IV SA/Po 547/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Ewa Makosz - Frymus WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 07 marca 2007 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty C.-T. z dnia [...] r. nr [...] /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/P.Miładowski /-/E.Makosz-Frymus KB/ W dniu 21 lutego 2006 r. H. W. złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Starosta C.-T. na podstawie art. 9, art. 150a i art. 150b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2004r., nr 99, poz. 1001 ze zm. ) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa ), odmówił przyznania H. W. świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca dnia [...] października 1998 r. zarejestrował się jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Następnie organ powołał treść art. 150 a ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 5, ust. 6, ust. 7, ust. 8 i ust. 9 i treść art. 150b ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i art. 37k ust. 9. ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W odwołaniu wnioskodawca podał, że nie zgadza się z wyżej wskazaną decyzją bowiem "Prawo do świadczeń przedemerytalnych dla pracowników RGR zostało przywrócone". Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001 r., nr 6, poz. 56 ze zm. ) w związku z art. 150b oraz 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r., nr 99, poz. 1001 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że z przedstawionych dokumentów wynika, iż w okresie wskazanym w art. 150b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy t. j. od stycznia 2002 r. do dnia 31 lipca 2004 r. odwołujący nie spełniał wszystkich wymaganych warunków do otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Brak spełnienia wszystkich warunków z art. 37k ust. 9. ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu uniemożliwia przyznanie stronie świadczenia przedemerytalnego. Organ wskazał także, że do odwołującego nie ma także zastosowania przepis 37 k ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 150 a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ w uzasadnieniu powołał treść art. 150a, art. 150b o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i treść art. 37k ust 9. ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Ośrodka w Poznaniu H. W. wskazał, że nie zgadza się z treścią decyzji organu II instancji albowiem posiada wszelkie dokumenty wystarczające do przyznania świadczenia przedemerytalnego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o oddalenie skargi i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów, które miały wpływ na wynik sprawy. Kontrola sądowa decyzji administracyjnych ma na celu m. in. zbadanie, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji dokonał ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 kpa, a więc w sposób przekonywujący. Każde bowiem rozstrzygnięcie nawet uznaniowe musi odpowiadać ogólnym kryteriom procedury administracyjnej i opierać się na sprawdzalnych, a więc zobiektywizowanych przesłankach ( porównaj wyroki NSA z 24.09.1996 r. SA/Gd 3281/95, z 5.03.1998 r. I SA 984/97). Organ prowadzący postępowanie powinien w każdej sprawie zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy w takim stopniu, aby dokładnie ustalić stan faktyczny, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli .Organ I instancji wydający decyzje w niniejszej sprawie nie ustalił stanu faktycznego sprawy i nawet ogólnikowo nie podał motywów rozstrzygnięcia. Uzasadnienie organu ograniczyło się do zacytowania treści przepisów prawa. Tymczasem uzasadnienie prawne decyzji nie może polegać tylko na powołaniu przez organ wydający ową decyzję, artykułu czy paragrafu przepisu prawa, lecz powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia, czego zabrakło w niniejszej sprawie. Konsekwencją błędów w postępowaniu organu I instancji były także uchybienia w pracy organu odwoławczego, który oparł się w pełni na twierdzeniach zawartych w uzasadnianiu decyzji organu I instancji, mimo że dokonując kontroli rozstrzygnięcia organu niższej instancji, powinien w toku postępowania administracyjnego wszechstronnie i wnikliwie zebrać materiał dowodowy i ocenić go stosownie do wymogów art. 80 kpa, co winno następnie znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 kpa. Wojewoda nie dokonał jednak tej kontroli w sposób prawidłowy i w uzasadnieniu decyzji, z obrazą art. 107 § 3 kpa, nie przedstawił motywów, jakimi kierował się przy wydawaniu nieprzychylnej dla strony decyzji. Z wywodu nie wynika, dlaczego utrzymano w mocy decyzję o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego i jakich to przesłanek skarżący nie spełnia, by otrzymać to świadczenie. Zdaniem Sądu, jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. "Zgodnie z art. 107 § 3 kpa organ administracji jest obowiązany podać w uzasadnieniu faktycznym swej decyzji m.in. dowody, na jakich się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. [...] W takim wypadku organ jest obowiązany szczegółowo wyjaśnić motywy, jakimi się kierował przy rozstrzyganiu sprawy" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1981 r., I SA 2147 / 81, ONSA 1981, nr 2, poz. 104). Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z podstawowych warunków skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem Sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. W opinii Sądu, skoro organ odwoławczy nie ustosunkował się w zaskarżonej decyzji do argumentów przedstawionych w odwołaniu, ani nie uzasadnił w pełni swojego rozstrzygnięcia, to zaskarżoną decyzję uznać trzeba za dowolną i wydaną z przekroczeniem granic swobodnego uznania. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego zawarte w art. 7 i 8 kpa. Tak więc, wobec wykazanych powyżej uchybień proceduralnych należało uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, organy administracji powinny uwzględnić powyższe uwagi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, dotyczące uchybień organów w toku postępowania administracyjnego i wskazujące na prawidłowe stosowanie przepisów kpa. Z tych powodów uwzględniając okoliczności sprawy, na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/P.Miładowski /-/E.Makosz-Frymus KB/