IV SA/Po 538/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Starosta [...] (dalej - Starosta), po rozpoznaniu wniosku Wójta Gminy D. (dalej - Wójt) o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, odmówił zatrzymania prawa jazdy J. M.. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt P 46/07, orzekł że art. 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jest niezgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu skoro art. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów mieści unormowania analogicznie do zawartych w art. 5 już nieobowiązującej ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r., to orzeczenie Trybunału odnosi się również do aktualnie obowiązujących przepisów ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Wójt. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej - Kolegium, SKO) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu orzeczenia organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył Wójt (działający przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w D.) wnosząc o jej uchylenie, wskazując, iż powoływany przez organy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma znaczenia dla sprawy, ponieważ odnosił się do przepisów już nie obowiązujących. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o odrzucenie skargi, wskazując, że Wójt nie miał interesu prawnego (art. 50 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 j.t., dalej - ppsa)) wnosząc skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela pogląd wyrażony w uchwale z dnia 11 kwietnia 2005 r., że pojęcie "strony" jest kategorią prawa materialnego. Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę kasacyjną musi znajdować podstawę w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego, ale także może mieć swoje źródło w przepisach postępowania. Tym samym status strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może wynikać tylko z faktycznego traktowania jakiegokolwiek podmiotu jako strony. Nie można zatem przyjąć, że skarga została skutecznie wniesiona, jedynie z tego powodu, iż Wójt wniósł odwołanie, a organ II instancji doręczył mu odpis decyzji z uzasadnieniem. Tylko podmiot rzeczywiście i obiektywnie legitymujący się interesem prawnym może domagać się jego ochrony przed sądem administracyjnym. Oceniając w tych kategoriach uprawnienie Wójta (działającego przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w D.) do wniesienia skargi w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł przesłanek uzasadniających istnienie interesu prawnego warunkującego posiadanie przymiotu strony w rozumieniu art. 173 § 2 ppsa. Wójt, który jako organ właściwy dłużnika w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) wystąpił w sprawie z wnioskiem, o którym mowa w art. 5 ust. 3 tej ustawy o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego nie może upatrywać legitymacji skargowej w szczególności w treści art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 3 powołanej ustawy. Przepisy te określają obowiązki ustawowe organu po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy organ właściwy dłużnika obowiązany jest przeprowadzić wywiad alimentacyjny dotyczący ustalenia sytuacji dłużnika oraz odebrać od niego oświadczenie majątkowe. Gdy zaś zaistnieją sytuacje opisane w art. 5 ust. 1 organ ma ustawowy obowiązek złożenia wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Zgodnie z art. 3 ust. 5, na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3 starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w myśl zaś ust. 6 zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika, gdy dłużnik spełni obowiązki wskazane w tym przepisie. Sąd podkreśla przy tym, że wypełnienie przez organ ustawowego obowiązku nie czyni zeń strony w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym takim wnioskiem. Postępowanie administracyjne w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy wszczynane jest przez starostę z urzędu, a organ właściwy dłużnika jako podmiot składający w wykonaniu ustawowego obowiązku wniosek określony w art. 5 ust. 3 ustawy nie staje się z tego powodu stroną postępowania, nawet wówczas, gdy doręczono mu decyzję. W takim stanie rzeczy brak jest podstaw do przyjęcia, że udział w postępowaniu administracyjnym Wójta (Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D.) znajdował oparcie w interesie prawnym mającym swoje źródło w normie prawa materialnego czy przepisie prawa procesowego, z których wynikałyby jakiekolwiek prawa lub obowiązki. Powyższe oznacza, iż wnoszący skargę nie posiadał interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 ppsa. Wobec tego Wójt (Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w D.) nie posiadał uprawnień zarówno do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1902/10, (dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego skargę, jako pochodzącą od podmiotu nieuprawnionego, należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa.