IV SA/Po 568/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 września 2017 r. sprawy ze skargi S. N. na orzeczenie Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę w całości Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Orzeczeniem nr [...] z dnia 16 marca 2017r. Komendant Miejski Policji w L. działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ) po dokonaniu analizy i oceny całokształtu okoliczności i materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko Kom. S. N. – specjaliście Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Miejskiej Policji w L. p.o. specjalisty Referatu ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w L. obwinionemu o to, że w dniu 3 listopada 2016r. pomijając drogę służbową i składając pisemny "Meldunek" zaadresowany do Komendanta Policji o tym, że nakazuje mu się prowadzenie czynności wyjaśniających RSoW [...] niezgodnie z wytycznymi, poleceniem tego Komendanta i wolą autora pisma stanowiącego podstawę wskazanych czynności, działał niezgodnie z § 4 ust.6 pkt 1 i 2 Zarządzenia Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz.Urz.KGP poz.99 ze zm.), naruszając w ten sposób dyscyplinę służbową i dopuszczając się tym samym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art.132 ust.3 pkt 2 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2016r., poz.1782 j.t.), uznał ww. funkcjonariusza winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył karę dyscyplinarną nagany. Uzasadniając wydane orzeczenie organ pierwszej instancji wskazał, że podstawą faktyczną wszczęcia przeciwko ww. funkcjonariuszowi postępowania dyscyplinarnego stanowiły materiały z przeprowadzonych czynności w związku ze zdarzeniem, które miało miejsce dnia 3.11.2016r., ok. godz. 10.30., kiedy do pomieszczenia służbowego zajmowanego przez Kierownika mł.asp .A. S. wszedł pełniący służbę w podległym mu Referacie ds. Wykroczeń kom. S. N., który oznajmił, że wypisał się służbowo do KWP P.. Zapytany, czy o wyjeździe poinformował wyższych przełożonych, policjant oświadczył, że nikogo nie powiadamiał, gdyż pomija drogę służbową w sprawie, w której się udaje. O powyższym mł. asp. A. S. powiadomił swojego przełożonego podkom. Z. K.. Mając na uwadze powyższe zostały wszczęte na podstawie art.134i ut.4 ustawy o Policji czynności wyjaśniające, które przeprowadza się jeżeli zachodzą wątpliwości co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego kwalifikacji prawnej albo tożsamości sprawcy. Zlecone czynności miały na celu wyjaśnienie czy kom. S. N. zwracając się bezpośrednio do Komendanta Policji, a tym samym pomijając w drodze służbowej Komendanta Miejskiego Policji w L. nie działał wbrew przepisom zarządzenia nr [...] KGP z dnia 16 grudnia 2013r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Podjęte czynności wyjaśniające doprowadziły do ustalenia, że S. N. w dniu 3.11.2016r. o godz.10.20 odnotował w "Ewidencji wyjść w godzinach służbowych" prowadzonej w Wydziale Prewencji KMP w L. fakt swego udania się do KWP w P.. Swój powrót odnotował o godz. 14.50. Ustosunkowując się w piśmie z dnia 4.11.2016r. skierowanym do Naczelnika Wydziału Prewencji KMP w L. oświadczył, że ""na tą chwilę" nie może wyjaśnić powodu pobytu w KWP w P.. Zostało to określone w "Meldunku" złożonym do Komendanta Policji i w tym zakresie do adresata należy zwrócić się o informację". Na potwierdzenie faktu swojego pobytu w KWP policjant załączył kserokopię złożonego meldunku (zakrywając jego treść), którego odbiór został potwierdzony w sekretariacie KWP w P.. Fakt wizyty funkcjonariusza i złożenie meldunku zostały potwierdzone przez Naczelnika Wydziału Komunikacji Społecznej KWP w P.. Zachowanie kom. S. N. ocenione zostało jako nieprawidłowe wyczerpujące znamiona przewinienia dyscyplinarnego, bowiem składając "Meldunek" bezpośrednio do KWP w P. z pominięciem KMP w L. funkcjonariusz naruszył dyscyplinę służbową pomijając drogę służbową. Pomijając w drodze służbowej KMP w L. funkcjonariusz działał nie tylko świadomie wbrew przepisom zarządzenia nr [...] KGP z dnia 16 grudnia 2013r., ale również w sposób zawiniony. Kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta za naruszenie dyscypliny służbowej reguluje rozdział 10 Ustawy o Policji. P. w ramach wykonywanych czynności służbowych jest zobowiązany do zachowania drogi służbowej. Złożenie wyższemu przełożonemu "Meldunku" o nieprawidłowym zdaniem obwinionego rozpatrzeniu w KMP w L. pisma M. S., z pominięciem KMP w L. w drodze służbowej stanowi, iż czynność służbowa wykonana została przez kom. S. N. w sposób nieprawidłowy. Kolejnym wyższym przełożonym nad Zastępcą Komendanta Miejskiego Policji w L. jest Komendant Miejski Policji w L., do którego z "Meldunkiem" swym winien zwrócić się kom. S. N.. W reasumpcji organ uznał, że kara nagany będzie karą współmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. Organ miał przy tym na uwadze dotychczasową nienaganną służbę funkcjonariusza, jego niekaralność oraz pozytywną opinię służbową. W następstwie odwołania wniesionego przez S. N. Komendant Policji orzeczeniem nr [...] z dnia 13 kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy zakwestionowane orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji. W podstawie prawnej wydanego orzeczenia organ odwoławczy przywołał art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne dokonane w toku postępowania prowadzonego przed organem pierwszej instancji. Dokonując z kolei oceny zachowania S. N. organ odwoławczy wskazał, że składając "Meldunek" bezpośrednio do KWP w P. z pominięciem KMP w L. naruszył dyscyplinę służbową, gdyż policjant pominąć drogę służbową może jedynie w wyjątkowych sytuacjach, a niniejsza do takich nie należy. W trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego przesłuchano świadków, obwinionego, zapoznano go z aktami postępowania, wydano postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych. Obwinionemu doręczono orzeczenie. Organ odwoławczy nie uznał argumentacji obwinionego podniesionej w odwołaniu. Obwiniony wskazywał bowiem, że nie można przypisać mu winy, gdyż jego działanie było nakierowane wyłącznie działaniem prawnym mającym na uwadze dobre imię Policji. Podniósł, iż nie musiałby sporządzać przedmiotowego meldunku, gdyby w KMP w L. nie dochodziło do skandalicznych przykładów łamania prawa. W reasumpcji organ odwoławczy uwzględniwszy dyrektywy wymiaru kary podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do zawinionego charakteru naruszenia dyscypliny służbowej przez ww. jak i co do wymiaru kary orzeczonej za przypisany obwinionemu czyn. W skardze na ww. orzeczenie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. N. wniósł o uchylenie orzeczeń obu instancji podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art.7, 77, 78, 80 i 107 kpa. W uzasadnieniu skargi opisał szczegółowo stan faktyczny i bardzo szczegółowo uzasadnił wskazane zarzuty. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Na rozprawie w dniu 6 września 2017r. skarżący uzupełnił skargę o dodatkowe argumenty przemawiające w jego ocenie za zasadnością wywiedzenia skargi i podtrzymał wniosek o uchylenie orzeczeń oraz wniósł o zasądzenie kosztów w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów nie jest sprawą administracyjną indywidualną, rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów kpa. Podstawą tej odpowiedzialności są przepisy rozdziału 10 ustawy z 1990r. o Policji, zatytułowanego : "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów" a w szczególności art.132 ust.1 tej ustawy. W myśl natomiast art. 135g ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U z 2016r. 1782), zwanej dalej ustawą przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego (ust.2). Przewinienie dyscyplinarne może polegać zarówno na naruszeniu dyscypliny służbowej, jak i na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Popełnienie przewinienia dyscyplinarnego można zarzucić jedynie funkcjonariuszowi pozostającemu na służbie. W przedmiotowej sprawie skarżący został obwiniony o to, że w dniu 3.11.2016r. pominął drogę służbową i złożył pisemny "meldunek" zaadresowany do Komendanta Policji, o tym że nakazuje mu się prowadzenie czynności wyjaśniających niezgodnie z wytycznymi Komendanta Wojewódzkiego. Zgodnie z art. 132 ust.1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust.2). Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności m.in. zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy, niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (art.132 ust.3 pkt 2 i 3 ustawy). Zgodnie zaś z zarządzeniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz.Urz.KGP.2013.99) droga służbowa to sposób załatwiania spraw służbowych, polegający na przekazywaniu informacji i dokumentów albo rzeczy przez podwładnych za pośrednictwem wszystkich kolejnych przełożonych aż do tego, który jest uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy, jak również przekazywanie rozkazów, poleceń lub wytycznych od przełożonego uprawnionego do ich wydania, przez kolejnych niższych przełożonych do podwładnego ( § 1 pkt 5). W myśl § 4 ust.1 zarządzenia policjanci i pracownicy Policji są obowiązani do zachowania drogi służbowej. Uzyskane przez pełniącego służbę policjanta lub świadczącego pracę pracownika Policji informacje, mogące w jego ocenie świadczyć o popełnieniu przez innego policjanta lub pracownika Policji przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego lub przestępstwa skarbowego, niezwłocznie przekazuje się bezpośredniemu przełożonemu. Policjant lub pracownik, który uzyska takie informacje może – pomijając drogę służbową – przekazać je wyższemu przełożonemu lub kierownikowi jednostki organizacyjnej będącemu organem Policji, albo innemu nadrzędnemu organowi Policji lub komórce organizacyjnej Biura Spraw Wewnętrznych komendy Głównej Policji, zwanego dalej "BSW KGP"(§ 4 ust.2 zarządzenia ). Drogę służbową można pominąć – 1.przekazując odpowiednio kolejnemu wyższemu przełożonemu informacje o: a) naruszeniu przez bezpośrednio przełożonego dyscypliny służbowej, dyscypliny finansów publicznych albo o nieprzestrzeganiu przez niego zasad etyki zawodowej; b) innych spraw, niż wymienione w lit.a, w wypadkach niecierpiących zwłoki, o czym jednak, należy niezwłocznie poinformować pominiętego przełożonego; 2. Przekazując BSW KGP inne spostrzeżenia, niż informacje określone w ust.2, dotyczące spraw z zakresu właściwości rzeczowej tego biura. Żadnego z zacytowanych przepisów nie można odnieść w przypadku dotyczącym skarżącego. Jako zgodne z prawem należy ocenić stanowisko organu odwoławczego, ustalające, iż czyn skarżącego stanowił zawinione niedopełnienie obowiązków wynikających z przepisów prawa, albowiem staż w służbie uzasadnia oczekiwanie profesjonalnej realizacji nałożonych na niego obowiązków zaś brak ich prawidłowej realizacji stanowi o możliwości popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i godzenia się na to. Nadto jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, Policja posiada hierarchiczną strukturę funkcjonowania, co oznacza wewnętrzny stan zorganizowania w systemie podporządkowania. Wyrazem dyscyplinowania jest świadome wykonywanie poleceń i rozkazów, przestrzeganie przepisów i zasad służbowych. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżący pominął drogę służbową w złożeniu meldunku organowi wyższego stopnia, zamiast Komendantowi Miejskiemu Policji w L. przekazał meldunek Komendantowi Wojewódzkiemu w P.. Zresztą sam skarżący nie zaprzecza, że pominął drogę służbową w złożeniu meldunku, wręcz wskazał, że zrobił to świadomie godząc się tym samym ze skutkami takiego przewinienia. W ocenie skarżącego, uważał za słuszne poinformowanie Komendanta Wojewódzkiego o nieprawidłowościach jakie mają miejsce w Komendzie miejskiej Policji w L.. Prawidłowo organy nie zastosowały przepisów art. 134h ust.3 pkt 1, 2 i 4 ustawy o Policji, w sytuacji wymierzenia najniższej kary określonej w zawartym w tym przepisie katalogu kar dyscyplinarnych, poprzez odniesienie się do dotychczasowej nienagannej służby funkcjonariusza. Nadto z uzasadnień organów, szczegółowo odnoszących się do stanu faktycznego, właściwie ocenionego pod względem prawnym, wynika z jakich przyczyn organy nie zastosowały art. 135j ust.5 ustawy, co w świetle przepisów mających w sprawie zastosowanie, nie budzi zastrzeżeń Sądu. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia przepisów postępowania, co mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w tym zakresie zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów art.7, 77, 78, 80, 107 § 3 k.p.a. należało również uznać za bezzasadny. Tym bardziej, że postępowanie dowodowe w stosunku do funkcjonariusza policji zostało uregulowane i jest prowadzone się w myśl przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. Powyższa konstatacja skutkuje uznaniem, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Miejskiego Policji są zgodne z prawem. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Z uwagi na fakt, iż skarga została oddalona, stronie skarżącej nie należy się zwrot kosztów poniesionych w postępowaniu.