IV SA/Po 544/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-07-26
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdy posiada środki na rachunku bankowym wystarczające do pokrycia tych kosztów, ale przeznacza je na inne zobowiązania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie przysługuje, gdy strona posiada środki finansowe wystarczające na pokrycie kosztów postępowania, nawet jeśli środki te są przeznaczone na inne zobowiązania. Likwidator spółki powinien planować wydatki tak, aby uwzględnić konieczność pokrycia kosztów sądowych, a preferencyjne traktowanie innych zobowiązań nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą braku zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka wskazała na trudną sytuację finansową, brak środków trwałych i należności oraz na fakt, że środki na rachunku bankowym zostały przeznaczone na zobowiązania podatkowe. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżąca złożyła sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku [...]sp. z o.o. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...]sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]kwietnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie braku zezwolenia na zajęcie pasa drogowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
[...]sp. z o.o. w likwidacji (dalej – skarżąca, Spółka) wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie braku zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Skarżąca złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w uzasadnieniu którego wskazano, iż spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, który dnia [...] sierpnia 2010 r. został oddalony przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych, z uwagi na brak środków wystarczających na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Wskazano również na fakt, że skarżąca nie posiada środków trwałych i należności od innych podmiotów. Wysokość zobowiązań wobec wierzycieli oszacowano zaś na kwotę [...]zł. Uzasadniając wniosek o zwolnienie od kosztów powołano się również na fakt, iż rynek usług reklamowych – z uwagi na kryzys gospodarczy uległ załamaniu. W związku z tym również możliwości osiągnięcia zysku przez skarżącą uległy zmianie, co potwierdza fakt, iż już w 2009 r. Spółka osiągnęła stratę. Wnioskodawca wskazał także, że nadzwyczajne zgromadzenie wspólników Spółki [...] Sp. z o.o. podjęło uchwałę w sprawie rozwiązania spółki i ogłoszenia likwidacji, co zostało zgłoszone do sądu rejestrowego (w dniu [...].02.2011 r. sąd rejestrowy wpisał zmianę w aktach spółki ujawniając likwidację). Z formularza wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...]zł, a zysk bilansowy w wysokości [...]zł, przeznaczono na pokrycie strat z lat ubiegłych. We wniosku wskazano również, iż stan konta bankowego prowadzonego w [...] Bank Polska S.A. na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...]zł.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy.
W ustawowo przewidzianym terminie skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia, wskutek czego orzeczenie to utraciło moc. Mając zatem na względzie treść art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa, sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył co następuje:
Skarżąca spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości [...]zł. Zysk bilansowy w wysokości [...]zł przeznaczono na pokrycie strat z lat ubiegłych. Spółka posiada rachunek bankowy w [...]Bank Polska S.A., zaś stan konta na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...]zł.
W sprzeciwie skarżąca podniosła, iż wyczerpująco wykazała swój stan majątkowy i nie zgadza sę z twierdzeniem Referendarza, jakoby nie poczyniła wszelkich niezbędnych działań celem zdobycia funduszy na pokrycie kosztów sadowych w sprawie. Zdaniem skarżącej Referendarz nie wziął pod uwagę faktu, iż spółka znajduje się w likwidacji, a zatem przed podjęciem decyzji i likwidacji podejmowała wszelkie możliwe działania w celu uniknięcia zakończenia działalności. Skarżąca twierdziła również, iż Referendarz winien był wezwać skarżącego do złożenia wyjaśnień w zakresie tego, dlaczego zgromadzona na rachunku kwota nie może być przeznaczona na zapłatę wpisu od skargi. Jest to według skarżącej niemożliwe, ponieważ zgromadzone środki zostały w pierwszej kolejności przeznaczone na pokrycie zobowiązań podatkowych Spółki, co uniemożliwia ich przeznaczenie na inny cel. Odmowa przyznania w takiej sytuacji prawa pomocy skarżącej będzie stanowiła naruszenie prawa do sądu.
W ocenie Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Spółka nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 2 pkt 1 ppsa, jak również, że podjęła jakiekolwiek czynności zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Należy uznać za niewystarczające twierdzenie, iż spółka nie posiada żadnego majątku, a zysk za poprzedni rok w całości przeznaczony został na pokrycie strat z lat ubiegłych. Stan konta na dzień złożenia wniosku ([...]zł) był wystarczający na opłacenie kosztów sądowych, albowiem kwota środków pieniężnych zgromadzonych na koncie bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku przekracza wysokość wpisu ([...]zł). Przy tym powołanie się w sprzeciwie na okoliczność, iż zgromadzone środki zostały w pierwszej kolejności przeznaczone na pokrycie zobowiązań podatkowych spółki, jest okolicznością niewystarczającą do przyznania prawa pomocy. Podkreślić należy, iż likwidator powinien w procedurze planowania wydatków, uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Skoro dostęp do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem planów finansowych, zaś likwidator, przewidując realizację praw i obowiązków przed sądem, powinien uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego.
Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady, o której wspomniano wyżej, jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych - preferencyjnie traktując inne zobowiązania - nie może prawnie skutecznie podnieść ewentualnego zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło