IV SA/Po 540/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-10-14
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Bożena Popowska, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, który wyłącza możliwość pomniejszenia dochodu rodziny o dochód utracony, jeśli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskała inny dochód, jest zgodny z Konstytucją RP i ustawą o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że zostały one oparte na przepisach rozporządzenia, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją RP i ustawą o świadczeniach rodzinnych. W szczególności, § 17 ust. 2 rozporządzenia, wyłączając możliwość pomniejszenia dochodu rodziny o dochód utracony w sytuacji uzyskania innego dochodu w tym samym roku, narusza art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych i art. 92 Konstytucji RP.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, dołączając dokumenty dotyczące dochodów rodziny za 2005 r. oraz oświadczenie o utracie dochodu przez małżonkę w listopadzie 2006 r. i jej zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając dochód rodziny za przekraczający kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, mimo że ustaliło inną kwotę dochodu, nadal przekraczającą kryterium. Kolegium argumentowało, że utrata dochodu przez małżonkę nie może być uwzględniona do pomniejszenia dochodu rodziny, ponieważ w tym samym roku uzyskała ona dochód z zasiłku dla bezrobotnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy Cz. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/B.Popowska
B. P. pismem z [...] stycznia 2007 r. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa zasiłku rodzinnego na córkę K.. Do wniosku załączył zaświadczenie o wysokości dochodu jego i W. P. (małżonki wnioskodawcy) w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Ponadto złożył oświadczenie pracodawcy W. P. o rozwiązaniu umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z dnia [...]listopada 2006 r. wraz z świadectwem pracy. Wskazał, że w miesiącu grudniu 2006 r. uzyskał 901,22 zł dochodu, a małżonka – 358,70 zł.
W odpowiedzi na zapytanie Ośrodka Pomocy Społecznej Powiatowy Urząd Pracy w K. poinformował organ, ze W. P. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna od dnia [...] grudnia 2006 r. z prawem do zasiłku dla bezrobotnych.
Orzekający w I instancji Burmistrz Gminy Cz. decyzją z [...] stycznia 2007 r. nr [...] odmówił przyznania świadczenia, a jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał na art. 5 ust. 1 art. 6 ust. 1 pkt 1 art. 24 ust. 1 i 2 , art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2008 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228 poz. 2255 ze zm. dalej: u.ś.r.) oraz min. §2 i § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 dalej: rozporządzenie). Burmistrz wskazał, że z posiadanej przez organ dokumentacji wynika, iż łączny dochód rodziny skarżącego w 2005 r. wyniósł 26792,64 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi 744,24 zł miesięcznie. Kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczeń rodzinnych wynosi natomiast 504 zł. Organ wyjaśnił, iż § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. nie może mieć w sprawie zastosowania. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. Dochód rodziny nie został jednak pomniejszony, ponieważ jeszcze w tym samym roku małżonka skarżącego uzyskała inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek.
W odwołaniu od decyzji B. P. podniósł, iż jego zdaniem, pomimo upływu okresu zasiłkowego, można starać się o pomoc, jeżeli nastąpiła utrata dochodu z tytułu rozwiązania stosunku pracy. Wskazał, że małżonka W. P. była na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] maja 2006 r. i nadal jest niezdolna do pracy. Dochody rodziny uległy w związku z tym znacznemu obniżeniu. Skarżący zaznaczył także, że stwierdzenie o przekroczeniu kryterium dochodowego o 244,24 zł nie daje się pogodzić z faktyczną sytuacją materialną jego rodziny.
Rozpoznając odwołanie B. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z [...] marca 2007 r. nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 24 ust. 1 i 2, art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazało, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącego w 2005 r. wyniósł 744,24 zł., a zatem przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania przedmiotowego świadczenia ( 504,00 zł) przedstawił jednak odmienną niż Burmistrz ocenę prawną sprawy. Wyjaśnił, iż W. P. w grudniu 2006 r. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako bezrobotna z prawem do zasiłku w kwocie 639,50 zł miesięcznie od [...] grudnia 2006 r. Wobec tego w grudniu 2006 r. nastąpiła zmiana w dochodzie rodziny, a od stycznia 2007 r. należało uwzględnić zasiłek dla bezrobotnych (639,50 zł) oraz zasiłek przedemerytalny skarżącego (901,22 zł). Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że łącznie miesięczny dochód rodziny wyniósł 1540,72 zł, co w przeliczeniu na osobę stanowi 513,57 zł. Dochód zatem pozostał wyższy od kryterium określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. W ocenie organu, jakkolwiek nastąpiła utrata dochodu z tytułu rozwiązania stosunku pracy W. P. w listopadzie 2006 r., to jednak przepis ten nie znajdzie zastosowania. W myśl § 18 rozporządzenia należało bowiem uwzględnić zasiłek dla bezrobotnych jako dochód uzyskany. W istocie organ administracji publicznej odwołał się w swej argumentacji do dyspozycji ujętej także w § 17 ust. 2 i 3 rozporządzenia, podnosząc że jakkolwiek niespornym było, iż żona odwołującego W. P. w tym samym roku, w którym utraciła zatrudnienie, uzyskała inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek. W tych okolicznościach zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie można stosować dobrodziejstwa wynikającego z § 17 ust. 1 rozporządzenia gdyż co prawda nastąpiła utrata dochodu przez członka rodziny ale nie w roku, który winien być podstawą ustalania dochodu w rodzinie strony. Na taką interpretację zastosowanych przez organy przepisów wskazuje nadto § 18 rozporządzenia. Owa utrata dochodu będzie miała znaczenie przy ubieganiu się o zasiłek na kolejny okres zasiłkowy ( od września 2007 r. do czerwca 2008 r.), bowiem wówczas podstawą ustalenia dochodu rodziny będzie dochód uzyskany w 2006r.
Z tym poglądem Samorządowego Kolegium odwoławczego skarżący się nie zgodził. W jego ocenie dochód rodziny w grudniu 2006 r. wyniósł na osobę w rodzinie 420,08 zł, a od stycznia 2007 r. 489,01 zł. Skarżący nadto wskazywał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło jako podstawę dochodu żony kwotę zasiłku brutto za cały miesiąc. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny powziął wątpliwość co do zgodności z konstytucyjnym porządkiem prawnym § 17 ust. 2 rozporządzenia w zakresie w jakim wyłącza on możliwość pomniejszenia dochodu rodziny w trybie art. 5 ust. 4 u.ś.r. o dochód utracony o jakim mowa w art. 3 pkt 23 u.ś.r. w części nie znajdującej pokrycia w innym dochodzie uzyskanym w tym samym roku kalendarzowym i nie utraconym do dnia zgłoszenia wniosku o zasiłek i postanowieniem z 5 marca 2008 r. zwrócił się z odpowiednim pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego § 17 ust. 2 rozporządzenia całkowicie wyłącza uprawnienia osoby występującej z wnioskiem o przyznanie zasiłku rodzinnego do pomniejszenia dochodu rodziny o dochód utracony w roku kalendarzowym stanowiącym podstawę do ustalenia świadczeń rodzinnych albo po tym roku - w sytuacji, gdy w tym samym roku uzyskała jakikolwiek inny dochód (bez względu na jego wysokość) i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek. Takie ujęcie jest niezgodne z art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który nie przewiduje takiego wyłączenia oraz nie daje się pogodzić z art. 5 ust. 4a u.ś.r, gdyż przewidziane w nim uzyskanie dochodu przez członka rodziny, które może spowodować powiększenie dochodu rodziny, nie może być jednak traktowane jako fakt wyłączający uprawnienie określone w wyżej wymienionym art. 5 ust. 4. Ponadto wprowadzenie w § 17 ust. 2 rozporządzenia dodatkowej, negatywnej przesłanki do potrącenia dochodu utraconego wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania aktu wykonawczego określonego w art. 23 ust. 5 co uzasadnia zarzut naruszenia art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. § 17 ust. 2 rozporządzenia w istocie prowadzi do zróżnicowania sytuacji osób ubiegających się o ustalenie do świadczeń rodzinnych ze względu na czas utraty i uzyskania dochodu. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmienne uregulowanie sytuacji osób, które uzyskały dochód w tym samym roku kalendarzowym, w którym nastąpiła utrata dochodu stanowi art. 32 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny rozpatrując pytanie prawne WSA wyrokiem z 30 czerwca 2009 r. w sprawie P45/08 orzekł, iż § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 i Nr 116, poz. 976, z 2006 r. Nr 58, poz. 401 oraz z 2007 r. Nr 114, poz. 783) jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 23 ust. 5 i art. 5 ust. 4 z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz.992 i Nr 222, poz. 1630,z 2007 r. Nr 64, poz. 427, Nr 105, poz. 720, Nr 109, poz. 747, Nr 192, poz. 1378 i Nr 200, poz. 1446, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 138, poz. 872 i 875, Nr 223, poz. 1456 i Nr 237, poz. 1654 oraz z 2009 r. Nr 97, poz. 800). Ponadto Trybunał postanowił w pozostałym zakresie umorzyć postępowanie ze względu na zbędność orzekania ( art. 39 ust. 1 pkt 1 z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym – Dz. U. Nr 102, poz. 643 z późniejszymi zm.). Trybunał podzielił pogląd Sądu pytającego, iż § 17 ust. 2 rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji ponieważ nie spełnia warunków określonych przez ustawodawcę co do zakresu spraw przekazanej do uregulowania w rozporządzeniu( art. 23 ust. 5 uśr.) i zmienia sytuację prawną osoby ubiegającej się o zasiłek rodzinny na niekorzyść w stosunku do uregulowania przyjętego w art. 5 ust. 4 u.ś.r. W ocenie Trybunału usunięcie kwestionowanego przepisu z obrotu prawnego ze względu na przekroczenie granic wyznaczonych przez ustawodawcę powoduje zbędność orzekania w pozostałym zakresie pytania prawnego Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 § 1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów niezależnie od zarzutów skargi i jakości przedstawionej argumentacji. Tymczasem rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je orzeczenie Burmistrza Gminy Cz. zostały oparte o regulacje wyeliminowane z obrotu prawnego z uwagi na ich sprzeczność z konstytucyjnym porządkiem prawnym.
Podstawą rozstrzygania w tej sprawie było określenie wysokości dochodu rodziny ubiegającej się o świadczenie rodzinne. Kwestie te określają reguły ustawowe oraz wydane na podstawie ustawy akty wykonawcze. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.ś.r. zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, faktycznemu opiekunowi dziecka oraz osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza ustawowo określonej kwoty (wówczas 504 zł). Artykuł 3 pkt 2 ustawy definiuje pojęcie dochodu rodziny. Jednakże dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlega korektom w związku ze zdarzeniami jakie miały miejsce w tym roku oraz później – do czasu złożenia wniosku. Zdarzenia te mogą powodować pomniejszenie albo powiększenie ustalonego dochodu rodziny. W myśl art. 5 ust. 4 u.ś.r. w przypadku utraty dochodu prawo do przedmiotowego zasiłku ustala się na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o dochód ewentualnie utracony. Z kolei w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego, prawo do zasiłku ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód (art. 5 ust 4a). Utrata dochodu w rozumieniu ustawy następuje w przypadku utraty przez członka rodziny dotychczasowych, regularnych wpływów finansowych, o których mowa w art. 3 pkt 23 u.ś.r. Powiększenie ustalonego dochodu rodziny (uzyskanie dochodu) definiuje pkt 23 omawianego art. 3 u.ś.r. Kwestie szczególne dotyczące ustalania dochodu ustawodawca przekazał Ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego. Uregulował je § 15-18 rozporządzenia. Zgodnie z jego § 17 ust. 1 i 3 w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu, a prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego pełnego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. Z kolei po myśli § 17 ust. 2 nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskała inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Jednakże w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. W sytuacji gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu (§ 18 ust. 1 i 3 rozporządzenia).
Zestawienie powyższych przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne pozwala wyróżnić trzy przypadki, w których odrębnie kwalifikuje się dochód utracony, określony w art. 3 pkt 23 ustawy.
W pierwszym przypadku, jeżeli wnioskodawca utraci dochód w roku kalendarzowym stanowiącym podstawę do ustalenia świadczeń rodzinnych albo po tym roku (a przed złożeniem wniosku - § 17 ust. 3 rozporządzenia) i jednocześnie w tym samym ani następnym roku kalendarzowym nie uzyska żadnego innego dochodu spośród wymienionych w art. 3 pkt 24 ustawy, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu (art. 17 § 1 rozporządzenia). W takiej sytuacji przepisy rozporządzenia uszczegóławiają materię ustawową o sposób ustalenia dochodu podlegającego potrąceniu ("przeciętna miesięczna kwota dochodu utraconego") pozostając z nią w zgodności. Art. 5 ust. 4 ustawy nakazuje bowiem pomniejszenie dochodu rodziny o utracony dochód.
W drugim przypadku, jeżeli wnioskodawca utraci dochód w roku kalendarzowym stanowiącym podstawę do ustalenia świadczeń, a w następnym roku uzyska dochód, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Również w takiej sytuacji subsumpcja przepisów rozporządzenia doprowadzi do rezultatu zgodnego z ustawą. Korekta dochodu rodziny uwzględnia bowiem utratę dochodu (art. 5 ust. 4 ustawy) oraz uzyskanie dochodu (art. 5 ust. 4a ustawy).
Kolejna – trzecia- sytuacja ma miejsce jeśli wnioskodawca utraci dochód w roku kalendarzowym stanowiącym podstawę do ustalenia świadczeń rodzinnych albo po tym roku (co miało miejsce w sprawie) i w tym samym roku uzyska jakikolwiek inny dochód (bez względu na jego wysokość). Wówczas w ocenie organów orzekających porządek prawny (treść normatywna zawarta w brzmieniu obowiązującego wówczas § 17 ust. 2 rozporządzenia) całkowicie wyłącza uprawnienie wnioskodawcy do pomniejszenia dochodu rodziny o dochód utracony.
Takie wnioskowanie organu jest wadliwe . Orzeczeniem z 30 czerwca 2009 r. w sprawie P45/08 Trybunał Konstytucyjny orzekł bowiem o niezgodności regulacji ujętej § 17 ust. 2 rozporządzenia z Konstytucją. W tych okolicznościach przyjąć należy, iż jakkolwiek uzyskanie dochodu może powodować powiększenie dochodu rodziny, to nie może być jednak traktowane jako fakt wyłączający uprawnienie określone w art. 5 ust. 4 ustawy. Przepisy art. 5 ust. 4 i art. 5 ust. 4a w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawierają wyczerpujący zestaw czynników wpływających ustalenie kwoty dochodu, od której zależy prawo do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 1 ustawy). Przepisy te odnoszą się bezpośrednio do definicji legalnych z art. 3 pkt 23 i 24 ustawy. Wynikają z nich nie budzące wątpliwości interpretacyjnych normy nakazujące pomniejszenie dochodu rodziny, ilekroć nastąpi utrata dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy oraz powiększenie go, w przypadku uzyskania dochodu (art. 3 pkt 24 ustawy). Dokonania korekt dochodu ustawodawca nie uzależnił od czasu wystąpienia utraty czy uzyskania dochodu. W przypadku art. 5 ust. 4 ustawy z uprawnienia do potrącenia dochodu utraconego wnioskodawca może skorzystać na wniosek i to bez względu na czas kiedy utrata dochodu nastąpiła (w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku). Zgodnie z art. 5 ust. 4a uzyskanie dochodu powoduje natomiast jedynie ten skutek, że powiększa kwotę stanowiącą podstawę do ustalenia prawa do świadczenia rodzinnego (art. 5 ust. 1 ustawy). W tych okolicznościach wbrew też stanowisku organu II instancji nie można było stosować regulacji materialnoprawnych ujętych w § 18 rozporządzenia, które wychodząc poza granice ustawowego upoważnienia sprzeczne są z ustawową definicją. Zmiany w dochodach w innym późniejszym okresie niż wynikają z definicji zawartej w art. 3 pkt 2 u.ś.r. z tych samych powodów co z 17 rozporządzenia sprzeczne są z konstytucyjnym porządkiem prawnym i nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia także w tej sprawie. Ta ostatnia uwaga jakkolwiek wprost nie opiera się na rozstrzygnięciu Trybunału Konstytucyjnego to mieści się w granicach kognicji sądów, które w wykładni tekstu prawnego związane są jedynie treściami ustaw a nie przepisów wykonawczych. Zważyć przy tym należy, że pogląd zaprezentowany przez skład orzekający nie jest odosobniony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Podobne zagadnienie rozstrzygał już Naczelny Sąd Administracyjny przykładowo w wyroku z 30 października 2008 r. w sprawie I OSK 1824/07.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, iż sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję jeśli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającego z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji. Przyjmuje się też, że podstawa wznowienia określona w art. 145 a kpa jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny także wtedy gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji. Generalnie bowiem mimo iż omawiana podstawa wznowienia postępowania nie istnieje w chwili wydawania decyzji to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności zastosowanej regulacji z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą przesądza o naruszeniu prawa samej decyzji administracyjnej. Taki stan rzeczy uzasadnia zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm. ) wyeliminowanie zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej z obrotu prawnego. Ponownie rozpoznając sprawę organy orzekające winny uwzględnić stan prawny będący następstwem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, oraz przedstawione wyżej wywody prawne ,nadto ważąc, że wyłączenie możliwości pomniejszenia dochodu rodziny o dochód utracony w części nie znajdującej pokrycia w dochodzie uzyskanym, powoduje, iż ustalenie świadczeń nie nastąpi w oparciu o rzeczywistą sytuację materialną danej osoby (jej rodziny). W niniejszej sprawie małżonka skarżącego utraciła zatrudnienie, w skutek czego regularne wpływy finansowe rodziny uległy zmniejszeniu o kwotę 1380,56 zł. W tym samym roku kalendarzowym (2006) uzyskała zasiłek dla bezrobotnych w wysokości znacznie mniejszej (639,50 zł) niż dotychczasowe wynagrodzenie ze stosunku pracy. W końcowym ujęciu miesięczne uszczuplenie dochodu rodziny może wskazywać, że rzeczywisty dochód rodziny ustalony wedle zasad określonych w art. 5 ust. 1, 4 i 4a ustawy spełni kryterium dochodowe dla przyznania zasiłku rodzinnego.
/-/I. Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/B. Popowska
mb
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło