IV SA/Po 565/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. i E. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. i E. S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Pismem z 05 maja 2014 r. M. i E. małżonkowie S. (dalej łącznie jako "Skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2014 r., nr [...], mocą której nałożono na Skarżących obowiązek wykonania – w terminie do 10 października 2014 r., według załącznika nr 1, pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń – w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, robót budowlanych przy nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego z częścią usługową o lokal [...], polegających na: rozebraniu pokrycia dachowego z blachodachówki; rozebraniu izolacji dachowej; rozebraniu konstrukcji dachowej; rozebraniu ścianek kolankowych; rozebraniu stropu nad parterem; częściowym rozebraniu ścian szczytowych, tj. w kalenicy do wysokości 6,15 m oraz na wysokości gzymsu elewacji frontowej do poziomu 3,00 m. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie przez organ wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie; "p.p.s.a."), ewentualnie, w razie nieuwzględnienia tego wniosku, przez Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu tego wniosku Skarżący podnieśli, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadnia jej charakter. Wykonania decyzji będzie rodziło skutki niemożliwe do odwrócenia (rozbiórka budynku). Zaznaczyli, że budynek jest nieruchomością mieszkalną, a wykonanie przedmiotowej decyzji o rozbiórce spowoduje pozbawienie skarżących przestrzeni życiowej w postaci miejsca zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek strony skarżącej, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z konstrukcji przywołanej normy prawnej wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w odniesieniu do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. W związku z powyższym wnioskujący musi dokładanie określić okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków, zależy orzeczenie sądu (zob. postanowienie NSA z 07.04.2005 r., II OZ 201/05 – orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, a wobec tego nie może stwierdzić, czy wykonanie aktu zagraża powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jeżeli strona nie przytoczy w tym zakresie wystarczających okoliczności (por. postanowienie NSA z 08.08.2008 r., II OSK 1041/08, CBOSA). Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (tak trafnie J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 9 do art. 61). Podkreślić również należy, że, jak przyjmuje się w judykaturze, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową) wyrządzoną wnioskodawcy, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż, co do zasady, wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę lub doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego już ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualna szkoda poniesiona wskutek wykonania prac wiąże się bowiem przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych na realizację inwestycji, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku (por. postanowienia NSA: z 24.02.2012 r., II OSK 385/12; z 19.01.2012 r., II OZ 1382/11; z 10.01.2012 r., II OSK 2619/11; z 06.11.2011 r., II OSK 2046/11 – CBOSA). Powyższe, zdaniem Sądu, uzasadnia stwierdzenie, iż na skutek wykonania zaskarżonej decyzji istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącym znacznej szkody oraz spowodowania nieodwracalnych skutków. W ocenie Sądu Skarżący wykazali, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozbiórka przedmiotowego budynku w określonej w decyzji części niewątpliwie mogłaby prowadzić do sytuacji, w której przywrócenie stanu poprzedniego obiektu w razie wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego – to jest odbudowanie tego budynku – będzie się wiązało z poniesieniem znacznych nakładów (finansowych, organizacyjnych). Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że przedmiotowy budynek ma w części przeznaczenie mieszkalne, a więc jego rozbiórka mogłaby, jeśli nie uniemożliwiać, to w każdym razie istotnie utrudniać korzystanie z tego budynku na cele mieszkaniowe. Prawo do mieszkania jest zaś wartością konstytucyjną, statuowaną w art. 75, a w pewnym zakresie także w art. 76 Konstytucji RP (zob. M. Bednarek, Prawo do mieszkania w konstytucji i ustawodawstwie, Warszawa 2007, s. 231). W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.