego w P. decyzją nr [...] z [...].11.2003 r. potwierdził spełnianie warunków do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak mieszkania przez M. G. i określił, że od dnia 19 listopada 2003 r. zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 20 października 2003 r., w sprawie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszy Służby Więziennej ( Dz.U. z 2003 r. nr 187 poz. 1831) równoważnik będzie wynosił 8 zł. dziennie. W odwołaniu od decyzji M. G. zarzucił zaskarżonej decyzji rażącą sprzeczność z ustawą o Służbie Więziennej w szczególności z art. 89 ustawy z dnia 26.04. 1996 r. i żądał przyznania równoważnika w kwocie 30 zł. dziennie, który w ocenie odwołującego umożliwi wynajęcie lokalu mieszkalnego odpowiadającego normie określonej w art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej.
W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją nr [...] z [...] stycznia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono co następuje:
M. G. złożył [...].07.2001 r. oświadczenie, w którym podał, że nie posiada, podobnie i jego małżonka lokalu mieszkalnego, domu lub kwatery mieszkaniowej przydzielonej przez Służbę Więzienną.
W związku z wejściem w życie od dnia 19.11.2003 r. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 20.10.2003 r. w sprawie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. z 2003 r. nr 187 poz. 1831) w ocenie organu odwoławczego zasadnie wydano decyzję w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 89 ustawy z 26.04.1996 r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity Dz.U. z 2002 nr 207 poz.1761 ze zm.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił bezpodstawne zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 20.10.2003 r., gdyż jest ono sprzeczne z ustawą o Służbie Więziennej z 26.04.1996, naruszenie przepisów art. 7,8,107 kpa i żądał
-stwierdzenia niezgodności rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 20.10.2003 r. z celem ustawy o Służbie Więziennej,
-stwierdzenia, że rozporządzenie rażąco narusza art. 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 32 Konstytucji RP i w konkluzji wnosił
-o uchylenie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w części dotyczącej równoważnika ,
-o określenie, że równoważnik oznacza wysokość kwoty, która faktycznie umożliwi wynajem mieszkania na wolnym rynku, przy uwzględnieniu ograniczeń określonych w art.85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej.
W odpowiedzi na skargę , organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny
zważył co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 ) podczas kontroli działalności administracji publicznej Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji administracyjnej z prawem, w świetle stanu faktycznego sprawy ustalonego przed tym organem.
Art. 89 ust. 1 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity Dz.U. z 2002 nr 207 poz. 1761 ze zm.) stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie (więziennej) stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli on sam lub jego małżonek, nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu, a także jeżeli nie przydzielono funkcjonariuszowi kwatery tymczasowej.
Wysokość równoważnika, zasady przyznawania, zwrot nienależnie pobranego równoważnika zgodnie z delegacją ustawową określa w rozporządzeniu Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych.
W ramach tych uprawnień Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie z dnia 20 października 2003 r. w sprawie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. z 2003 nr 187 poz. 1831), które weszło w życie z dniem 19.11.2003 r. Tak więc organ administracji potwierdzając w decyzji uprawnienie skarżącego do otrzymywania równoważnika, przyznał mu go w wysokości określonej w rozporządzeniu. W tej mierze Sąd nie stwierdził, aby organy wadliwie ustaliły stan faktyczny, bądź niewłaściwie zastosowały prawo.
Dalej idące żądania skargi są nieuzasadnione i mylą ustawowe kompetencje sądu, Trybunału Konstytucyjnego i władzy wykonawczej, gdyż uprawnionym do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa w tym rozporządzeń, wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami zgodnie z art. 188 pkt 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78 poz. 483) jest Trybunał Konstytucyjny, natomiast do stanowienia przepisów w tym rozporządzeń, organy wskazane w Konstytucji RP w tym w art. 92 i 149 ust. 1i2.
Uprawnienie do uchylenia rozporządzenia ministra posiada Rada Ministrów na wniosek Prezesa Rady Ministrów(art.149 ust. 2 zdanie2).
Wprawdzie każdy Sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem (art. 193 Konstytucji RP) jednakże rozstrzygając niniejszą sprawę, Sąd nie miał wątpliwości, że przepisy rozporządzenia nie naruszają przepisów:
- art. 32 Konstytucji RP
- art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993 nr 61 poz.284 ze zm. wynikającymi z protokołów)
- art. 85 ust. 2 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej.
Uprzywilejowanie funkcjonariuszy więziennych w służbie stałej poprzez określenie w ustawie, ze przysługuje im prawo do lokalu mieszkalnego bądź równoważnika pieniężnego za jego brak, nie jest przejawem dyskryminacji. Uregulowania art. 32 Konstytucji RP i 14 Konwencji należy odnosić do wszystkich obywateli Polski. Dyskryminacja oznacza prześladowanie ludzi ze względu na ich pochodzenie, przynależność klasową, narodową, rasową, wyznaniową itp. Przyjmując sposób pojmowania dyskryminacji eksponowany w skardze obywatele RP zatrudnieni poza służbami mundurowymi, którym nie przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego bądź równoważnika mogliby twierdzić, że są przez Państwo dyskryminowani.
Natomiast art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej dotyczy powierzchni mieszkalnej przynależnej funkcjonariuszowi, a nie wysokości równoważnika.
Należy zresztą podkreślić, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 20.10.2003 r. określa wyższą wysokość równoważnika niż poprzednie z 13.06.2001 r. To, że rozporządzenie obowiązujące w dacie wydawania decyzji, nie przewiduje przywilejów dla nich, w przypadku posiadania członków rodziny jak to czyniło rozporządzenie z 13 czerwca 2001 r. w § 3 ust. 2, świadczy o tym, że równoważnik przynależy wyłącznie funkcjonariuszom, , a nie funkcjonariuszowi z rodziną.
Rozumienie pojęcia dyskryminacji przez skarżącego, pozwalałoby na twierdzenie, że funkcjonariusze samotni w porównaniu do tych, którzy mieli rodziny, byli w gorszej sytuacji. Taka interpretacja prawa, może każde przywileje czy ograniczenia związane z określoną pracą określać jako wyróżnienie czy dyskryminację, jednak pojęcie dyskryminacji winno odnosić się ściśle do aspektów życia obywatela, o których mowa w ust. 2 art. 32 Konstytucji RP.
W powyższych okolicznościach uznając skargę za nieuzasadnioną, na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.
/-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/G.Radzicka /-/M.Dybowski
MB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło