IV SA/Po 533/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-07-09

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy mogą otrzymać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, gdyż wnioskodawcy wykazali trudną sytuację materialną ograniczającą ich zdolność do poniesienia pełnych kosztów postępowania, jednak ich dochód pozwala na uiszczenie wpisu sądowego, dlatego odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
A.S. i I.S. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie warunków zabudowy. Wnioskodawcy prowadzili wspólne gospodarstwo domowe z córką i wskazali swoje dochody z pracy i działalności gospodarczej oraz koszty utrzymania, w tym studia córki. Organ wezwał ich do uzupełnienia dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, na co wnioskodawcy odpowiedzieli, przedstawiając stosowne zaświadczenia i dokumenty.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, oraz odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu na posiedzeniu niejawnym 9 lipca 2013r. wniosków A.S. i I.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2013r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu i odmówić zwolnienia od kosztów sądowych A.S. i I.S. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie 500 zł., złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych w formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz córką. W uzasadnieniu skarżący wskazali na fakt, iż źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę I.S. wynoszące [...] zł. oraz przychód z działalności gospodarczej prowadzonej przez A.S. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosków wnioskodawcy podali, iż posiadają dom o pow. [...] m2. zamieszkiwany wraz z rodzicami A.S. i niepełnosprawną ciotką. Opisując swą sytuację finansową skarżący podali, iż ponoszą również koszty studiów córki. Do wniosku skarżący załączyli zaświadczenie o zarobkach I.S. wraz z jego zeznaniami PIt 37 za lata 2011 i 2012, wyciąg z konta firmowego A.S. wraz z zeznaniami podatkowymi PIt 28 za lata 2011 i 2012r. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawców, pismami z dnia 12 czerwca 2013r. (odebranym w dniu 17 czerwca 2013r.) wezwano ich do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 3 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżących i osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe (dotyczy to wszystkich rachunków prywatnych i związanych z działalnością gospodarczą), oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; dokumentów potwierdzających wysokość: podatku, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym, przedłożenia wyjaśnień dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej w tym przedłożenie aktualnego wyciągu z rejestru działalności gospodarczej, dokumentacji księgowej za ostatnie 3 miesiące w tym: ksiąg przychodów i rozchodów (pełna wersja z opisem zdarzeń gospodarczych), deklaracji VAT, raportów kasowych; aktualnej ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych prowadzonej działalności oraz określenia wysokości dochodu rodziców. W odpowiedzi na powyższe wezwanie A.S. i I.S. wyjaśnili, iż jedynym posiadanym przez nich kontem bankowym jest konto firmowe w B.P., z którego wyciąg załączono do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący oświadczyli, iż nie posiadają żadnych innych kont bankowych, lokat ani kart kredytowych a ich jedyny samochodem jest Seicento Young 899 z 2000r. W załączeniu przesłano kopie rachunków za gaz (rachunki dzielone są na połowę), rachunków za energie elektryczną (dom i działalność gospodarcza), wodę i wywóz nieczystości. Skarżący przesłali również kserokopie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, ewidencji przychodów, należności składek ZUS, karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego, ubezpieczenia komunikacyjnego, ubezpieczenia domu i od nieszczęśliwych wypadków, wpłat podatku od nieruchomości, opłat za akademik córki i dochodów rodziców. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wnioskodawców nie można uznać za osoby, które nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że skarżący uzyskują stały dochód, na który składa się dochód skarżącego uzyskiwany z zatrudnienia na ½ etatu w kwocie [...] zł. brutto oraz przychód z działalności gospodarczej skarżącej w kwocie [...] zł. Kwota uzyskiwanego dochodu pozwala na zgromadzenie środków koniecznych do opłacenia kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do solidarnego wpisu sądowego wynoszącego 500 zł. Deklarowany dochód przy uwzględnieniu konieczności ponoszenia kosztów bieżącego utrzymania, pozwala jednak uznać skarżących za osoby spełniające przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. MZ

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło