IV SA/Po 564/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z wniosku K.Z. w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody W. z dnia [...] maja 2015r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy K.Ż. wniósł skargę na decyzję Wojewody W. z dnia [...] maja 2015r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką pełnoletnich dzieci. Opisując swą sytuację materialną skarżący podał, iż posiada mieszkanie o pow. [...] m2 i lokatę bankową w wysokości [...] zł. Wnioskodawca poinformował, iż źródłem jego utrzymania jest emerytura ([...] zł.) i wynagrodzenie za pracę ([...] zł.), renta żony ([...] zł.) oraz wynagrodzenie za pracę jednej z córek ([...] zł.). Z powyższych kwot skarżący spłaca kredyt w [...] (rata [...] zł./mc), kredyt w [...] (rata [...] zł./mc) oraz kredyt odnawialny w [...] w wysokości [...] zł. Pozostałe stałe wydatki stanowią opłaty za mieszkanie ([...] zł./mc), prąd ([...] zł./mc), gaz ([...] zł.), TV, telefon i Internet ([...] zł.), leki ([...] zł..), opłaty za stancję studiującej córki ([...] zł.) oraz podatek od nieruchomości ([...] zł./rok). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Trzeba również zaznaczyć, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Strona winna poczynić zatem starania celem zabezpieczenia środków finansowych z dochodów uzyskiwanych w dłuższym okresie, niezbędnych do pokrycia choćby części wydatków. Ponadto strona o przyznanie prawa pomocy winna uprawdopodobnić spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa i finansowa nie wskazuje, aby zasadnym było przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Powyższe wynika z faktu, iż na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem, które skarżący musi ponieść jest wpis wynoszący 100 zł. Przy uwzględnieniu faktu, iż w gospodarstwie domowym skarżącego uzyskiwany jest stały dochód w wysokości [...] zł. wnioskodawca dysponuje środkami na opłacenie kosztów sadowych. Powyższe wynika również z faktu, iż zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy dysponuje on oszczędnościami w kwocie [...] zł., które pozwalają na opłacenie wszelkich kosztów w niniejszej sprawie. Dodatkowo odnosząc się do podnoszonej we wniosku kwestii spłacania zadłużenia zauważyć należy, iż okoliczność posiadania tego rodzaju obciążeń finansowych i ponoszenia z tego tytułu znacznych kosztów, nie może automatycznie uzasadniać przyznania prawa pomocy. Wysokość i częstotliwość rat została bowiem ustalona w oparciu o możliwości finansowe kredytobiorcy. Możliwości te zostały także zweryfikowane przez profesjonalne instytucje finansowe, które wydały pozytywne decyzje o udzieleniu kredytu. Oznacza to, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest na tyle dobra, iż gwarantuje terminową spłatę zaciągniętych zobowiązań wraz z pozostałymi kosztami bieżącego utrzymania rodziny. Dodatkowo podkreślić należy, iż ponoszenie wydatków związanych ze spłatą zaciągniętych kredytów nie może być uznane za przyczynę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. Jak wskazano wyżej sytuacja ta świadczy o tym, że wnioskodawca posiada środki, które pozwalają mu na zaciągnięcie tego rodzaju i wysokości zobowiązań oraz ich spłatę. Dlatego też niezrozumiałe jest, aby wnioskodawca spłacał zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, a jednocześnie żądał, aby koszty sądowe jak i koszty związane z pełnomocnikiem, w kwocie zdecydowanie niższej niż spłacana wysokość rat kredytowych pokrywał za niego Skarb Państwa. Brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet powinien kredytować w tym zakresie stronę skarżącą. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.