IV SA/Po 573/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski po rozpoznaniu w dniu 25 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku /-/ P. Miładowski Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] roku oddalił skargę W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] roku (Nr [...]) w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżącemu przyznano postanowieniem z dnia [...] roku prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący W. M. udzielił [...] roku pełnomocnictwa procesowego wyznaczonemu z urzędu adwokatowi S. K.. Pełnomocnik skarżącego złożył w dniu [...] roku wniosek o uzasadnienie wyroku z dnia [...] roku (sygn. akt [...]) nadany w placówce pocztowej [...] roku. Postanowieniem z dnia [...] roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł w dniu [...] roku zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżając w całości rzeczone postanowienie, wnosząc kumulatywnie o: 1. "uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i ponowne rozpatrzenie wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia [...] roku, 2. przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku, 3. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które nie zostały zapłacone nawet w części, według norm przepisanych." Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] roku oddalił zażalenie strony na wyżej wymienione postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] roku. W zaistniałej sytuacji do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostał wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku – zawarty w piśmie pełnomocnika procesowego skarżącego adwokata S. K. z dnia [...] roku. Sąd zważył, co następuje: Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej ppsa), to jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, a ponadto wykazanie, iż uchybienie to spowodowało ujemne skutki dla strony oraz dochowanie terminu do wniesienia wniosku i dopełnienie uchybionej czynności. Zgodnie z art. 88 ppsa spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Wniosek należy uznać za spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie 7 dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 ppsa. Termin ten zaś liczy się od ustania przyczyny uchybienia terminu. Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w niniejszej sprawie 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku należy liczyć od dnia następnego po dniu zapoznania się pełnomocnika skarżącego z aktami sprawy, tj. od dnia [...] roku. A zatem upłynął on [...] roku. Pełnomocnik skarżącego złożył zaś wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu [...] roku, a zatem z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Jako, że pełnomocnik skarżącego jest adwokatem, a więc profesjonalista, i winny mu być znane tak ustawowe terminy do dokonywania czynności, jak również konsekwencje uchybienia terminom oraz procedury i przesłanki ich przywracania. Pełnomocnik skarżącego nie tylko nie złożył wniosku w terminie, ale – co należy uznać za wysoce nieprofesjonalne – jednym pismem złożył jednocześnie dwa logicznie wykluczające się wnioski. Jak bowiem wynika m.in. z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 05 listopada 1999 roku (sygn. akt II CZ 129/99, LEX nr 110599) wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku i zażalenie na postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia z powodu uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie tego uzasadnienia wyłączają się wzajemnie. Jeśli bowiem strona nie neguje faktu uchybienia terminowi, wskazując we wniosku o przywrócenie terminu przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie, powinna złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Złożenie natomiast zażalenia na postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku z powodu uchybienia terminowi jest uzasadnione wówczas, gdy strona twierdzi, iż terminu dochowała. Wyłączenie zatem możliwości jednoczesnego złożenia wskazanych wniosków wynika z faktu, iż są one z istoty rzeczy konkurencyjne. Zmierzają bowiem do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych. Zachodzi ewidentna sprzeczność podstaw tych wniosków, zażalenie opiera się wszak na założeniu dotrzymania terminu, zaś przesłanką wniosku o przewrócenie terminu jest przyznanie niedotrzymania tegoż. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego dokonał jednoczesnego złożenia wskazanych wniosków oraz dodatkowo wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej (k.47). Zasygnalizowania wart jest fakt, iż prawidłowym byłoby wniesienie wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia (co miało miejsce dnia [...] roku) wniosku o przywrócenie terminu do złożenia tegoż wniosku, nie zaś wniesienie go po terminie z wyjaśnieniem przyczyn opóźnienia bez zażądania przywrócenia terminu. Mimo, iż - jak wskazano powyżej - należałoby uznać, że pełnomocnik w uchybił terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, to jednakowoż w konsekwencji wniesienia przez niego jednocześnie rzeczonego wniosku wraz z zażaleniem można, przy założeniu rozstrzygania wątpliwości na korzyść skarżącego można przyjąć, iż w niniejszej sprawie termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku należy liczyć najpóźniej od dnia doręczenia pełnomocnikowi skarżącego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] roku tj. od dnia [...] roku. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowym – z chwilą doręczenia pełnomocnikowi skarżącego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego zażalenie, skarżący powziął wiadomość o uchybieniu terminowi w sposób niewątpliwy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnie 14 kwietnia 1966 roku, sygn. akt III CR 34/66, LEX nr 5971). Mimo nawet takiego zakreślenia terminu do skutecznego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wniosek ten podlega oddaleniu, albowiem nie zaistniała pozytywna przesłanką przywrócenia terminu jaką jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Na stronie spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, iż nie ponosi ona wina za jego niedochowanie. O braku winy można zaś zasadnie mówić wówczas, gdy usunięcie przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności było niemożliwe nawet przy dochowaniu przez skarżącego (bądź jego pełnomocnika) należytej staranności, a zatem przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu może nastąpić na wniosek strony, albo też w wnioskiem takim może wystąpić jej pełnomocnik (por. komentarz do art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.). A zatem należy uznać, iż podnoszona przez pełnomocnika skarżącego okoliczność, iż został on wyznaczony z urzędu dopiero po upływie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, to zaś miało wpływ na błędną ocenę przez niego kwestii upływu terminu do wniesienie tego wniosku, nie jest w ocenie Sądu okolicznością świadczącą o braku zawinienia uchybieniu terminu. Podobnie, Sąd nie uznał, aby okolicznością uprawdopodabniającą brak zawinienia po stronie skarżącego był rzekomy brak zrozumienia pouczenia Sądu w zakresie konieczności wniesienia wniosku o uzasadnienie celem jego uzyskania. Sąd zwraca uwagę, iż strona została prawidłowo w tym przedmiocie pouczona w zawiadomieniu o terminie rozprawy (k. 8), jak również wynika to z protokołu rozprawy (k. 15). Skarżący nie zgłaszał swoich wątpliwości w tej mierze, ani nie podejmował żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia tychże. Należy podkreślić, iż fakt przyznania stronie pełnomocnika procesowego lub też korzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika z wyboru nie odbiera stronie uprawnienia do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku. W sytuacji zatem, gdy strona z pomocy pełnomocnika nie korzystała, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, jedynym trybem uzyskania uzasadnienia wyroku jest złożenie przez nią wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Reasumując, należy stwierdzić, iż w świetle przytoczonych faktów, z powodu nie zaistnienia jednego z warunków sine qua non przywrócenia terminu, tj. braku zawinienia w jego niedochowaniu wniosek nie możę zostać uwzględniony. W niniejszej sprawie, ze wskazanych względów, nie można przydać niedochowaniu terminu przymiotu niezawinienia. Nie istniała bowiem żadna nieusuwalna przeszkoda uniemożliwiająca W. M. skuteczne wniesienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Strona nie tylko została poinformowana o konieczności złożenia takiego wniosku, w sytuacji gdyby chciała je uzyskać, ale nic nie wskazuje na to aby pouczenia w tej mierze nie zrozumiała. Fakt, iż pełnomocnik skarżącego został umocowany po upływie terminu do wniesienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia jest w zaistniałym stanie rzeczy całkowicie irrelewantny w stosunku do kwestii ponoszenia przez stronę winy za niedochowanie terminu, nie wpłynął bowiem na uprawnienia strony w tej mierze. To zaś powoduje, iż skoro skarżący miał możliwość złożenia wniosku w terminie i z możliwości tej nie skorzystał, ponosi negatywne konsekwencje własnej bezczynności. W takim stanie rzeczy jego zachowaniu nie można przypisać cechy niezawinienia przy uchybieniu terminowi, albowiem prawidłowo pouczony o konieczności złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku świadomie z możliwości tej nie skorzystał, co wyklucza per se, iż nie dochował terminu nie z własnej winy. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż w zaistniałych okolicznościach należało co najmniej oddalić wniosek. Mając to na uwadze Sąd w oparciu o art. 86 ppsa odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. /-/ P. Miładowski