IV SA/Po 544/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Bąk- Marciniak po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 15 maja 2014 r. J. W. wniósł skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2014 r. uchylającą decyzję S. P. z dnia [...] listopada 2013 r. w części zatwierdzonego projektu budowlanego- planu zagospodarowania terenu i orzekającą o zatwierdzeniu projektu budowlanego w części dotyczącej planu zagospodarowania terenu, a w pozostałej części utrzymującą decyzję I instancji w mocy. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W motywach wniosku podniesiono, iż należy wstrzymać wykonanie przedmiotowej decyzji, albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoczęcie budowy elektrowni wiatrowych, tj. realizacja inwestycji spowoduje, że powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie i dużym nakładzie środków. Trudne do odwrócenia skutki raz zaistniałe, spowodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, co powiązane będzie z prawnymi i faktycznymi następstwami. Niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków będzie w sposób bezpośredni zagrażało interesom skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Należy wyjaśnić, że przesłanka wyrządzenia znacznej szkody oznacza, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji ekonomicznej strony postępowania. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji lub postanowienia jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenia odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy utrata przedmiotu świadczenia nie może być zastąpiona jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Skorzystanie przez stronę z przedmiotowego uprawnienia wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, niepubl.). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. post. NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06, niepubl.). Rozpoznając wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzić trzeba, iż nie przedstawiono w nim żadnych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby poprzez realizację planowanej inwestycji wystąpienie dla strony skarżącej niebezpieczeństw, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest zatem wiadome, jakie potencjalne negatywne następstwa, wskutek wykonania zaskarżonej decyzji, mogłyby w odniesieniu do skarżącego wystąpić. Realizacja każdego zamierzenia budowlanego prowadzi do trwałej zmiany otoczenia inwestycji, a ewentualny powrót do stanu poprzedniego zmienionej inwestycją rzeczywistości będzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. Stwierdzić trzeba, iż inwestor ma prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę mimo wniesienia skargi do sądu, z uwagi na brak orzeczenia wstrzymującego wykonanie powyższej decyzji. Prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, bowiem kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, gdyby zaistniała taka konieczność, będzie obciążać właśnie jego. Udzielenie przez sąd administracyjny ochrony tymczasowej nie może natomiast sprowadzać się do powstrzymania procesu inwestycyjnego w ogóle, a za zasadnością zastosowania takiej ochrony przemawiać będą tylko takie obiektywne okoliczności sprawy, które ze względu na negatywne i nieakceptowane prawem skutki, mogą powodować realne niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd nie ocenia jednak na tym etapie postępowania prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącego. W tym zakresie w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że postrzegana przez stronę niezgodność z prawem działań organów administracji publicznej - niezależnie od istniejącego zdaniem strony stopnia tej bezprawności - nie może przemawiać za zasadnością wniosków w postępowaniach wpadkowych (por. m.in. postanowienia NSA: z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I FZ 348/12, Lex nr 1329575 oraz z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt I FZ 363/12, Lex nr 1269520). Powołanie się ogólnikowo na trwałe zmiany faktyczne czy też skutki zagrażające bezpośrednio interesom Skarżącego, wyklucza prawną możliwość uwzględnienia Jego wniosku. To na inwestorze bowiem spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja udzielająca pozwolenia na budowę zostanie uchylona. Ewentualne koszty będą obciążały inwestora, a nie skarżącego i ich poniesienie może rodzić wyłącznie po stronie inwestora niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków, czy też niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.