IV SA/Po 548/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 listopada 2004r. sygn. akt 4/II SA/Po 1085/02 na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania /-/ G. Radzicka M.P. w dniu 4 grudnia 2008r. w Biurze Podawczym tut. Sądu złożył pismo, w którym wskazując na sprawę prowadzoną przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu pod. sygn. akt 4/II SA/Po 1085/02, wniósł o wydanie nowej decyzji w przedmiocie zasiłku stałego. Uzasadniając wniosek o wznowienie postępowania, skarżący wskazał na fakt, iż w sprawie nastąpiło przestępstwo polegające na nie uruchomieniu drogi odwoławczej od decyzji zespołu orzekania o stopniu niepełnosprawności lub nie respektowaniu wyroku Sądu Okręgowego Ubezpieczeń Społecznych. Odnosząc się do przekroczenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt 4/II SA/Po 1085/02, M.P. stwierdził, że nie właściwym jest obciążanie go winą za to uchybienie, gdyż napisał obszerne pismo nazwane kasacją, a będące faktycznie wyjaśnieniami dla pełnomocnika wyznaczonego w ramach prawa pomocy, w terminie podpisał pełnomocnictwo i przedłożył obszerne dokumenty dotyczące funkcjonowania MOPR i SKO w sprawie nie uzyskania zasiłku stałego za lata 2000 -2003. Mając na uwadze treść skargi, Sąd pismem z dnia 16 grudnia 2008r. poinformował, iż sądy administracyjne nie orzekają w sprawach administracyjnych, a jedynie sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Przytaczając treść przepisów art. 271 - 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), Sąd pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowego wezwał Skarżącego aby w terminie 7 dni wskazał podstawy wznowienia i ją uzasadnił, wskazał okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi, określił żądania tj. sformułował czy wnosi o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia tj. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 listopada 2004r. w sprawie o sygn. akt 4/II SA/Po 1085/02, w którym oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie M.P. powtórzył argumentację podniesioną w skardze. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 280 § 1 ppsa Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Oznacza to, że pierwszą czynnością sądu jest wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym pod względem formalnym, a więc czy skarga została oparta na ustawowej podstawie wznowienia i czy została złożona w ustawowym terminie. Podstawy wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu można podzielić na trzy zasadnicze grupy. Można bowiem żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (art. 271 ppsa). Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 §1 ppsa). Można także żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym albo orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu lub też w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (art. 273 §1-3 ppsa). Z treści skargi ani z pisma stanowiącego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego nie wynika, aby skarżący wskazał którąkolwiek z w/w podstaw wznowienia. Wskazanie podstawy prawnej powinno zawierać bowiem wyraźne określenie, które z przepisów art. 271-273 ppsa uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Brak takiego konkretnego wskazania podstawy prawnej rzutuje już na samą dopuszczalność skargi. Nadto, sformułowanie jedynie podstawy prawnej wznowienia nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia. Mając również na uwadze zakres kognicji Sądu wynikający z art. 3 i 4 ppsa (wskazany Skarżącemu w piśmie z dnia 16 grudnia 2008r.) przy uwzględnieniu treści art. 271 - 273 ppsa stwierdzić należy, iż przedmiotem analizy na etapie badania pod względem formalnym skargi o wznowienie postępowania nie są zarzuty dotyczące funkcjonowania organów administracji publicznej w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 30 listopada 2004r. sygn. akt 4/II SA/Po 1085/02, czy też żądania dotyczące wydania nowej decyzji w sprawie przyznania zasiłku stałego. Podstawą wznowienia nie jest również uchybienie przez pełnomocnika wyznaczonego w ramach prawa pomocy terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej od kwestionowanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zgodnie z art. 271 pkt 2 ppsa można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, iż warunkiem wznowienia postępowania sądowego jest wykazanie, iż zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem możliwości działania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego orzekającego na gruncie kodeksu postępowania cywilnego, który w zakresie przesłanek wznowienia postępowania z powodu nieważności jest tożsamy z ustawą o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ugruntował się pogląd, że o pozbawieniu strony możliwości działania można mówić tylko wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możności działania (uchwała SN z dnia 14 kwietnia 1980 r., III CZP 19/80, OSNCP 1980, nr 11, poz. 250 i wyrok SN z 21 czerwca 1961r., 3CR 953/60, NP. 1963 nr 1 , s. 122 z glosą W. Siedleckiego). W Innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie obrony, co nie uzasadnia wznowienia postępowania (T.Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" W.Pr, 2005 s.668, uw. 5). Ponadto podkreślić należy, że niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu art. 271 pkt 2 ppsa. Nie może więc stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania (postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1160/04, Lex 164939). Zwrócić należy również uwagę na fakt, iż skarżący wbrew wezwaniu zawartym w piśmie z dnia 16 grudnia 2008r. nie wykazał zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 277 ppsa Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy, W świetle powyższego, Sąd na podstawie art. 280 § 1 ppsa orzekł więc jak w sentencji postanowienia. /-/ G. Radzicka