IV SA/Po 564/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-03-10
Skład orzekający: Paweł Miładowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która uzyskuje dochód z pracy i najmu nieruchomości, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli jest w stanie ponieść koszty zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że skarżący, posiadając stały dochód z pracy oraz dodatkowe przychody z najmu nieruchomości, jest w stanie ponieść koszty zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W pozostałym zakresie, dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, postępowanie umorzono jako bezprzedmiotowe, ze względu na przepis wyłączający obowiązek ponoszenia kosztów w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony.Stan faktyczny
M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu. Skarżący wskazał, że posiada dom, część którego wynajmuje, uzyskując 1000 zł brutto miesięcznie, a z pracy otrzymuje 1400 zł brutto miesięcznie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, a w pozostałym zakresie postępowanie umorzono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2009r. wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia 6 października 2008r. nr [...] w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, a w pozostałym zakresie postępowanie umorzyć. /-/ P. Miładowski
M. P. złożył w dniu 6 marca 2009r. wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia go od kosztów sądowych.
We wniosku wskazał, że jest kawalerem i nie ma na swoim utrzymaniu innych osób. Posiada dom o powierzchni 120 m², który pomagali mu wybudować rodzice. Część tego domu wynajmuje, z czego uzyskuje miesięcznie tytułem czynszu najmu kwotę 1000 zł brutto. Z tytułu wynagrodzenia za pracę skarżący otrzymuje 1400 zł brutto miesięcznie.
Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym uniemożliwia to brak środków finansowych. Oznacza to, że prawo pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. Jedynymi kryteriami przyznania prawa pomocy jest więc wykazanie przez osoby zainteresowane ich trudnej sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej.
Sąd zauważa, że od wyroku z dnia 5 lutego 2009r. którym stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej skargę kasacyjną wywiódł Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu. Z art. 175 p.p.s.a. wynika jedynie obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, co oznacza że skarżący może występować przed Naczelnym Sądem Administracyjnym samodzielnie. Mając na uwadze powyższe, jak również okoliczność, że skarżący jest kawalerem nie posiadającym na utrzymaniu innych osób, ma pracę z której uzyskuje stały dochód w wysokości 1400 zł brutto miesięcznie, a nadto wynajmuje cześć swojego domu i uzyskuje z tego miesięcznie dodatkowo 1000 zł brutto należy przyjąć, że wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty zastępstwa procesowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd wskazuje, że minimalne stawki dla adwokata ustanowionego z urzędu za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dla niniejszej sprawy określa § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002r., nr 163, poz. 1348, ze zm.).
Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W pozostałym zakresie zauważyć należy, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit f p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony. Stąd też mając na uwadze fakt, że przedmiot niniejszej sprawy mieści się w dyspozycji wskazanego przepisu, postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za bezprzedmiotowe i umorzono je na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a.
/-/ P. Miładowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło