IV SA/Po 558/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-11-08
Skład orzekający: Donata Starosta, Bożena Popowska, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności w zakresie weryfikacji raportu o oddziaływaniu na środowisko i uwzględnienia opinii organów uzgadniających?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji orzekał na podstawie niepełnego materiału dowodowego, nie dysponując ostateczną wersją raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów dotyczących postanowienia RDOŚ i nie dokonał wszechstronnej analizy raportu, co narusza zasady dwuinstancyjności i prawdy obiektywnej.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych i betonu. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące niewiarygodności raportu o oddziaływaniu na środowisko, wadliwej inwentaryzacji przyrodniczej oraz braku uwzględnienia stanowiska społeczeństwa. Organy administracji uznały raport za prawidłowy, opierając się na opiniach PPIS i RDOŚ.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO i określił, że nie podlega wykonaniu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
L.S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Drogowo Budowlane L.S. wnioskiem z dnia 12.11.2009 r. wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Burmistrz Miasta i Gminy N. decyzją z dnia [...].02.2011 r. znak [...] działając na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1 pkt 1, 2 ,3, ust. 2, art. 82 ust. 1 pkt 1, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (j.t. Dz. U. z 2008r. Nr 199, poz. 1227 ze zm. – dalej u.u.i.ś.) oraz § 3 ust. 1 pkt 21 i 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573 ze zm. – dalej Rozporządzenie z 2010 r.) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.) określił Przedsiębiorstwu Drogowo-Budowlanemu L.S. z siedzibą w S, środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych oraz wytwórni betonu w S., zlokalizowanego na działce nr [...], obręb S.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. (dalej PPIS) w opinii sanitarnej z dnia [...].11.2009 r., pismo nr [...] stwierdził, że przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla w/w inwestycji jest wymagane. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. (dalej RDOŚ) w postanowieniu nr [...] z dnia [...].12.2009 r. uznał zaś, że dla tego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i jednocześnie określił zakres raportu. Organ gminy, w dniu [...].01.2010 r., wydał postanowienie stwierdzające konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określił zakres raportu zgodnie z postanowieniem RDOŚ.
Wnioskodawca przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Na podst. art. 77 ust.1 pkt. 1 u.u.i.ś., pismami z dnia [...].04.2010 r. wystąpiono do RDOŚ w P. oraz PPIS we W. o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. PPIS we Wrześni w opinii sanitarnej z dnia [...].05.2010 r. nie wniósł zastrzeżeń do projektowanej inwestycji.
Na rozprawie w dniu 25.11.2010r. po wcześniejszym ogłoszeniu przez obwieszczenia umieszczone na stronie internetowej BIP Miasta i Gminy N., na tablicy ogłoszeń urzędu i sołectwa S., oraz N. Ośrodka Kultury, odpowiadając na pytania, omówiono szczegółowo wielkość planowanej produkcji, jak i możliwość ewentualnej zmiany jej wielkości, tzn. znacznego zwiększenia produkcji betonu i mas bitumicznych i spowodowanych tym ewentualnych zagrożeń. Określona we wniosku i raporcie wielkość produkcji mas asfaltowych wynosząca max 8000 Mg/rok i betonu do 10 000 m/rok jest ilością potrzebną dla funkcjonowania zakładu drogowego wnioskodawcy, a nie jest to produkcja przewidziana na sprzedaż dla innych przedsiębiorców. Ewentualna zmiana wielkości produkcji wymaga zmiany decyzji środowiskowej.
Na wniosek stron obecnych na rozprawie wezwano autora raportu w celu uszczegółowienia odpowiedzi na pytania zadane na rozprawie administracyjnej. W dniu 21.12.2010 r. przesłuchano w charakterze świadka autora raportu A.D. Zakład Usługowy ODIUM z Ch. W przesłuchaniu uczestniczyli przedstawiciele N. Towarzystwa Ekologicznego oraz Stowarzyszenia "[...]". W toku postępowania uwzględniono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z analizy danych zawartych w ww. opracowaniu wynika, że: planowane przedsięwzięcie znajduje się na terenie przewidzianym pod aktywizację gospodarczą w studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego Gminy N., w sąsiedztwie terenów rolniczych. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa wsi S. znajduje się w odległości 500 m. Przewidziana wydajność produkcji betonu i mas bitumicznych ma periodyczny charakter -praca otaczarki 270 godz. w roku przy 8-godzinnym dniu pracy daje 22 dni robocze w ciągu roku. Roczna wielkość produkcji mas bitumicznych planowana na ok. 8 000 Mg/rok przy wydajności urządzenia 30 Mg/h i 8-godzinnym dniu pracy daje 266 godz. roboczych tj. 34 dni. Planowane zabezpieczenia urządzeń powodujących emisje zanieczyszczeń pyłowych i gazowych do otoczenia chronią przed emisją pyłów z wytwórni betonu i produkcji mas bitumicznych do wielkości nie przekraczających dopuszczalnych norm. Oddziaływanie zamykać się będzie w granicach działki przewidzianej na prowadzenie działalności. Emisja hałasu spowodowanego ruchem pojazdów będzie okresowa, związana z dowozem materiałów, a trasa dojazdu do planowanego przedsięwzięcia nie przebiega przy zabudowaniach mieszkalnych. Z przedstawionej w raporcie analizy akustycznej wpływu hałasu związanego z funkcjonowaniem przedsięwzięcia wynika, że działalność nie będzie powodowała przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach objętych ochroną akustyczną, tj. zabudową mieszkaniową. Znajdujące się w obrębie planowanej inwestycji turzycowisko będzie chronione w fazie budowy i eksploatacji. Ewentualna rozbudowa, przebudowa lub montaż realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymaga ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko .
W dniu 14.01.2011 r. zgodnie z art. 10 k.p.a. stronom postępowania przesłano zawiadomienie o przeprowadzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej.
W uzasadnieniu decyzji rozważono argumenty i zastrzeżenia wniesione przez Stowarzyszenie [...] i N. Towarzystwo Ekologiczne, jak również warunki realizacji przedsięwzięcia określone w raporcie oceny oddziaływania na środowisko, przedstawione przez inwestora. Zdaniem organu gminy, realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje naruszeń wymagań ochrony środowiska jak również zapewni minimalizację negatywnego wpływu na środowisko planowanego przedsięwzięcia, pod warunkiem zachowania wymagań określonych w przepisach, w raporcie oddziaływania na środowisko oraz określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Stowarzyszenie "[...]" wniosło odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, ponieważ zmienia zapisy postanowienia RDOŚ z dnia [...].07.2010 r. i zwalnia inwestora z wykonania analizy porealizacyjnej oraz, że lokalizacja inwestycji jest niezgodna ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy a także, że organ wydający decyzję nie wykazał w jaki sposób i w jakim zakresie uwzględnił głosy społeczeństwa i że nie zostały zachowane ustawowe terminy informowania społeczeństwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r Nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji argumentując, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wymaga uzupełnienia - w szczególności - w części uwzględniającej zalecenia RDOŚ, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie został zachowany sens zalecenia o którym mowa w pkt. 13 postanowienia RDOŚ z [...].07.2010 r. Nadto, wg wskazania SKO, stroną postępowania administracyjnego nie może być firma osoby fizycznej.
W związku z powyższym, zawiadomieniem z dnia 30.06.2011 r. poinformowano strony postępowania o w/w decyzji organu odwoławczego. Na podstawie art. 49 oraz w związku z art. 33 ust. 1 u.u.i.ś. obwieszczeniem z dnia [...].06.2011 r. podano również treść decyzji SKO do publicznej wiadomości. Jednocześnie w obwieszczeniu i zawiadomieniu, powołując się na art. 10 k.p.a., poinformowano o możliwości wypowiedzenia się i składania uwag. Obwieszczenie wywieszono na tablicy informacyjnej w siedzibie Urzędu oraz sołectwa S, jak również w BIP na stronie internetowej [...]. Na powyższe zawiadomienie i obwieszczenie nie wpłynęły żadne uwagi stron postępowania i ze strony społeczeństwa. Przed wydaniem decyzji na podst. art. 10 k.p.a. ponownie powiadomiono strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się i składania uwag. Pismem z dnia 19.10.2011 r. strona postępowania, właściciel działki nr [...], S.Z. poinformował, że nie zgadza się i stanowczo protestuje przeciwko realizacji przedsięwzięcia. Strona postępowania nie uzasadniła swojego stanowiska. Pozostałe strony postępowania nie wniosły uwag.
Burmistrz Miasta i Gminy N. decyzją z dnia [...] października 2011r. nr [...] działając na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1 pkt 1, 2 ,3, ust. 2, art. 82 ust. 1 pkt 1, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 u.u.i.ś. oraz § 3 ust. 1 pkt 21 i 22 Rozporządzenia z 2010 r. w zw. z art. 104 k.p.a określił L.S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Drogowo-Budowlane L.S. z siedzibą w S, środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych oraz wytwórni betonu w S, zlokalizowanego na działce nr [...], obręb S. Organ gminy wydając decyzję, uwzględnił wskazania SKO.
Stowarzyszenie "[...] zaskarżyło decyzję organu I instancji, jak i postanowienie RDOŚ. W swoich zarzutach, Stowarzyszenie podkreśliło, że przedstawiony raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest niewiarygodny, gdyż niemożliwym było ustalenie przez jego autora chociażby, czy na terenie inwestycji znajdują się gatunki chronione zarówno flory, jak i fauny. Na dowód powyższego, Stowarzyszenie przedstawiło opracowanie P.G. z dnia [...].03.2011 r. i [...].11.2011 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że najistotniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma fakt pozytywnego zaopiniowania planowanego przedsięwzięcia przez PPIS we W oraz RDOŚ w P. Organ odwoławczy powołał się na utrwalony pogląd doktryny, zgodnie z którym opinie organów uzgadniających są wiążące dla organu wydającego decyzję środowiskową. Mając powyższe na uwadze, badając całość akt sprawy i rozpatrując merytorycznie sprawę Kolegium stwierdziło, że można wydać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia na określonych w zaskarżonej decyzji warunkach. Oceniając wniosek inwestora oraz przedstawiony raport oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji stwierdzono, że spełnia on kryteria wyrażone w przepisie art. 73 i 74 u.u.i.ś. Wniosek zawiera oznaczenie inwestora i inwestycji, kopię mapy ewidencyjnej (poświadczonej za zgodność przez właściwy organ), raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wypis z ewidencji gruntów. Raport oddziaływania na środowisko spełnia również wymagania ustawowe.
Odnosząc się do zarzutów Stowarzyszenia organ odwoławczy stwierdził, że nie znajdują one uzasadnienia w przepisach prawa dotyczących planowanej inwestycji a także w zabranym materiale dowodowym. Organ prawidłowo nałożył na inwestora wszystkie obowiązki -decyzja środowiskowa w żaden sposób nie zastępuje innych decyzji, wydawanych w innych postępowaniach administracyjnych. Odnosząc się do terminu sporządzenia raportu i możliwości zbadania występujących tam gatunków to należy stwierdzić, że żaden przepis prawa nie obliguje autora raportu do zbadania środowiska w dłuższym okresie czasu. Autor raportu może wykorzystać wiedzę fachowa, wynikającą z publikacji. Raport będący podstawą decyzji i postanowienia RDOŚ jest prawidłowy - autor mógł oprzeć swoją wiedzę o materiały fachowe i nie musiał osobiście sprawdzić, czy jego założenia są trafne poprzez odczekanie roku lub dwóch. Wskazać w tym miejscu należy, że zarówno organy administracji, jak i sąd, nie są uprawnione do kwestionowania merytorycznej zawartości raportu, gdyż mogą go oceniać tylko pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności treści raportu z przepisami określającymi sposób jego sporządzenia, logiki wywodów, weryfikacji sporządzenia raportu przez osobę uprawnioną. W związku z tym, nie mogą odnieść skutku zarzuty dotyczące ustaleń osoby sporządzającej raport, co do rodzaju i zakresu uciążliwości, ani zastosowanych środków mających zabezpieczyć przed ewentualnymi niekorzystnymi skutkami przedsięwzięcia dla środowiska. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że załączony do akt sprawy raport jest niekompletny lub nieprawdziwy.
Odnosząc się do twierdzeń Stowarzyszenia dotyczących nie uwzględnienia zarzutów i sprzeciwu społeczeństwa wskazać należy, że po to w u.u.i.ś. wprowadzono jedyny warunek negatywny dotyczący wydania decyzji środowiskowej -zgodność z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, aby w ten sposób, w przypadku braku przesłanek do zakazania realizacji określonych rodzajów inwestycji na danym terenie, władze mogły zakazać prowadzenia tego typu działalności. Wbrew twierdzeniom skarżącego, to nie postępowanie środowiskowe a postępowanie planistyczne umożliwia blokadę wszelkiego typu inwestycji. Sam sprzeciw społeczeństwa czy natężenie różnych inwestycji (nawet podobnych rodzajowo) na danym terenie nie może prowadzić do wydania decyzji odmawiającej środowiskowej zgody na realizację przedsięwzięcia lub obecnie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
Stowarzyszenie "[...]" kwestionując powyższą decyzję wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego i nie określanie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Skarżący wskazał na fakt, że - odwołując się od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...].02.2011 r. nr [...] w odrębnym piśmie odwołało się od decyzji RDOŚ z dnia [...].07.2010 r. nr [...] uzgadniającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, na podstawie których Burmistrz Miasta i Gminy N. określił środowiskowe uwarunkowania wspomnianej inwestycji. Odwołanie od decyzji RDOŚ nie zostało rozpoznane.
Strona skarżąca, powołując się na opinię dra P.G. wskazała, że wnosiła o uzupełnienie raportu o elementy środowiska biotycznego, które są podstawą i tłem odniesień do spodziewanych uciążliwości planowanej inwestycji. Nie można stwierdzić, że uciążliwości lub ewentualnych strat środowiskowych i przyrodniczych nie będzie, skoro nie stwierdzono na jakie elementy mają one oddziaływać. Przeprowadzenie inwentaryzacji gatunków roślin i zwierząt przez autora raportu w okresie styczeń-kwiecień 2010 r. jest metodycznie nie do przyjęcia. Błędne, zdaniem skarżącego, jest też argumentowanie przez SKO, że "żaden przepis prawa nie obliguje autora raportu do zbadania środowiska w dłuższym okresie" Stowarzyszenie nie wnosi bowiem o badania długoterminowe, całoroczne lub dwuletnie, co sugeruje SKO, lecz wnosi tylko o stosowanie się do treści art. 66 i następnych u.u.i.ś., które nakładają obowiązek na wykonawcę raportu wykonania inwentaryzacji przyrodniczej. Oczywiste jest zatem to, że takie studium (wizję terenową) wykonuje się w okresie wegetacyjnym i tego obowiązku terminowego nie musi nakładać ustawodawca, bo kiedy rosną rośliny (i inne organizmy) określa sama przyroda, a nie ustawa czy rozporządzenie. Do zasłonięcia się przed tym uchybieniem przywołuje się wyimaginowane źródło danych o przyrodzie obszaru objętego inwestycją, jakim są dane literaturowe. Wyraźnie należy zaznaczyć, że takich danych dla S. i najbliższej okolicy nie ma; zresztą wykonawca raportu nie przedstawił żadnych danych literaturowych w raporcie odnoszących się do tego zagadnienia.
W skardze wskazano również, że ulokowanie planowanej inwestycji (o charakterze przemysłowym) na terenie nie posiadającym w tej chwili "Planu zagospodarowania" wymusi w przyszłości taki sposób jego zagospodarowania, z czym nie zgadzają mieszkańcy S. W skardze wskazano również, że w chwili obecnej teren, na którym planowana jest inwestycja, pełni funkcje rolnicze. Nie bez znaczenia, zdaniem Stowarzyszenia, jest również to, że planowane przedsięwzięcie oddziaływać będzie na środowisko poprzez emisję gazów i pyłów do powietrza, emisję hałasów do otoczenia, wytwarzanie ścieków bytowych, odprowadzanie wód opadowo-roztopowych do ziemi i wytwarzanie odpadów.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji określającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych oraz wytwórni betonu w S, zlokalizowanego na działce nr [...], obręb S. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja SKO została wydana z istotnym naruszeniem prawa materialnego oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 u.u.i.ś., postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Stosownie zaś do treści art. 61 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Art. 59 ust. 1 ustawy stanowi, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 u.u.i.ś., postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy, wydaje się po zasięgnięciu opinii: 1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska, 2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10, 11, 13 i 15-17. W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który powinien zawierać informacje wskazane w art. 67 ustawy. Stosownie zaś do treści art. 77 ust. 1 u.u.i.ś., jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji: 1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego, 2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 10-19 ustawy (w analizowanym przypadku jest to Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny). Uzgodnienie RDOŚ następuje w drodze postanowienia, które powinno zawierać elementy wymienione w ust. 4 art. 77 ustawy. Stosownie do treści art. 79 ust. 1 ustawy, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Art. 82 ust. 1 ustawy wskazuje, jakie elementy powinna zawierać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, wydana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie zaś z treścią art. 85 ust. 1 ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Wymagania co do treści uzasadnienia takiej decyzji przedstawia natomiast art. 85 ust. 2 ustawy.
W myśl art. 71 ust. 1 u.u.i.ś., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (ust. 1), przy czym uzyskanie takiej decyzji jest wymagane dla planowanych: (1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; (2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (ust. 2). Przedmiotowa inwestycja została zaliczona do drugiej grupy przedsięwzięć. W postanowieniu RDOŚ z dnia [...].12.2009r., nałożono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określono zakres raportu. Informacje zawarte w raporcie, przedłożonym przez Inwestora w dniu 28 kwietnia 2010 r. (k. 11 akt I inst), były następnie wyjaśniane i uzupełniane na wezwanie RDOŚ z dnia 04.06.2010r. kierowane do inwestora (k. 15 akt I inst.) i na wezwanie RDOŚ z dnia 04.06.2010r. kierowane do Burmistrza (k. 17 akt I inst.). Wyjaśnienia Burmistrza zawarte są w piśmie z dnia 17.06.2010r. (k. 18). Wyjaśnienia Inwestora, według wzmianki w uzasadnieniu postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ z dnia [...].07.2010r. (k. 19 akt I inst.), zawarte są w pismach z dnia: 21.06.2010 r., 23.06.2010r. i 13.07.2010r. W aktach brak jest jednak pism Inwestora z dnia 21.06.2010r., 23.06.2010r. i 13.07.2010r., stanowiących uzupełnienie raportu oddziaływania na środowisko.
Brak powyższych pism oznacza, że – wbrew dyspozycji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - Burmistrz, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, orzekał w istocie na podstawie niepełnego, a co za tym idzie także niewyczerpująco rozpatrzonego materiału dowodowego istotnego dla sprawy; w szczególności bez ostatecznej (wyjaśnionej i uzupełnionej) wersji raportu, czyli dokumentu mającego najbardziej doniosłe znaczenie i stanowiącego najistotniejszy dowód w przeprowadzaniu OOŚ (por. B. Rakoczy, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Komentarz, Warszawa 2010, s. 187).
Z uwagi na powyższe uchybienia doszło zarazem do naruszenia art. 61 ust. 2 u.u.i.ś., z którego wynika, że to organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – a więc w niniejszej sprawie Burmistrz, a nie RDOŚ, który w tym przypadku jest jedynie organem uzgadniającym – przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Istotnym elementem tej oceny jest zaś weryfikacja raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (zob. art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. b u.u.i.ś.). Nie sposób wywiązać się należycie z tego obowiązku, nie dysponując ostateczną (uzupełnioną) wersją raportu.
Z tego samego powodu Burmistrz uchybił również obowiązkowi należytego rozpatrzenia i weryfikacji uzgodnień dokonanych przez RDOŚ. Obowiązek taki wynika z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret drugie u.u.i.ś., gdyż przepis ten nakłada na organ I instancji obowiązek zamieszczenia w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnione m.in. uzgodnienia RDOŚ. Jest jasne, że taka informacja musi zostać poprzedzona stosowną, prawidłowo przeprowadzoną analizą uzgodnień, zaś taka analiza nie jest możliwa bez dysponowania przez organ I instancji aktualnym, pełnym zakresem raportu oraz wyjaśnień przedstawionych RDOŚ przez Inwestora.
Z akt administracyjnych sprawy nie wynika również, aby uzupełniona na wezwanie RDOŚ wersja raportu przekazana została do zaopiniowania PPIS, zobowiązanemu wydać w tej sprawie opinię (sanitarną). Powyższe oznacza, że nienależycie przeprowadzony został również proces opiniowania warunków realizacji przedsięwzięcia przez PPIS. Skoro bowiem przepis art. 77 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. wymaga, aby organ występujący o opinię przedłożył organowi opiniującemu raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, to jest oczywistym, że chodzi tu o raport zaktualizowany (ze wszystkimi uzupełnieniami i wyjaśnieniami do niego), i że prawidłowe zaopiniowanie może nastąpić tyko na podstawie takiego raportu.
Z akt sprawy nie wynika również, aby SKO, kontrolując w ramach rozpatrywania odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach także postanowienie uzgadniające RDOŚ (art. 142 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 7 u.u.i.ś.), dysponowało aktami (kopią akt) postępowania uzgodnieniowego (wyjaśniającego) przeprowadzonego przez ten ostatni organ.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazuje na fakt, iż ocenił raport oddziaływania na środowisko oraz wziął pod uwagę opinie i uzgodnienia dokonane przez organ I instancji z RDOŚ i PPIS. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika jednak,by ocenie poddano kompletną opinię wraz z uzupełnieniem.
Powyższe oznacza naruszenie zasady dwuinstancyjności, określonej w art. 15 k.p.a., oraz przepisów art. 136 a contrario w zw. z art. 144 k.p.a., z których wynika, że dokonując kontroli instancyjnej organ odwoławczy przede wszystkim opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy przez organ I instancji (tu odpowiednio także: przez organ uzgadniający, tj. RDOŚ), co oznacza, że powinien tymi aktami w toku rozpatrywania odwołania fizycznie dysponować. Chodzi bowiem o to, by w sytuacji wniesienia odwołania "przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony" (uzasadnienie uch. SN z dnia 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 82). Zadaniem organu II instancji jest więc rozważenie, jak należy daną sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu I instancji (wyr. NSA z dnia 7 lutego 1996 r., SA/Sz 2214/95, niepubl.).
Powyższe uchybienia proceduralne, stwierdzone przez Sąd niezależnie od zarzutów skargi, w sposób oczywisty mogły mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż nie można wykluczyć, że znajomość pełnej, uzupełnionej wersji raportu doprowadziłaby Burmistrza, organ opiniujący (PPIS) lub organ odwoławczy do podjęcia rozstrzygnięć odmiennych od zapadłych w sprawie.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego kwestionowanego uzgodnienia zawartego w postanowieniu RDOŚ z dnia RDOŚ z dnia [...].07.2010 r. stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów dotyczących w/w postanowienia uzgadniającego pomimo, iż już na etapie odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...].02.2011 nr [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych oraz wytwórni betonu w S. zlokalizowanego na działce nr [...] obręb S., skarżący kwestionowali uzgodnienia zawarte w postanowieniu RDOŚ z dnia [...].07.2010 r., powołując się na ekspertyzę dr P.G.
W tym miejscu należy wskazać, że z art. 153 u.u.i.ś. wynika, że na postanowienia wydane w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko nie przysługuje zażalenie. Artykuł 142 k.p.a. stanowi natomiast, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, co oznacza, ze organ odwoławczy ustosunkowuje się do zarzutów skierowanych przeciwko postanowieniu w uzasadnieniu decyzji odwoławczej. Jak już wskazano, organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów dotyczących postanowienia RDOŚ z dnia [...].07.2010 r., co stanowi naruszenia art. 142 k.p.a.
Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę była również wnikliwa i wszechstronna analiza przedstawionego raportu, a także podjęcie przez organ wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do usunięcia pojawiających się w toku postępowania wątpliwości co do jakości i wyników raportu. Wyniki dokonanej przez organ analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym nie tylko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa, ale również z uwzględnieniem szczególnych wymogów wskazanych w art. 85 u.u.i.ś. W niniejszej sprawie skarżący podnosili wadliwe przeprowadzenie inwentaryzacji przyrodniczej, bez powołania się na źródła literaturowe oraz poza okresem wegetacyjnym. Skarżący zarzucili więc autorowi raportu naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś. Organ odwoławczy kwestię tą pominął uznając, że nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli raportu. Zdaniem Sądu, organ II instancji powinien jednak się odnieść do tych zarzutów i wskazać czy były one istotne dla wyników końcowych. Organ powinien przy tym rozważyć wezwanie autora raportu do odniesienia się do tych zarzutów i ewentualnie uzupełnienia raportu oraz rozważyć powołanie biegłego, tym bardziej, że skarżące Stowarzyszenie przedstawiło opinię dr P.G., która w sposób merytoryczny i klarowny wskazuje na wady raportu.
Ponownie rozpatrując sprawę SKO, uwzględniając powyższe uwagi, uzupełni materiał dowodowy sprawy, zwłaszcza w zakresie pism Inwestora uzupełniających lub wyjaśniających treść raportu w toku postępowania uzgadniającego przed RDOŚ. Dysponując pełną, ostateczną wersją raportu (obejmującą wersję pierwotną raportu oraz wszystkie pisma uzupełniające lub wyjaśniające jego treść, a także ww. stanowisko RDOŚ) przedstawi ją do zaopiniowania PPIS, a następnie, w oparciu o uzupełniony materiał dowody, dokona weryfikacji uzyskanej opinii sanitarnej oraz powtórnej weryfikacji wydanego uprzednio przez RDOŚ postanowienia uzgadniającego i weryfikacji ww. stanowiska RDOŚ. W zależności od wyniku tej weryfikacji podejmie stosowne rozstrzygnięcie, które należycie uzasadni zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz z art. 85 ust. 2 u.u.i.ś. W tym ostatnim przypadku, zwróci w szczególności uwagę na wynikający z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. wymóg zawarcia w uzasadnieniu m.in. informacji o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.
W ocenie Sądu, tak poruczony zakres uzupełniającego postępowania wyjaśniającego – zwłaszcza wobec aktualnego brzmienia art. 138 § 2 k.p.a. - mieści się w ramach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. Stąd, na tym etapie postępowania nie zachodziła konieczność uchylenia decyzji także organu I instancji.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.) orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżących koszt wpisu. O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło