IV SA/Po 568/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 maja 2009 r. sprawy ze skargi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Regionalnego w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty P. z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Regionalnego w P. kwotę 100 zł ( sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] Starosta P. na podstawie art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w P. wydania zaświadczenia w sprawie samodzielności lokalu użytkowego (kotłowni) znajdującej się w budynku wielorodzinnym usytuowanym w B. przy ul. P.[...]. W treści uzasadnienia organ I instancji wskazał, że w świetle art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903) samodzielnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Zdaniem Organu, wnioskowana kotłownia w budynku wielorodzinnym jest, co prawda, wydzielona trwałymi ścianami, ale nie spełnia warunku samodzielności lokalu. Pomieszczenie to w świetle przedłożonych materiałów jest pomieszczeniem służącym zaspokojeniu potrzeb lokali mieszkalnych, dlatego też nie może być mowy o samodzielnym lokalu technicznym. W zażaleniu na postanowienie Starosty P., Wojskowa Agencja Mieszkaniowa podniosła, że przedmiotowy lokal spełnia przesłanki art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokalu. Nie ma znaczenia (dla potrzeb uzyskania zaświadczenia) fakt wykorzystywania w/w lokalu jako kotłowni, tym bardziej, że przedmiotowy lokal nie służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku. Ciepło z tego lokalu jest dostarczane do budynków położonych przy ul. P. [...] oraz przy ul. O. [...]. Agencja podkreśliła, że w budynku przy ul. P. istnieje Wspólnota Mieszkaniowa, a udział w nieruchomości (związany z kotłownią) stanowi własność Skarbu Państwa. Przyjmując zatem argumentację Starosty o braku możliwości wydzielenia tego lokalu, należałoby wyłączyć ten lokal do części wspólnej nieruchomości, co z kolei spowodowałoby realne zagrożenie odcięcia dopływu ciepła do pozostałych budynków. Do zażalenia dołączono podpisaną przez uprawnionego inżyniera dokumentację techniczną tj. zestawienie powierzchni budynku z podziałem na pomieszczenia wspólne, przynależne i samodzielne oraz rzut graficzny piwnic. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali "Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne". Zdaniem Organu Starosta trafnie wskazał, iż lokal pełni funkcję kotłowni i nie spełnia warunku samodzielności. Kotłownia służy do użytku wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych w tym budynku. Zatem funkcja, jaką pełni kotłownia, wyklucza możliwość wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu. Biorąc pod uwagę charakter pomieszczenia, trudna do zrozumienia jest okoliczność, że udział w nieruchomości (związany z kotłownią) stanowi wyłączną własność Skarbu Państwa- Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a nie należy do części wspólnych nieruchomości. Na powyższe rozstrzygnięcie Wojskowa Agencja Mieszkaniowa wniosła skargę do WSA w Poznaniu, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty P., jako niezgodnego z prawem. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła argumenty zawarte w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Nadto zarzuciła, że wbrew interpretacji art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, dokonanej przez Kolegium, pomieszczenie kotłowni jest wydzielone trwałymi ścianami, zatem spełnia podstawowy warunek do wydania zaświadczenia. Ponadto pomieszczenie odpowiada wymogom budowlano-technicznym dla lokali o innym przeznaczeniu niż mieszkalne, posiada niezależne wejście, okna, można z niego korzystać bez konieczności korzystania z innego samodzielnego lokalu. Skarżąca podniosła, iż docelowo przewidziana jest likwidacja kotłowni i demontaż znajdujących się w przedmiotowym pomieszczeniu urządzeń, gdyż urządzenia te nie są pod względem budowlanym trwale związane z pomieszczeniem, istnieje również techniczna możliwość ich odłączenia od instalacji grzewczej. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 § 1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 u.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Przeprowadzona w niniejszej sprawie, według powyższych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada przepisom prawa i podlega uchyleniu. Zdaniem Sądu, Organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, uzasadnienia obu postanowień wskazują, iż Organy nieprawidłowo zinterpretowały odnośne przepisy prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm.), która określa m.in. sposób ustanawiania odrębnej własności samodzielnych lokali mieszkalnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu mogą stanowić odrębne nieruchomości. W myśl art. 2 ust. 2 ww. ustawy, samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia (art. 2 ust. 3 tej ustawy). Wydawanie zaświadczeń normują przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 200 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej Kpa). Zaświadczenie w myśl art. 217 i nast. Kpa wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wyróżnia się trzy przypadki odmowy wydania zaświadczenia: przy braku interesu prawnego podmiotu ubiegającego się o zaświadczenie, w przypadku niewłaściwości organu, do którego skierowano żądanie oraz gdy nie można spełnić żądania, co do treści zaświadczenia (por. B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 3, str. 737). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, Sąd zaważa następujące wady przeprowadzonych postępowań i postanowień. Organ I instancji rozpatrzył wniosek Skarżącej w ten sposób, że odmówił wydania Skarżącej zaświadczenia o żądanej treści, nie analizując wniosku pod kątem zbadania jej interesu prawnego. Organ ograniczył postępowanie do przytoczenia treści przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali stwierdzając, iż kotłownia służy zaspokojeniu potrzeb mieszkańców budynku wielorodzinnego, dlatego też nie może być ona samodzielnym lokalem technicznym. W istocie organ nie wyjaśnił, dlaczego "nie może być mowy o samodzielnym lokalu technicznym w rozumieniu cytowanej ustawy"; tj. jakiego konkretnie warunku – wskazanego w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali - lokal ten nie spełnia. Za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto dostarczone przez Skarżącą materiały opisu technicznego lokalu, które nie były opatrzone ani podpisem ani żadną pieczątką biegłego specjalisty. Ogólnikowe i nie poparte należytą argumentacją ustalenia organu naruszyły dyspozycję art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie istotna jest też sądowa ocena postępowania organu II instancji w jego całokształcie, jako że Organ ten, zgodnie z zasadą dwuinstancyjnego postępowania, obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć w sprawie. Tymczasem Organ II instancji, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, nie analizował wniosku pod kątem wymogów art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokalu, natomiast poddał w wątpliwość uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa – Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Odnośnie tej ostatniej kwestii należy stwierdzić, iż Organ winien dokonać w tym zakresie ustaleń, bowiem stwierdzenie braku interesu prawnego po stronie Agencji stanowi przesłankę do odmowy wydania zaświadczenia. Przechodząc do płaszczyzny materialnoprawnej; z treści przepisu art. 2 ust. 2 ww. ustawy wynika, że lokal jest samodzielny, jeżeli spełnia odpowiednie wymagania budowlano-techniczne oraz można z niego korzystać bez konieczności korzystania z innego samodzielnego lokalu. Zdaniem Sądu, w kontekście tego przepisu Organ II instancji w ogóle się nie ustosunkował do przytoczonej argumentacji zażalenia w powiązaniu z dołączoną dokumentacją techniczną, poświadczoną przez specjalistę i nie wykazał, że warunki wskazane w art. 2 ust. 2 cyt. ustawy w odniesieniu do wnioskowanego lokalu nie są zostały spełnione, tj. iż wnioskowany lokal nie jest samodzielny w rozumieniu cytowanych przepisów. Organ powołał się na funkcję, jaką pełni kotłownia, widząc w tym przeszkodę do poświadczenia, iż wnioskowany lokal jest samodzielnym lokalem użytkowym. Uwzględnić należy, iż orzecznictwie oraz literaturze ( Własność lokali- komentarz Becka, G. Bieniek, Z. Marmaj, Warszawa 2008, s.60, Własność lokali-Komentarz, R. Strzelczyk, A. Turlej, Warszawa 2007, s. 55-56) nie wskazuje się, by konkretne przeznaczenie lokalu użytkowego ( tu: kotłownia) mogło stanowić przeszkodę w wydaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego. Zdaniem Sądu, nie ma znaczenia w sprawie funkcja, jaką pełni pomieszczenie użytkowe oraz fakt, iż jest ono wykorzystywane dla potrzeb wszystkich mieszkańców lokali. Rozstrzygnięcie kwestii samodzielności lokalu nie wypływa bowiem w żadnym wypadku na zmianę sposobu jego użytkowania, jak również nie powoduje żadnych skutków cywilnoprawnych. Konkludując, Sąd nie przesądza, czy w sprawie powinno zostać wydane zaświadczenie o konkretnej treści, natomiast wskazuje, iż Organy nie ustaliły, czy Wojskowa Agencja Mieszkaniowa ma interes prawny w ubieganiu się o zaświadczenie, a także naruszyły normy materialnoprawne i procesowe, stanowiące podstawę wydawania zaświadczeń o samodzielności lokali. Rozpoznając ponownie sprawę, Organy uwzględnią wskazówki zawarte w uzasadnieniu wyroku biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy. Z tych względów, wobec nie wyjaśnienia sprawy w stopniu wystarczającym do jej załatwienia, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska mb