IV SA/Po 562/04
WyrokWSA w Poznaniu2004-07-06
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Miładowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich, nie badając wszystkich wskazanych przez stronę miejsc represji, w tym obozów przesiedleńczych i deportacji do pracy przymusowej, a jedynie opierając się na zamkniętym katalogu miejsc odosobnienia zawartym w rozporządzeniu wykonawczym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, nie jest zwolniony z obowiązku prowadzenia postępowania zgodnie z ogólnymi standardami administracyjnymi, w tym z obowiązkiem zebrania i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. W przypadku, gdy strona wskazuje na różne miejsca represji, organ powinien je zweryfikować i rozważyć, czy dają one podstawę do przyznania uprawnień, a nie ograniczać się jedynie do katalogu miejsc odosobnienia zawartego w rozporządzeniu wykonawczym, jeśli istnieją inne podstawy prawne.Stan faktyczny
Skarżący W. N. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym Poznań-Górczyn i deportacji do pracy przymusowej na terytorium III Rzeszy. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania uprawnień, argumentując, że wskazane przez skarżącego miejsca nie są wymienione w rozporządzeniu wykonawczym określającym miejsca odosobnienia dające podstawę do nabycia uprawnień. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Skarżący w skardze do WSA podniósł, że rozstrzygnięcie jest krzywdzące i zna przypadki przyznania uprawnień innym osobom osadzonym w obozie Poznań-Górczyn, a także wskazał na represje doznawane w Austrii.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 06 lipca 2004 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ P.Miładowski
Decyzja z dnia [...]. Kierownik Urzędu do spraw kombatantów i osób represjonowanych w związku z art. 145a par 1 KPA oraz art. 22 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 1 lit.b,c ustawy z 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. DZ. Ust. 2002r. Nr 42 poz.371 ze zm.) po wznowieniu postępowania uchylił decyzję własną z [...][...]o umorzeniu postępowania administracyjnego i odmówił przyznania W. N. uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym Poznań - Górczyn i deportacji do pracy przymusowej na terytorium III Rzeszy. Organ argumentował, że zgodnie z delegacją wynikającą z art. 8 ust. 1 ustawy o kombatantach Prezes Rady Ministrów wydał 20.09.2001r. rozporządzenie w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. Ust. 106 poz. 1154) określając taksatywnie obozy, które dają podstawę do nabycia uprawnień kombatanckich, o których mowa w art. 3 i 4 ustawy o kombatantach. Wnioskowany przez W. N. obóz nie został wymieniony we wspomnianym rozporządzeniu, nie był też obozem karnym lub wychowawczym, a zatem represja jakiej podlegał w. N.i nie daje podstawy przyznania uprawnień kombatanckich. Za taka represje nie jest też uważana deportacja do pracy przymusowej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W.N. podkreśla, że przebywał w hitlerowskich obozach przesiedleńczych w Poznaniu i Austrii. Stąd też odmowa przyznanych uprawnień jest krzywdząca.
Rozpoznając wniosek Kierownik Urzędu zaskarżoną decyzję z dnia [...]. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z [...]. Odwołując się do argumentacji przywołanej wcześniej akcentując, że kierownik urzędu nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń czy obozy , w których przebywała strona były miejscem, o którym mowa w art. 4 o kombatantach, gdyż kwestię tę reguluje przepis wykonawczy.
W skardze do Sądu Administracyjnego W. N. podkreślał, że kwestionowane rozstrzygnięcie jest krzywdzące, że zna przypadki przyznania uprawnień kombatanckich osobom osadzonych w obozie Poznań- Górczyn, a jako osoba małoletnia doznawał represji na terenie Austrii.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, a ponadto o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Ust. 153, poz. 1270) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Ust. Nr 153 poz.1271 ze zm.). W myśl obu tych regulacji na ostateczne decyzje administracyjne przysługuje skarga do właściwych miejscowo i rzeczowo wojewódzkich sądów administracyjnych. Z kolei art. 119 pkt 2 pierwszej z wymienionych ustaw przewiduje możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym jeśli strona zgłosi wniosek o skierowanie o rozpoznanie sprawy w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W. N. mimo zawiadomienia go o wnioskowanym przez Kierownika trybie uproszczonym, w terminie 14 dni nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W tej sytuacji rozpoznanie sprawy mogło toczyć w trybie uproszczonym. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym zgodnie z art. 120 ust. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o p.p.s.a.) następuje na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Dokonując oceny zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa i to niezależnie od zarzutów i wniosków skargi zauważyć należy iż skarga ma uzasadnione podstawy. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo. Generalnie przyjmuje się, że w postępowaniu o przyznanie uprawnień kombatanckim względnie w postępowaniu weryfikacyjnym Kierownik Urzędu do spraw kombatantów i osób represjonowanych nie jest zwolniony z obowiązku jego prowadzenia zgodnie z ogólnymi standardami postępowania administracyjnego (porównaj wyrok NSA z 31 lipca 2001r. sygn. akt VSA 3431/00). Tymczasem Kierownik Urzędu w opozycji do podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartych m.in. art. 7 i 77 KPA przeoczył, że zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jaki wcześniej w życiorysie dołączonym do wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich wskazywał nie tylko na obóz Poznań-Górczyn jako miejsce, w którym doznawał represji wojennych, ale także obozy przesiedleńcze w Wiedniu. Tak samo utrzymywał w swoim piśmie z dnia 14.08.2002r. i 22.06.2003r. W załączonej do owych pism rekomendacji Związku Kombatantów RP i byłych Więźniów Politycznych Zarządu Okręgowego w K., podaje się także obóz w Łodzi, gdzie skarżący miał wraz z rodzicami przebywać. Tych okoliczności mimo powinności wynikających z art. 7, 8, 10 i 77 KPA Kierownik Urzędu nie rozważył i ich nie omówił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, naruszając nadto art.107§3 KPA. Z zestawienia wydanego z upoważnienia art.. 8 ust. 1 pkt 2 Ustawy o kombatantach... rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 wrześnie 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innej narodowości ( Dz. Ust. Z 29 września 2001r. Nr 106, poz. 1154) wynika, że zarówno Wien jak i Wienner Neudorf figuruje jako podobóz obozu koncentracyjnego Mauthausen (§2). Także Łódź figuruje jako inne miejsce odosobnienia określone w art. 4 ust.1 pkt 1 lit. c i d (§5 i 6). Gdyby zatem przyjąć za prawdziwe twierdzenia strony oraz dane zawarte w przytoczonych wyżej dokumentach to isniałyby podstawy do przyjęcia iż skarżący doznał represji, które w myśl postanowień ustawy o kombatantach dają uprawnienia kombatanckie. Ponownie rozpatrując sprawę Kierownik Urzędu winien zweryfikować twierdzenia strony oraz okoliczności wynikające z akt sprawy, a które mogłyby wskazywać na nabycie uprawnień kombatanckich, a swoje ustalenia i wnioski szczegółowo stosownie do wyżej przywołanych dyrektyw uzasadnić. Brak tych ustaleń i wskazane uchybienia proceduralne powodują konieczność zgodnie z art. 145 ust. 1 pkt 1 oraz art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r. poppsa. orzeczenia jak w sentencji.
/-/ P.Miładowski
JFS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło